Η κυβέρνηση της Σουηδίας προχωρά σε ένα δραστικό μέτρο, προτείνοντας τη μείωση του ορίου ποινικής ευθύνης από τα 15 στα 13 έτη, με σκοπό την αντιμετώπιση της αυξανόμενης συμμετοχής ανηλίκων σε σοβαρά εγκλήματα που διαπράττονται για λογαριασμό συμμοριών. Οι προτάσεις, που ανακοινώθηκαν επίσημα αυτή την εβδομάδα, εστιάζουν στο φαινόμενο της «βίας κατά παραγγελία» (violence-as-a-service – VaaS), όπου οργανωμένες εγκληματικές ομάδες στρατολογούν νεαρούς παραβάτες για να διαπράξουν επιθέσεις, βομβιστικές ενέργειες και δολοφονίες για λογαριασμό πελατών.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, έφηβοι κάτω των 15 ετών δεν μπορούν να φυλακιστούν στη Σουηδία και παραπέμπονται στις κοινωνικές υπηρεσίες, ακόμη και αν συλληφθούν. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Gunnar Strommer, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι πέρυσι 52 άτομα κάτω των 15 ετών εμπλέκονταν σε δικαστικές διαδικασίες που αφορούσαν δολοφονία ή σχεδιασμό δολοφονίας, μια διαδικασία που αντικαθιστά τη δίκη για τους νεότερους παραβάτες. Τόνισε, παράλληλα, ότι η βίαιη εγκληματικότητα από ανηλίκους αυξάνεται, παρά τη μείωση των συνολικών παραπτωμάτων της νεολαίας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη αλλαγή θα επιτύχει μια ισορροπία μεταξύ της δημόσιας ασφάλειας, της καλύτερης αποκατάστασης των θυμάτων και της παροχής ευκαιριών για την απομάκρυνση των ανηλίκων από την εγκληματική οδό. Η αλλαγή αναμένεται να είναι προσωρινή, με έναρξη εφαρμογής τον Ιούλιο και διάρκεια πέντε ετών, με την πιθανότητα το όριο ευθύνης να επιστρέψει στα 15 έτη μετά την παρέλευσή τους. Σε περίπτωση υιοθέτησης, οι ανήλικοι θα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ελαφρύτερες ποινές φυλάκισης σε σύγκριση με τους ενήλικες.
Ωστόσο, αντίθετες φωνές, συμπεριλαμβανομένων αξιωματούχων των φυλακών της Σουηδίας και της οργάνωσης δικαιωμάτων παιδιών BRIS, χαρακτηρίζουν το σχέδιο αντιπαραγωγικό, προειδοποιώντας ότι θα αυξήσει τις υποτροπές και θα ωθήσει τις συμμορίες να στρατολογούν ακόμη μικρότερα παιδιά. Η δεξιά κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ulf Kristersson, που ανέλαβε την εξουσία το 2022, είχε υποσχεθεί τη μείωση των πολέμων μεταξύ συμμοριών, οι οποίοι περιστασιακά προκαλούν θανάτους αθώων πολιτών. Οι υπουργοί δέχονται πιέσεις από το αντι-μεταναστευτικό κόμμα Sweden Democrats, το οποίο στηρίζει την κυβέρνηση στο κοινοβούλιο, παρόλο που δεν κατέχει υπουργικές θέσεις. Οι επόμενες γενικές εκλογές στη Σουηδία έχουν προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο.
Τον περασμένο Απρίλιο, η Σουηδία πρωτοστάτησε στη δημιουργία μιας αστυνομικής δύναμης της Europol για την καταπολέμηση των δικτύων VaaS, με συμμετοχή από το Βέλγιο, τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισλανδία, την Ολλανδία και τη Νορβηγία.
