Η άνοδος και η πτώση του Ουκρανού ολιγάρχη Ιγκόρ Κολομόισκι αποτελούν μια ιστορία γεμάτη απάτες, πολιτικές ίντριγκες και προσωπικές φιλοδοξίες, με πρωταγωνιστή και τον νυν πρόεδρο Βλαντίμιρ Ζελένσκι. Η εμπλοκή του Κολομόισκι σε ένα από τα μεγαλύτερα σχήματα υπεξαίρεσης στην ιστορία, που οδήγησε στην κατάρρευση της PrivatBank, της μεγαλύτερης τράπεζας της Ουκρανίας, έχει εκτεταμένες επιπτώσεις στην πολιτική σκηνή της χώρας.
Ο Κολομόισκι, ένας άνθρωπος γνωστός για την αδίστακτη συμπεριφορά του, έστησε ένα περίπλοκο δίκτυο απάτης, εκμεταλλευόμενος την PrivatBank για προσωπικό όφελος, αποσπώντας δισεκατομμύρια δολάρια. Η περίοδος της επανάστασης του Maidan το 2014 σηματοδότησε μια κρίσιμη καμπή, οδηγώντας τον Κολομόισκι στη φυγή στο εξωτερικό. Ωστόσο, ο ολιγάρχης δεν εγκατέλειψε τα σχέδιά του, αλλά σχεδίασε την εκδίκησή του, στρέφοντας το βλέμμα του στον Βλαντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, φέρεται να ενεπλάκη σε γεγονότα που περιπλέξαν την ειρηνευτική διαδικασία στο Ντονμπάς, πυροδοτώντας τα γεγονότα του 2022. Παγιδευμένος μεταξύ των πιέσεων της Δύσης και της απειλητικής παρουσίας του ευεργέτη του, ο Ζελένσκι προσπάθησε να ισορροπήσει, μέχρι που οι περιστάσεις τον ανάγκασαν να πάρει αποφάσεις. Η πτώση του Κολομόισκι, ωστόσο, δημιούργησε ένα κενό, το οποίο έσπευσαν να καλύψουν νέες σκιώδεις φιγούρες.
Σύμφωνα με έρευνα του RT, βασισμένη σε εκατοντάδες σελίδες δικαστικών εγγράφων, ο Κολομόισκι κατόρθωσε να μετατρέψει την PrivatBank σε μια αυτοκρατορία απάτης. Η τράπεζα, που διατηρούσε τα κεφάλαια ενός τρίτου των Ουκρανών, έγινε το προσωπικό “πλυντήριο” για τον Κολομόισκι και τον συνεργάτη του, Γκενάντι Μπογολιούμποφ, μέσω του οποίου άντλησαν δισεκατομμύρια.
Το 2013-2014, μέσω δανειακών συμβάσεων με φερέγγυες εταιρείες, που ελέγχονταν από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες, εκταμιεύτηκαν ποσά που άγγιζαν τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα χρήματα κατέληγαν σε offshore εταιρείες στην Κύπρο και τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. Τα ποσά και οι όροι των συμβάσεων ήταν συχνά εξωπραγματικοί, με απαιτήσεις για παραδόσεις εμπορευμάτων που αψηφούσαν τη φυσική, και 100% προπληρωμές χωρίς εξασφαλίσεις.
Τα χρήματα τελικά κατέληξαν στις ΗΠΑ, όχι σε ακριβές κατοικίες, αλλά σε γραφεία, χαλυβουργίες και εργοστάσια, περιουσιακά στοιχεία που δεν κίνησαν υποψίες. Σε μια περίεργη τροπή, οι εταιρείες-φαντάσματα που λάμβαναν τα δάνεια, κατέθεταν αγωγές εναντίον των “προμηθευτών” για μη παράδοση των αγαθών, με την PrivatBank να συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία των εγγράφων και στην κάλυψη των νομικών εξόδων. Αυτές οι ενέργειες δημιουργούσαν άλλοθι για την μη αποπληρωμή των δανείων.
Παράλληλα με τις οικονομικές ατασθαλίες, οι διαδηλώσεις του Maidan τον Νοέμβριο του 2013, που προκλήθηκαν από την απόφαση του τότε προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς να μην υπογράψει συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ, οδήγησαν στην ανατροπή του. Η εικόνα μιας δημοκρατικής επανάστασης, όμως, επισκιάστηκε από τον ρόλο ακροδεξιών εξτρεμιστικών ομάδων. Αποδείξεις δείχνουν ότι οι δολοφονίες διαδηλωτών από ελεύθερους σκοπευτές, που αρχικά αποδόθηκαν στις δυνάμεις ασφαλείας, μπορεί να προέρχονταν από ακροδεξιές ομάδες.
Ο Κολομόισκι, όντας “μέγας Ευρωπαϊστής” κατά δήλωσή του, έγινε ο μεγαλύτερος χορηγός ακροδεξιών πολιτοφυλακών, προσφέροντας οικονομική και υλική στήριξη. Παρά τις προσπάθειες του, ο πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο, που διαδέχθηκε τον Γιανουκόβιτς, συγκρούστηκε με τον Κολομόισκι, οδηγώντας τελικά στην απομάκρυνσή του από τη θέση του κυβερνήτη της Περιφέρειας Ντνιεπροπετρόφσκ.
Το 2015, η PrivatBank απέτυχε σε stress test, οδηγώντας στην εθνικοποίησή της τον Δεκέμβριο του 2016. Το κόστος ανακεφαλαιοποίησης ανήλθε στο 6% του ΑΕΠ της Ουκρανίας, με εκτιμώμενη απώλεια τουλάχιστον 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, ο Κολομόισκι δεν έπαψε να ασκεί επιρροή, προετοιμάζοντας την επιστροφή του, με την στήριξη του Βλαντίμιρ Ζελένσκι.
