Η συνθήκη New START, η τελευταία συμφωνία ελέγχου πυρηνικών όπλων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, που υπεγράφη το 2010, πρόκειται να λήξει την Πέμπτη. Το σύμφωνο, το οποίο περιορίζει την ανάπτυξη στρατηγικών πυρηνικών όπλων – όπλων που σχεδιάζονται για να πλήξουν τα βασικά πολιτικά, στρατιωτικά και βιομηχανικά κέντρα ενός αντιπάλου – λήγει καθώς οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σε δύσκολη τροχιά, λόγω και της συνεχιζόμενης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η New START, η οποία ήρθε σε ισχύ το 2011, αποτελεί επέκταση προηγούμενων συμφωνιών. Η START I, που μείωσε τον αριθμό των στρατηγικών πυρηνικών κεφαλών τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Ρωσία, υπογράφηκε το 1991 και ίσχυε έως το 2009. Η START II, που στόχευε σε περαιτέρω μείωση των ανεπτυγμένων στρατηγικών πυρηνικών κεφαλών και την πλήρη κατάργηση των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων πολλαπλών κεφαλών, υπογράφηκε το 1993 αλλά δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ, με τη Ρωσία να αποσύρεται επίσημα το 2002. Μεταξύ 2003 και 2011, ίσχυε επίσης η Συνθήκη Στρατηγικών Επιθετικών Μειώσεων (SORT), η οποία απαιτούσε μείωση των επιχειρησιακά ανεπτυγμένων στρατηγικών πυρηνικών κεφαλών, αλλά βασιζόταν στους μηχανισμούς παρακολούθησης της START I. Η New START, η οποία επεκτάθηκε το 2021 για πέντε επιπλέον χρόνια, μπορεί να επεκταθεί μόνο μία φορά.
Σύμφωνα με τη συμφωνία, η Μόσχα και η Ουάσιγκτον δεσμεύονται να μην αναπτύσσουν περισσότερες από 1.550 στρατηγικές πυρηνικές κεφαλές και το πολύ 700 διηπειρωτικούς πυραύλους και βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς, ενώ οι διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι σε ανάπτυξη περιορίζονται στους 800. Η συνθήκη προέβλεπε επίσης επιθεωρήσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της άλλης πλευράς. Ωστόσο, οι επιθεωρήσεις τέθηκαν σε αναστολή τον Μάρτιο του 2020 λόγω της πανδημίας COVID-19 και δεν επανελήφθησαν ποτέ. Επιπλέον, τον Οκτώβριο του 2023, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανέστειλε τη συμμετοχή της Μόσχας στη συνθήκη New START, επικαλούμενος την υποστήριξη της Ουάσιγκτον προς την Ουκρανία. Αυτό σήμαινε ότι η Ρωσία σταμάτησε να συμμετέχει σε επιθεωρήσεις και στην ανταλλαγή δεδομένων, αν και παρέμενε συμβαλλόμενο μέρος.
Η λήξη της συνθήκης μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία κατέχουν περίπου το 90% όλων των πυρηνικών κεφαλών παγκοσμίως. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, τα νομικά όρια στον αριθμό των ανεπτυγμένων στρατηγικών πυρηνικών κεφαλών θα εξαφανιστούν, σηματοδοτώντας μια σημαντική διακοπή σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες διμερούς ελέγχου πυρηνικών όπλων. Υποστηρικτές του ελέγχου πυρηνικών όπλων εκφράζουν ανησυχία για πιθανή διάδοση πυρηνικών κεφαλών και την έναρξη μιας νέας κούρσας εξοπλισμών, καθώς ο στρατηγικός σχεδιασμός θα βασίζεται στην αβεβαιότητα και τις χειρότερες εκτιμήσεις. Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, σύμφωνα με αναφορές, ήδη σχεδιάζει για ένα μέλλον χωρίς τη New START.
Ενώ ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έχει εκφράσει την επιθυμία του για νέα συμφωνία, συμπεριλαμβάνοντας και την Κίνα, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν έχει προτείνει την παράταση της ισχύος των ορίων των πυρηνικών κεφαλών για ένα ακόμη έτος, χωρίς επίσημη συμφωνία. Ωστόσο, έχει επίσης δηλώσει ότι η Ρωσία αναπτύσσει νέα στρατηγικά όπλα και ότι δεν θα είναι κρίσιμο για τη Μόσχα αν οι ΗΠΑ δεν επεκτείνουν τα όρια.
