Οι εντάσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώνονται, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να προειδοποιεί για πιθανές στρατιωτικές επιθέσεις αν η Τεχεράνη δεν υποχωρήσει στις απαιτήσεις του. Σε συνέντευξή του στην ισραηλινή Channel 12, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, ο Τραμπ υπαινίχθηκε επιθετικές ενέργειες αν δεν επιτευχθεί συμφωνία. «Είτε θα καταλήξουμε σε συμφωνία, είτε θα πρέπει να κάνουμε κάτι πολύ σκληρό», δήλωσε ο Τραμπ.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται την ώρα που ο επικεφαλής ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, συναντάται με τον Σουλτάνο του Ομάν, Χάιθαμ μπιν Ταρίκ Αλ Σαΐντ, για να συζητήσουν τα αποτελέσματα των συνομιλιών μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων την προηγούμενη εβδομάδα. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ έχει αναφέρει αυξημένη παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, στέλνοντας μια «τεράστια αρμάδα» στα κοντινά ύδατα, η οποία περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln. Σύμφωνα με αναφορές, ο Τραμπ εξετάζει επίσης την αποστολή ενός δεύτερου αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή.
Αυτή η στρατιωτική ενίσχυση έχει προκαλέσει φόβους για επικείμενη αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν, με τους επικριτές να εκφράζουν ανησυχία για την αποσταθεροποίηση της περιοχής. Ήδη, την Δευτέρα, οι ΗΠΑ εξέδωσαν οδηγίες προς τα υπό αμερικανική σημαία εμπορικά πλοία, προειδοποιώντας τα να παραμένουν «όσο το δυνατόν μακρύτερα» από τα ιρανικά χωρικά ύδατα.
Από τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει εντείνει την πίεση προς το Ιράν, δηλώνοντας ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας του είναι «σε ετοιμότητα και έτοιμες να δράσουν». Έχει επίσης παρομοιάσει την κατάσταση του Ιράν με αυτή της Βενεζουέλας, όπου μια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση την 3η Ιανουαρίου οδήγησε στην απαγωγή και απομάκρυνση του εκθρονισθέντος προέδρου Νικολάς Μαδούρο. «Όπως με τη Βενεζουέλα, [ο αμερικανικός στρατός] είναι έτοιμος, πρόθυμος και ικανός να εκπληρώσει γρήγορα την αποστολή του, με ταχύτητα και βία, αν χρειαστεί. Ελπίζω το Ιράν να προσέλθει γρήγορα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να διαπραγματευθεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 28 Ιανουαρίου.
Στα τέλη του περασμένου μήνα, η κυβέρνησή του υπέβαλε τρεις γενικές απαιτήσεις: τον τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, την απαίτηση για διακοπή των σχέσεων με περιφερειακούς αντιπροσώπους και τον περιορισμό των αποθεμάτων βαλλιστικών πυραύλων της χώρας, έναν στόχο που επιδιώκει εδώ και καιρό το Ισραήλ. Κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από μια συμφωνία του 2015 που επέβαλλε αυστηρούς περιορισμούς στις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν, ανταλλάσσοντας κυρώσεις με την άρση κυρώσεων. Τώρα, ο Τραμπ έχει επανεκκινήσει την εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» κατά του Ιράν από τότε που ανέλαβε καθήκοντα για δεύτερη θητεία τον Ιανουάριο του 2025. Αυτή η εκστρατεία περιλαμβάνει αυστηρές κυρώσεις και πίεση για την διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο η Τεχεράνη επιμένει ότι αφορά αποκλειστικά σκοπούς πολιτικής ενέργειας. Ήδη, τον Ιούνιο, ο Τραμπ ενέκρινε στρατιωτική επίθεση σε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, ως μέρος ενός 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.
Οι πρόσφατες απειλές του Τραμπ τον Ιανουάριο συμπίπτουν με ένα πρόσφατο κύμα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν. Η κυβέρνηση στην Τεχεράνη αντέδρασε σε αυτές τις διαδηλώσεις με μια βίαιη καταστολή που φέρεται να σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους, προκαλώντας ευρεία καταδίκη από ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναφορές έχουν διαπιστώσει ότι οι κρατικές δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ κατά των πλήθους των διαδηλωτών, ενώ η χώρα βρισκόταν σε καθεστώς διαδικτυακής διακοπής. Στις 2 Ιανουαρίου – μία ημέρα πριν από τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα – ο Τραμπ απείλησε να παρέμβει υπέρ των διαδηλωτών και «να έρθει σε βοήθειά τους», αν και τελικά δεν το έκανε.
Ορισμένοι αναλυτές έχουν επισημάνει ότι οι προτεινόμενες επιθέσεις στο Ιράν θα έκαναν λίγα για να βοηθήσουν τους διαδηλωτές, αλλά θα ευθυγραμμίζονταν με τους μακροχρόνιους αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους μείωσης της στρατιωτικής ικανότητας του Ιράν. Η ιρανική κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ότι οι διαδηλώσεις περιλάμβαναν βίαιη στόχευση δυνάμεων ασφαλείας από ένοπλες ομάδες, με αποτέλεσμα τον θάνατο εκατοντάδων αξιωματικών. Έχει επίσης κατηγορήσει εξωτερικές δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, για υποστήριξη των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων. Οι λεπτομέρειες γύρω από τις διαδηλώσεις και την καταστολή τους παραμένουν δύσκολο να επαληθευθούν, αλλά Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν παραδεχθεί ότι η αντίδραση της κυβέρνησης σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους.
