Σε μια σημαντική αποκάλυψη για τους φίλους του αμερικανικού θεάτρου, ένα άγνωστο μέχρι πρότινος ραδιοφωνικό έργο του Tennessee Williams, του σπουδαίου δραματουργού που υπέγραψε αριστουργήματα όπως το “Λεωφορείο ο πόθος” και “Λεωφορείο για τον Παράδεισο”, έρχεται στο φως. Το έργο, με τίτλο “The Strangers”, ένα μεταφυσικό σενάριο που χρονολογείται από τα πρώτα χρόνια της καριέρας του, δημοσιεύεται αυτή την εβδομάδα για πρώτη φορά στο λογοτεχνικό περιοδικό Strand.
Η ανακάλυψη χαρακτηρίζεται ως “σημαντικό εύρημα” από τους ειδικούς στην πρώιμη περίοδο του Williams, ο οποίος στα νιάτα του, ως Tom, πειραματίστηκε με τη μορφή του ραδιοφωνικού θεάτρου πριν από τις θριαμβευτικές του εμφανίσεις στο Broadway. Το “The Strangers” προσφέρει μια πρώιμη ματιά στον ταλαντούχο συγγραφέα που θα γινόταν, ενσωματώνοντας στοιχεία που θα καθόριζαν αργότερα το ύφος του.
Όπως επισημαίνει ο Andrew Gulli, διευθυντής σύνταξης του Strand, το έργο περιέχει “όλα τα θεατρικά στοιχεία του πρώιμου ραδιοφωνικού τρόμου”: καταιγίδα, άνεμος, σκιές, ένα σπίτι πάνω από τη θάλασσα, τρεμάμενες καντήλες, απόκοσμα βήματα, φανταστικά όντα. Παράλληλα, διαφαίνονται οι πρώτες ενδείξεις των θεμάτων και των μεθόδων που ο Williams θα επανεξεργαζόταν στα πιο διάσημα έργα του: απομόνωση, φόβος, η αμφίρροπη σχέση μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, και ένα σπίτι στοιχειωμένο από μνήμες και τους προσωπικούς φόβους των κατοίκων του.
Το “The Strangers” δεν έφτασε ποτέ στο Broadway και πιστεύεται ότι παρουσιάστηκε μόνο μία φορά σε έναν αγροτικό ραδιοφωνικό σταθμό της Iowa το 1938, στο πλαίσιο μιας βραχύβιας σειράς. Ωστόσο, οι σκοτεινές θεματικές, οι χαρακτήρες και οι ανατροπές του σεναρίου προσφέρουν μια συναρπαστική, αν και περιορισμένη, ματιά στο ύφος που ο Williams ανέπτυσσε στην πορεία του προς την κορυφή, μέσα από έργα που εξερευνούσαν την καταπίεση, την επιθυμία και τη μοναξιά. Το έργο γράφτηκε στο πλαίσιο των σπουδών του για πτυχίο Αγγλικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Iowa.
Ο Tom Mitchell, βιογράφος του Williams, χαρακτήρισε το έργο “ασυνήθιστο ως ραδιοφωνικό έργο” και “σημαντικό ως ‘εύρημα’, καθώς αποτελεί ένα από τα πολλά παραδείγματα του ανεκδότου έργου του Williams, που εντάσσεται στην κατηγορία των παράξενων ιστοριών, των ιστοριών φαντασμάτων, των εξωτικών μυστηρίων, της επιστημονικής φαντασίας, του ταξιδιού στο χρόνο κ.λπ.”. Το χαρακτήρισε ως “μια αρκετά τυπική τρομακτική ιστορία, αλλά διασκεδαστική και απόκοσμη, και ακόμη πιο διασκεδαστική όταν διαβάζεται δυνατά”.
Η πλοκή επικεντρώνεται σε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι και την ανύπαντρη επισκέπτριά τους σε μια θυελλώδη νύχτα στην ακτή της Νέας Αγγλίας. Ο περιστρεφόμενος φανός ενός κοντινού φάρου προσφέρει σποραδική ανακούφιση από το σκοτάδι και την παρουσία υπερφυσικών όντων, γνωστών ως “οι ξένοι” (the strangers). Μια σειρά από ανησυχητικά γεγονότα αφήνουν τους ακροατές να αναρωτιούνται αν τα όντα είναι “υλοποίηση του αποκρυφισμού, ή προβολές των διαλυόμενων μυαλών των χαρακτήρων”, σύμφωνα με τον John Bak, καθηγητή λογοτεχνίας στο Wits University και στο Université de Lorraine, ο οποίος έγραψε ανάλυση του έργου για το Strand.
Ο Bak σημειώνει ότι εκείνη την εποχή, ο Williams “ακόμα προσπαθούσε, ανεπιτυχώς, να βρει εργασία είτε στο χρηματοδοτούμενο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση θέατρο είτε στη ραδιοφωνική μετάδοση, αλλά αυτή η αποτυχία θα αποδεικνυόταν ευτυχής, τόσο για τον ίδιο όσο και για το αμερικανικό θέατρο, καθώς ο Tom Williams ήταν καθ’ οδόν για να γίνει Tennessee Williams”. Προσθέτει ότι, όπως πολλά από τα πρώιμα πειράματά του, το “The Strangers”, με την απεικόνιση της απομόνωσης, του φόβου, της ψυχολογικής αμφισημίας και της πιθανής ψυχικής κατάρρευσης των χαρακτήρων του, “περισσότερο αποκαλύπτει έναν αναδυόμενο καλλιτέχνη: προαναγγέλλει πολλά από τα θέματα που θα καθόριζαν τα πιο διαχρονικά έργα του Tennessee Williams”.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2021, ο Gulli είχε ανακαλύψει άλλο ένα αδημοσίευτο έργο του Williams, τη νουβέλα του 1952 “The Summer Woman”, η οποία βρέθηκε στα αρχεία της Houghton Library του Harvard University. Μέχρι τότε, ο Williams, ο οποίος πέθανε το 1983 σε ηλικία 71 ετών, είχε γνωρίσει την επιτυχία, έχοντας γράψει τη νουβέλα οκτώ χρόνια μετά το θεατρικό του “The Glass Menagerie” και σχεδόν στα μέσα της δημοσίευσης δύο από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του, του “A Streetcar Named Desire” το 1947 και του “Cat on a Hot Tin Roof” το 1955.
