Το μικροβίωμα, το σύνολο των τρισεκατομμυρίων μικροοργανισμών που ζουν εντός και εκτός του σώματός μας, έχει χαρακτηρισριστεί ως το κλειδί για την ενίσχυση της ανοσίας. Ο καθηγητής Daniel M. Davis, επικεφαλής των βιοεπιστημών στο Imperial College London και συγγραφέας του βιβλίου “Self Defence: A Myth-busting Guide to Immune Health”, αναφέρει ότι “πολλές μελέτες συσχετίζουν τους τύπους βακτηρίων στο μικροβίωμα με την υγεία και την ασθένεια σε σχεδόν κάθε ψυχική και σωματική πάθηση”. Ωστόσο, τονίζει ότι “το μεγαλύτερο μέρος αυτών των στοιχείων είναι συσχετιστικό, και εξακολουθούμε να πρέπει να κατανοήσουμε ακριβώς πώς το μικροβίωμα επηρεάζει την υγεία”.

Συνήθως, οι επιστήμονες εστιάζουν σε ένα μέτρο: την ποικιλομορφία, δηλαδή πόσα διαφορετικά είδη μικροβίων ζουν στο έντερο. “Όσο πιο ποικιλόμορφο είναι το μικροβίωμά σας, τόσο περισσότερο φαίνεται να συσχετίζεται με την απουσία ασθένειας.”

Ωστόσο, νέες έρευνες υποδεικνύουν ότι η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη. Σύμφωνα με τον κ. Davis, “αυτό που πραγματικά έχει σημασία είναι ο ανταγωνισμός”. Εξηγεί ότι “αν ομάδες βακτηρίων τρέφονται η μία από την άλλη και συνεργάζονται με τρόπους που τις βοηθούν να πολλαπλασιάζονται γρήγορα, αυτό μπορεί να είναι κακό για εσάς”. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην εμφάνιση ασθενειών ή στην επιδείνωση των συμπτωμάτων. Αντιθέτως, “αν ανταγωνίζονται μεταξύ τους για πόρους, αυτό τείνει να διατηρεί τα πράγματα υπό έλεγχο. Ένα μικροβίωμα με πολλά ανταγωνιστικά είδη μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της ισορροπίας”.

Τι πρέπει λοιπόν να καταλάβουν οι μη ειδικοί; “Ναι, το μικροβίωμα είναι σημαντικό και επηρεάζει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταπολεμά λοιμώξεις”, δηλώνει ο κ. Davis. “Ωστόσο, εξακολουθούμε να μην κατανοούμε πλήρως τι συνιστά ένα ‘υγιές’ μικροβίωμα. Δεν γνωρίζουμε ακόμη πώς να το χειριστούμε αξιόπιστα για να κάνουμε τους ανθρώπους πιο υγιείς.” Προς το παρόν, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τις τολμηρές εμπορικές υποσχέσεις. “Να είστε πολύ καχύποπτοι με προϊόντα που υπόσχονται ‘αυτό θα αλλάξει το μικροβίωμά σας και θα το κάνει πιο υγιές’. Η επιστήμη απλώς δεν είναι ακόμη εκεί.”