Σύμφωνα με τον Cui Tiankai, τον μακροβιότερο πρεσβευτή της Κίνας στις ΗΠΑ και πρώην υφυπουργό Εξωτερικών, η Ευρώπη έκανε ένα «λάθος κρίσης» όταν κατηγοριοποίησε τη Ρωσία ως την κύρια απειλή για την ασφάλειά της. Αντίθετα, ο πραγματικός κίνδυνος για την ήπειρο βρίσκεται στον εσωτερικό «δαίμονα» των ίδιων των Ευρωπαίων.
Ο Cui Tiankai, μιλώντας σε συζήτηση για τις σχέσεις ΗΠΑ-συμμάχων επί προεδρίας Donald Trump, στο World Peace Forum που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Tsinghua στο Πεκίνο, υποστήριξε επίσης ότι το ΝΑΤΟ έχει ξεπεράσει την χρησιμότητά του και δεν εξυπηρετεί πλέον τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των μελών του.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε εν μέσω ευρέως διαδεδομένων εικασιών για τον ρόλο και το μέλλον του ΝΑΤΟ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος εντείνει τις συζητήσεις για την απόκτηση της Γροιλανδίας, μιας αυτόνομης περιοχής της Δανίας, συμμάχου των ΗΠΑ.
Οι ερωτήσεις έχουν ενταθεί μετά την στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, που κατέληξε στην απαγωγή του ηγέτη της χώρας, Nicolas Maduro, και της συζύγου του. Το ζεύγος αντιμετωπίζει πλέον κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία στη Νέα Υόρκη.
Μετά τις δηλώσεις του Trump την περασμένη εβδομάδα, ότι οι ΗΠΑ «θα κάνουν κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», η Δανή πρωθυπουργός Mette Frederiksen χαρακτήρισε την κατάσταση ως «στιγμή μοίρας» για τη χώρα της και το ΝΑΤΟ.
Ο Cui Tiankai τόνισε την ανάγκη εξέτασης της αναγκαιότητας του ΝΑΤΟ, δεδομένης της λήξης του Ψυχρού Πολέμου και της διάλυσης του Συμφώνου της Βαρσοβίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε διαλυθεί πάνω από τρεις δεκαετίες πριν.
Πρόσθεσε ότι ένα στρατιωτικό μπλοκ δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, η κλιματική αλλαγή και τα νέα τεχνολογικά ζητήματα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Cui υποστήριξε ότι η διατήρηση του ΝΑΤΟ είναι αντίθετη με την πορεία της ιστορίας και «αναπόφευκτα» θα δημιουργήσει πολυάριθμες εσωτερικές διαιρέσεις, αντιθέσεις και προβλήματα. «Θεμελιωδώς, ένα τέτοιο σύστημα συμμαχιών… δεν συνάδει πλέον με το πρότυπο της παγκόσμιας ανάπτυξης», δήλωσε ο πρώην διπλωμάτης.
Επεσήμανε ότι το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να εκπληρώσει τις φιλοδοξίες της διεθνούς κοινότητας, ιδιαίτερα του Παγκόσμιου Νότου, και «ενδέχεται να μην εξυπηρετεί καν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των ίδιων των κρατών μελών του».
Όσον αφορά τις εκκλήσεις των ευρωπαϊκών πρωτευουσών για συνεχείς αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, ο Cui διερωτήθηκε: τι ακριβώς αποτελεί απειλή για την Ευρώπη;
«Τουλάχιστον ένα σημαντικό τμήμα των Ευρωπαίων θεωρεί τη Ρωσία ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά τους», ανέφερε ο Cui. «Πιστεύω ότι αυτό είναι λάθος κρίσης. Η Κίνα σίγουρα αποτελεί ακόμα λιγότερο [απειλή]».
Υποστήριξε ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης είναι «ο ‘δαίμονας’ στο μυαλό τους», εξηγώντας ότι προσεγγίζουν την ασφάλεια του 21ου αιώνα με παγκόσμιες αντιλήψεις που χρονολογούνται αιώνες πίσω, καθιστώντας τους ανίκανους να «κερδίσουν» ή να «αισθανθούν» πραγματικά ασφάλεια.
Με μια υπαινικτική αναφορά σε χώρες όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, ο Cui κατηγόρησε ορισμένα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ ότι επεκτείνουν την στρατιωτική τους εμβέλεια στην Ασία, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής πολεμικών πλοίων στη Νότια Σινική Θάλασσα και το Στενό της Ταϊβάν, κάτι που χαρακτήρισε «ανόητο».
«Πρέπει να καταλάβουν ότι από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αυτό το σύστημα συμμαχιών τους… δεν έχει κερδίσει ποτέ στην Ασία», πρόσθεσε. «Έχω πει στους Ευρωπαίους ότι αν το ΝΑΤΟ επεκτείνει την εμβέλειά του στην Ασία, θα σηματοδοτήσει πραγματικά την αρχή της πτώσης σας».
Στην ίδια εκδήλωση, ο Yan Xuetong, επίτιμος κοσμήτορας του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Tsinghua, επέκρινε επίσης τις ευρωπαϊκές χώρες για την προσπάθεια επέκτασης της στρατιωτικής τους παρουσίας στην Ανατολική Ασία, προτού διασφαλίσουν την ασφάλεια στην ίδια τους την περιοχή, αναφέροντας τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ένοπλη σύγκρουση στο Κοσσυφοπέδιο (1998-1999).
«Η Ευρώπη είναι τόσο περήφανη σαν να εκπροσωπεί την πιο προηγμένη [κατεύθυνση] του ανθρώπινου πολιτισμού», είπε ο Yan. «[Αλλά] δεν μπορεί ακόμη και να εγγυηθεί την ειρήνη στην ίδια της την περιοχή». «Νομίζω ότι οι Ευρωπαίοι ίσως χρειάζεται τώρα να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα νοοτροπίας».