Ο Εμανουέλ Μακρόν έστειλε σαφές μήνυμα στο Πεκίνο: η Ευρώπη θα αναγκαστεί να αντιδράσει με «ισχυρά μέτρα» κατά των κινεζικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων τιμωρητικών δασμών, εάν το εμπορικό έλλειμμα μεταξύ των δύο πλευρών δεν αντιμετωπιστεί ουσιαστικά μέχρι το 2026.
Επιστρέφοντας στο Παρίσι, μετά από διπλωματική επίσκεψη στην Κίνα, ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε στην εφημερίδα Les Echos ότι η Κίνα «σκοτώνει ουσιαστικά τους δικούς της πελάτες» καθώς διατηρεί μη βιώσιμα πλεονάσματα, ενώ παράλληλα περιορίζει τις εισαγωγές.
«Τους είπα ότι αν δεν αντιδράσουν, εμείς οι Ευρωπαίοι θα αναγκαστούμε, τους επόμενους μήνες, να λάβουμε ισχυρά μέτρα και να αποσυνεργαστούμε, ακολουθώντας το παράδειγμα των Ηνωμένων Πολιτειών – για παράδειγμα, επιβάλλοντας δασμούς στα κινεζικά προϊόντα», ανέφερε ο Μακρόν.
Το τελεσίγραφο ακολούθησε άλλες δημόσιες ανησυχίες που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του, αλλά ο τόνος ήταν πιο έντονος. Αναλυτές θεωρούν ότι επρόκειτο για μια υπολογισμένη κίνηση, προκειμένου να ασκηθεί δημόσια πίεση μετά από ιδιωτικές διπλωματικές προειδοποιήσεις.
«Το μήνυμα είναι: σας προειδοποιήσαμε, τώρα το άρθρο είναι δημόσιο, και ετοιμαζόμαστε να δράσουμε συλλογικά αν η Κίνα δεν ανταποκριθεί στο κάλεσμα για ‘δώσε-πάρε’», δήλωσε ο Σαχά Κουρτιάλ, ερευνητής στην Κίνα στο think tank Institut Jacques Delors του Παρισιού.
Το εμπορικό έλλειμμα μεταξύ Κίνας και Ευρώπης ήταν αντικείμενο συζήτησης κατά την επίσκεψη του Μακρόν, και ο ίδιος είχε δηλώσει σε συνέντευξη Τύπου: «Αυτές οι ανισορροπίες που συσσωρεύονται σήμερα δεν είναι βιώσιμες. Ενέχουν κινδύνους χρηματοπιστωτικής κρίσης. Απειλούν την ικανότητά μας να αναπτυχθούμε μαζί».
Σύμφωνα με τον Κουρτιάλ, η στάση του Μακρόν δεν είναι απλώς μια καταγγελία, αλλά μια στρατηγική για επανεξισορρόπηση μέσω μη αρπακτικών κινεζικών επενδύσεων στην ήπειρο, αντί για ρήξη στις σχέσεις.
Για τον Μακρόν, η άνοδος της Κίνας έχει έρθει σε σύγκρουση με το βιομηχανικό μοντέλο της Ευρώπης, η οποία παραδοσιακά βασίζεται στα εργαλειομηχανήματα και στην αυτοκινητοβιομηχανία. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις προστατευτικές πολιτικές του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, που έχουν εκτρέψει τις κινεζικές εξαγωγές προς την Ευρώπη.
Η απειλή δασμών δεν είναι απλή αντίδραση, αλλά πράξη οικονομικής αυτοάμυνας.
Ο Γάλλος ηγέτης επανέλαβε μια ανταλλαγή που είχε προτείνει το Μέγαρο των Ηλυσίων πριν από την επίσκεψή του στην Κίνα: η Ευρώπη θα μπορούσε να άρει τους εξαγωγικούς της περιορισμούς στον εξοπλισμό παραγωγής ημιαγωγών, εάν η Κίνα άρει τους περιορισμούς εξαγωγών σπάνιων γαιών.
Φαίνεται ότι ο Μακρόν δεν πέτυχε σημαντικά αποτελέσματα σε αυτό το μέτωπο, όπως μαρτυρά η έλλειψη ανακοινωθέντων συμφωνιών.
Ο Πρόεδρος Xi Jinping δήλωσε στον Μακρόν ότι η Κίνα είναι πρόθυμη να εισάγει περισσότερα υψηλής ποιότητας γαλλικά προϊόντα και προσπάθησε να τον αποτρέψει από την αποσύνδεση και τα προστατευτικά μέτρα, σύμφωνα με επίσημη δήλωση του Πεκίνου.
Ο πρέσβης της Κίνας στη Γαλλία, Deng Li, είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ότι τα εμπορικά πλεονάσματα ήταν «περιττά» και ότι το Πεκίνο ήταν πρόθυμο να μειώσει το χάσμα με την Ευρώπη. Αναφέρθηκε ρητά στην αγορά ευρωπαϊκών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, όπως οι μηχανές λιθογραφίας, ως μια λύση.
Ωστόσο, εταιρείες όπως η ολλανδική γίγαντας ημιαγωγών ASML, χρειάζονται άδεια πριν πουλήσουν προηγμένες μηχανές λιθογραφίας στην Κίνα.
Το εμπόριο τεχνολογικών αγαθών της Ευρώπης με την Κίνα περιπλέκεται επίσης από τις προσπάθειες της Ουάσινγκτον να περιορίσει την τεχνολογική πρόοδο του Πεκίνου με περιοριστικά μέτρα που θα μπορούσαν να φτάσουν σε εταιρείες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως έχει δείξει η υπόθεση Nexperia.
Πριν από το ταξίδι του Μακρόν στην Κίνα, πηγή από το Μέγαρο των Ηλυσίων είχε δηλώσει ότι η Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει ότι μπορεί να συνεργαστεί με την Κίνα σε ευρωπαϊκή βάση, που να διασφαλίζει τον αμοιβαίο σεβασμό για τις ανάγκες της κάθε πλευράς, προτού ανησυχεί για την αναζήτηση αμερικανικής άδειας.
Το πώς θα υλοποιηθεί η επιθυμία του Μακρόν σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί άλλη μια πρόκληση για τον Γάλλο ηγέτη, ο οποίος παραδέχτηκε στην συνέντευξή του ότι η Γερμανία δεν είναι ακόμη πλήρως σύμφωνη με τη Γαλλία, παρόλο που το Βερολίνο κινείται αργά προς την κατεύθυνση του Παρισιού, δεδομένου ότι το εμπορικό ισοζύγιο επηρεάζει και τη Γερμανία.
«Η απειλή δασμών δεν είναι απλή αντίδραση, αλλά πράξη οικονομικής αυτοάμυνας… Για να επιτύχει, αυτή η στάση πρέπει να είναι ενωμένη – κάτι που εξηγεί την έμφαση του Παρισιού στην ανάγκη η Γερμανία να ευθυγραμμιστεί και η ΕΕ να εφαρμόσει μια ισχυρή ‘ευρωπαϊκή προτίμηση’», δήλωσε ο Κουρτιάλ από το Institut Jacques Delors.
Παρόλα αυτά, ο Κουρτιάλ σημείωσε ότι ο Μακρόν γνωρίζει καλά ότι έχει τρόπους να παρακάμψει την διστακτικότητα της Γερμανίας ή την αντίθεση χωρών φιλικών προς το Πεκίνο, όπως η Ουγγαρία. Οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το σύστημα της Ψηφοφορίας με Πλειοψηφία των Ειδικευμένων, τον ίδιο μηχανισμό που χρησιμοποιήθηκε για την επιβολή αντισταθμιστικών δασμών κατά των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, παρά τη γερμανική διαφωνία.
«Το μήνυμα προς το Πεκίνο είναι σαφές: η Ευρώπη δεν παραλύει», δήλωσε ο Κουρτιάλ. «Η συλλογική μας θέληση μπορεί να παρακάμψει ατομικά βέτο για να υπερασπιστεί την αγορά μας».