Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, μέσω της Καγκελαρίου του Θησαυροφυλακίου, Rachel Reeves, προχώρησε στην αποκάλυψη σημαντικών αυξήσεων φόρων, οι οποίες αναμένεται να αποφέρουν 26,1 δισ. λίρες (34,4 δισ. δολάρια). Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω έντονης κριτικής και αμηχανίας, εξαιτίας της πρωτοφανούς διαρροής οικονομικών στοιχείων από τον ανεξάρτητο φορέα πρόβλεψης, το Γραφείο Προϋπολογισμού (OBR), ο οποίος δημοσιοποίησε την οικονομική και χρηματοοικονομική του έκθεση νωρίτερα από το προβλεπόμενο, ουσιαστικά προαναγγέλλοντας τα μέτρα της καγκελαρίου.
Η κ. Reeves χαρακτήρισε την ενέργεια του OBR ως «βαθιά απογοητευτική και σοβαρό σφάλμα», με τον φορέα να αποδίδει το περιστατικό σε «τεχνικό σφάλμα». Το OBR παραδέχτηκε ότι η έκθεσή του «ανέβηκε στην ιστοσελίδα μας πολύ νωρίς σήμερα το πρωί».
Αντιμέτωπη με την αναγκαία αποκατάσταση των δημοσιονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και με τις προεκλογικές δεσμεύσεις του Εργατικού Κόμματος, η καγκελάριος παρουσίασε τον προϋπολογισμό της – τον δεύτερο από την επιστροφή των Εργατικών στην εξουσία μετά από 14 χρόνια. Η άσκηση αυτή άφηνε περιορισμένο περιθώριο ελιγμών όσον αφορά τους φόρους ή τις δαπάνες. «Έκανα τις επιλογές μου – όχι απερίσκεπτη δανειοδότηση, όχι επικίνδυνες περικοπές, αλλά σταθερότητα για την οικονομία μας, ασφάλεια για τα δημόσια οικονομικά και ασφάλεια και για τα οικογενειακά εισοδήματα», δήλωσε.
Η σημαντικότερη αλλαγή στον προϋπολογισμό, από πλευράς εσόδων, είναι το πάγωμα των φορολογικών κλιμακίων. Αυτό σημαίνει ότι, καθώς οι μισθοί αυξάνονται, περισσότεροι φορολογούμενοι θα εντάσσονται σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια. Η συνεχιζόμενη αυτή πρακτική αναμένεται να οδηγήσει 780.000 επιπλέον άτομα στην πληρωμή βασικού φόρου εισοδήματος έως το 2029-2030, μαζί με 920.000 επιπλέον φορολογούμενους υψηλότερης κλίμακας και 4.000 επιπλέον φορολογούμενους της ανώτατης κλίμακας. Το πάγωμα αυτό εκτιμάται ότι θα αποφέρει περίπου 8,3 δισ. λίρες (10,95 δισ. δολάρια) έως το 2029-2030 και θα επεκταθεί έως το 2030-2031.
Άλλες αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος περιλαμβάνουν την επιβολή 4,7 δισ. λιρών (6,2 δισ. δολάρια) μέσω της επιβολής εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σε μισθούς που θυσιάζονται για συνταξιοδοτικά προγράμματα, καθώς και 2,1 δισ. λιρών (2,77 δισ. δολάρια) μέσω της αύξησης των φορολογικών συντελεστών για μερίσματα, ακίνητα και εισοδήματα από αποταμιεύσεις κατά 2%. Συνολικά, το OBR προβλέπει ότι το φορολογικό βάρος θα αυξηθεί στο 38,3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) έως το 2030-2031, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Άλλα μέτρα για την αύξηση των εσόδων περιλαμβάνουν έναν «φόρο πολυτελείας» (mansion tax) για κατοικίες αξίας άνω των 2 εκατ. λιρών (2,6 εκατ. δολάρια), ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ το 2028 και αναμένεται να αποφέρει περίπου 400 εκατ. λίρες (527,6 εκατ. δολάρια). Επίσης, μια νέα χρέωση 3 πενών (4 σεντς) ανά μίλι για ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά οχήματα θα τεθεί σε ισχύ τον Απρίλιο του 2028, ένα μέτρο που αναμένεται να αποφέρει 1,4 δισ. λίρες (1,85 δισ. δολάρια). Η κ. Reeves ανακοίνωσε επίσης αύξηση των τελών για την εξ αποστάσεως τυχερά παιχνίδια από 21% σε 40%, ποσό που εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε πάνω από 1 δισ. λίρες (1,3 δισ. δολάρια) έως το 2031.
Η δημοσιονομική σύσφιξη πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον οικονομικής επιβράδυνσης. Παρόλο που το OBR αύξησε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του ΑΕΠ για το 2025 από 1% σε 1,5%, αναθεώρησε προς τα κάτω τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για την ανάπτυξη, με το 2026 να αναμένεται να σημειώσει 1,4% αντί για 1,9%, το 2027 1,5% αντί για 1,8%, και παρόμοιες μειώσεις να αναμένονται έως το 2029. Η κύρια αιτία για την υποβάθμιση αυτή είναι οι χαμηλότερες προσδοκίες για την αύξηση της παραγωγικότητας. Η κ. Reeves επέμεινε ότι η αργή αυτή πορεία είναι κληρονομιά των προηγούμενων Συντηρητικών κυβερνήσεων, τονίζοντας τη συνέχεια με το μήνυμα σταθερότητας του Εργατικού Κόμματος από την ανάληψη της εξουσίας τον Ιούλιο του περασμένου έτους.
Ωστόσο, η διαρροή του OBR επισκίασε την ανακοίνωση και τροφοδότησε την κριτική της αντιπολίτευσης. Η επικεφαλής των Συντηρητικών, Kemi Badenoch, δήλωσε ότι το λάθος έκανε τη Βρετανία να φαίνεται «αμήχανο γελωτοποιό» και πρότεινε στην κ. Reeves να εξετάσει την παραίτησή της. «Αν δεν παραιτηθεί για αθέτηση των υποσχέσεών της [για την οικονομία], σίγουρα θα πρέπει να φύγει για αυτό», είπε. Ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών, Mel Stride, χαρακτήρισε την πρόωρη δημοσίευση της έκθεσης του OBR ως «απολύτως εξωφρενική» διάθεση εμπιστευτικών υλικών της αγοράς, η οποία θα μπορούσε να συνιστά ποινικό αδίκημα.
Ο προϋπολογισμός έρχεται σε μια πολιτικά επισφαλή στιγμή για την κυβέρνηση των Εργατικών. Ο Πρωθυπουργός Keir Starmer αντιμετωπίζει χαμηλή δημοτικότητα και αυξανόμενη ανησυχία εντός του κόμματός του, καθώς ορισμένοι βουλευτές έχουν εκφράσει δημόσια την πιθανότητα μελλοντικής διεκδίκησης της ηγεσίας. Αναλυτές εκτιμούν ότι ένα λάθος στον προϋπολογισμό θα μπορούσε να επιδεινώσει την αίσθηση κρίσης. Η κ. Reeves, ωστόσο, επέμεινε ότι το σχέδιο των Εργατικών θα «ξεπεράσει τις προβλέψεις» και θα θέσει τις βάσεις για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. «Τούβλο το τούβλο χτίζουμε την ανάπτυξη στην οικονομία μας», είπε. «Χτίζουμε δρόμους, χτίζουμε σπίτια, βάζουμε φτυάρια στο χώμα και γερανούς στους ουρανούς».
