Σημαντικές διπλωματικές εξελίξεις σημειώνονται καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να έχουν συμφωνήσει στην απελευθέρωση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Κατάρ και σε άλλες χώρες. Αυτή η κίνηση, σύμφωνα με ανώτατη ιρανική πηγή που επικαλείται το Reuters, ερμηνεύεται ως ένδειξη «σοβαρότητας» στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών.
Αντιπροσωπείες υψηλού επιπέδου από τις ΗΠΑ και το Ιράν έφτασαν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν το Σάββατο, όπου αναμένεται να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις επί ενός προτεινόμενου πλαισίου ειρήνης. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί επίσημες λεπτομέρειες από καμία πλευρά, αν και ορισμένα στοιχεία του σχεδίου έχουν γίνει γνωστά μέσω δημοσιευμάτων.
Σύμφωνα με ανώνυμη πηγή που μίλησε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο, η απελευθέρωση των περιουσιακών στοιχείων συνδέεται «άμεσα με τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης μέσω του Στενού του Ορμούζ», ένα κρίσιμο ζήτημα στις συνομιλίες. Αν και η πηγή δεν διευκρίνισε το ποσό, δεύτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να απελευθερώσουν 6 δισεκατομμύρια δολάρια που διατηρούνται στην Κατάρ.
Ωστόσο, το CBS News, επικαλούμενο ανώτατο Αμερικανό αξιωματούχο, μετέδωσε ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει ακόμη τη συγκατάθεσή του για την απελευθέρωση των κεφαλαίων.
Η ακριβής αξία των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων παραμένει ασαφής, αν και κάποιες εκτιμήσεις τοποθετούν το ποσό άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτά περιλαμβάνουν κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί άμεσα στις ΗΠΑ, περιουσιακά στοιχεία που έχουν περιοριστεί στο εξωτερικό, έσοδα από πετρέλαιο σε λογαριασμούς εντολής (escrow) και αποθέματα της κεντρικής τράπεζας που έχουν μπλοκαριστεί λόγω των δευτερογενών κυρώσεων των ΗΠΑ.
Τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια που διατηρούνται πλέον στην Κατάρ είχαν μεταφερθεί εκεί τον Σεπτέμβριο του 2023, στο πλαίσιο μιας ανταλλαγής κρατουμένων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τη διαμεσολάβηση της Ντόχα. Η συμφωνία αυτή αφορούσε την απελευθέρωση πέντε Αμερικανών που κρατούνταν στο Ιράν και πέντε Ιρανών στις ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον είχε δηλώσει ότι τα χρήματα θα προορίζονταν μόνο για ανθρωπιστικούς σκοπούς, με πληρωμές μόνο σε εγκεκριμένους προμηθευτές υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ.
Ωστόσο, μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ από τη Χαμάς, σύμμαχο του Ιράν, η κυβέρνηση του τότε Προέδρου Joe Biden επανέφερε το πάγωμα στα κεφάλαια, δηλώνοντας ότι το Ιράν δεν θα είχε πρόσβαση στα χρήματα στο άμεσο μέλλον και ότι η Ουάσινγκτον διατηρούσε το δικαίωμα πλήρους αποκλεισμού του λογαριασμού.
Τα εν λόγω κεφάλαια, τα οποία είχαν παγώσει αρχικά το 2018, προέρχονται από ιρανικές πωλήσεις πετρελαίου στη Νότια Κορέα και βρίσκονταν σε νοτιοκορεατικές τράπεζες, μετά την επιβολή κυρώσεων από τον Πρόεδρο Donald Trump και την αποχώρηση από την πυρηνική συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας.
