Η διαχείριση του φθόνου αποτελεί μια διαρκή πρόκληση για την ανθρώπινη φύση. Από την παιδική ηλικία, όταν αντικρίζαμε τα σπίτια των άλλων με έναν κόμπο στο στομάχι, μέχρι την ενήλικη ζωή, όπου η επαγγελματική επιτυχία ενός φίλου μπορεί να προκαλέσει μια εσωτερική σύγκρουση, το αίσθημα της σύγκρισης είναι παρόν. Ωστόσο, η βουδιστική παράδοση μας προσφέρει ένα αντίδοτο μέσα από τις «τέσσερις αμέτρητες» αρετές, με κορυφαία τη mudita, την ενσυναισθητική χαρά.
Η mudita βασίζεται στην κατανόηση της αλληλεξάρτησης όλων των όντων: αν κάποιος άλλος νιώθει χαρά, μπορούμε και εμείς να τη μοιραστούμε. Αντίστοιχα, στο πλαίσιο των πολυάριθμων σχέσεων, ο όρος compersion περιγράφει την ευτυχία που βιώνει κανείς βλέποντας τον σύντροφό του να απολαμβάνει τη σύνδεση με ένα τρίτο πρόσωπο. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτή η ικανότητα δεν είναι απλώς μια φιλοσοφική θεωρία, αλλά συνδέεται άμεσα με την ικανοποίηση από τη ζωή, την αλτρουιστική δράση και τη βελτίωση των προσωπικών μας σχέσεων.
Μελέτες νευροαπεικόνισης έχουν δείξει ότι η ενσυναισθητική χαρά ενεργοποιεί περισσότερο τον μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου σε σχέση με την απλή ενσυναίσθηση. Αυτό σημαίνει ότι η mudita αποτελεί μια συνειδητή επιλογή, καθώς δεν είναι μια απλή υποσυνείδητη αντίδραση στον πόνο, αλλά μια διεργασία σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων. Βέβαια, το μονοπάτι αυτό έχει εμπόδια. Η Vanessa Zuisei Goddard και η Sharon Salzberg, δασκάλες διαλογισμού, υπογραμμίζουν ότι ο φθόνος, το άγχος και η ανάγκη για επιβεβαίωση δρουν ως εχθροί της αληθινής χαράς.
Για την καλλιέργεια αυτής της στάσης, οι ειδικοί προτείνουν πρακτικούς τρόπους: ξεκινήστε νιώθοντας συμπόνια για τον εαυτό σας, παρατηρήστε μια αθλητική αναμέτρηση χωρίς να παίρνετε το μέρος κανενός, ή απλώς κοιτάξτε τον συνομιλητή σας στα μάτια όταν σας ανακοινώνει μια ευχάριστη είδηση. Μια από τις πιο αποτελεσματικές συμβουλές, όπως αναφέρει η συγγραφέας Jackie Bailey, είναι να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να δεχτεί καλοσύνη. Αν πιστέψουμε ότι είμαστε άξιοι της καλοσύνης, θα γίνει ευκολότερο να αναγνωρίσουμε την αξία και τη χαρά των άλλων.
