Η προσπάθεια να διατηρηθεί η αρμονία κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων συχνά αποδεικνύεται μια δύσκολη μάχη, όπως διαπιστώνει η συντάκτρια, η οποία συμμετέχει σε ετήσιες συνεδρίες “οικογενειακής θεραπείας Χριστουγέννων” εδώ και οκτώ χρόνια. Το σκηνικό διαδραματίζεται σε ένα γραφείο ψυχαναλυτή στο κεντρικό Λονδίνο, με τα χριστουγεννιάτικα φώτα να αστράφτουν έξω, ενώ στο εσωτερικό, η ένταση παραμένει κάθετη. Η μητέρα, η αδερφή και η συντάκτρια κάθονται αντιμέτωπες, σαν αθλήτριες σε αγώνα, ενώ ο πατέρας παρακολουθεί διαδικτυακά, με ασταθές σήμα.
Η ιδέα πίσω από την “οικογενειακή θεραπεία Χριστουγέννων” γεννήθηκε μετά από ένα αποτυχημένο οικογενειακό ταξίδι, που κορυφώθηκε με μια έντονη λογομαχία και τη χρήση μαχαιριού σερβιρίσματος από τη μητέρα. Ο αρχικός στόχος ήταν να “προστατευτεί” η δυναμική της οικογένειας από μελλοντικές εντάσεις, εκφράζοντας παράπονα υπό την καθοδήγηση ενός επαγγελματία. Ωστόσο, η πρακτική εξελίχθηκε σε μια ετήσια άσκηση όπου οι ρόλοι ανατίθενται και ειπώνονται αλήθειες για τις προσωπικότητες των μελών. Η μητέρα κατηγορεί τη συντάκτρια ότι θέλει να ελέγχει τα πάντα μέσω της οργάνωσης της γαλοπούλας, ενώ η συντάκτρια της απαντά ότι δεν μπορεί να αναλάβει καμία ευθύνη, καθώς δεν “αντέχει”.
Παρότι η επιθυμία για ένα ευτυχισμένο Χριστουγεννιάτικο τραπέζι είναι κοινή, υπάρχει και η υποβόσκουσα επιθυμία για “νίκη” στη θεραπεία, κερδίζοντας την έγκριση του ψυχαναλυτή. Στα πρώτα χρόνια, η προσπάθεια επικεντρωνόταν στην επίδειξη ψυχικής σταθερότητας. Σήμερα, όμως, τα μέλη της οικογένειας έχουν ανακαλύψει ότι η ανάδειξη των προσωπικών τους δυσκολιών, όπως η κατάθλιψη και η αγωνία, φέρνει περισσότερη συμπάθεια, δημιουργώντας μια αίσθηση “αντιμετώπισης” των δυσκολιών. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, η ψυχαναλύτρια υπενθυμίζει ότι η μητέρα “δεν είναι πάντα ψυχικά καλά”, με τη μητέρα να χαμογελά σαρκαστικά.
Παραδόξως, εκτός Χριστουγέννων, η οικογένεια διατηρεί αρμονικές σχέσεις. Η συντάκτρια έζησε με τους γονείς της μέχρι τα 29 της, απολαμβάνοντας την καθημερινότητά τους. Επικοινωνούν συχνά, μοιράζονται αστεία και εκτιμούν την ειλικρίνεια, ακόμα και όταν υπάρχουν στιγμές κακοκεφιάς. Ωστόσο, με την έλευση του Δεκεμβρίου, η πίεση για την τελειότητα επανέρχεται.
Τον τελευταίο καιρό, παρατηρείται μια αλλαγή. Η μητέρα, που παλιότερα αναλάμβανε την οργάνωση της θεραπείας, δείχνει λιγότερο ενδιαφέρον. Η συντάκτρια και η αδερφή της, στα 30 τους πλέον, έχουν αναλάβει περισσότερο τον έλεγχο της οικογενειακής δυναμικής, ενώ οι γονείς τους φαίνονται πιο χαλαροί. Η ανακάλυψη του Instagram και η έλξη του ψηφιακού κόσμου έχουν μειώσει την ενασχόλησή τους με τις οικογενειακές δραστηριότητες. Η μητέρα περνάει περισσότερο χρόνο στο δωμάτιό της, όχι για να ετοιμάσει δώρα, αλλά για να κοιμηθεί, δείχνοντας αδιαφορία για τις διαμάχες.
Στην τελευταία συνεδρία, τέθηκε ο κανόνας απενεργοποίησης των κινητών τηλεφώνων και καταμέτρησης μέχρι το δέκα πριν την έκφραση θυμού. Ωστόσο, η μητέρα δεν φάνηκε να συμμερίζεται πλήρως την απόφαση, έχοντας γευτεί την ελευθερία της ψηφιακής αποσύνδεσης. Για τη συντάκτρια, τα Χριστούγεννα παραμένουν ένα μέτρο της συνολικής ευτυχίας και η προσπάθεια ελέγχου οδηγεί σε απογοήτευση, ενώ οι γονείς της έχουν δείξει σημάδια αποδέσμευσης, προτείνοντας ακόμη και μελλοντικές ατομικές συνεδρίες για τις κόρες τους.
