Η μάχη μιας 15χρονης εφήβου με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD) θέτει νέες προκλήσεις για την οικογένειά της. Οι καταναγκασμοί της, που ποικίλλουν από το μέτρημα και επαναλαμβανόμενες κινήσεις, όπως το άναμμα και σβήσιμο των φώτων, έως συγκεκριμένες τελετουργίες στο μπάνιο ή στην τακτοποίηση του δωματίου της, επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την καθημερινότητά της.
Παρά δύο κύκλους ιδιωτικής θεραπείας, η πρόοδος είναι μηδαμινή, καθώς οι συνεδρίες εστιάζουν περισσότερο στα συμπτώματα και λιγότερο στην βαθύτερη αιτία. Η μητέρα ανησυχεί, καθώς η OCD «μοιάζει με έναν μεταμορφωτή» και οι νέοι καταναγκασμοί εμφανίζονται γρήγορα. Η αγαπημένη της κόρη, άλλοτε αφοσιωμένη αναγνώστρια, τώρα δυσκολεύεται να διαβάσει ένα βιβλίο, αναγκασμένη να ξαναδιαβάζει συνεχώς γραμμές, ενώ οι πρωινές της τελετουργίες την καθυστερούν για το σχολείο. Ακόμη και οι σχολικές εργασίες, όπως η κρατοσημείωση, γίνονται δύσκολες λόγω της συνεχούς διαγραφής και επανεγγραφής λέξεων.
Η αυξημένη αγωνία της εφήβου, η οποία επηρεάζεται δυσανάλογα από παγκόσμια ζητήματα όπως πόλεμοι και κλιματική αλλαγή, αποτελεί επιπλέον πηγή ανησυχίας. Το σχολείο, αν και υποστηρικτικό με παροχή επιπλέον χρόνου, δεν διαθέτει εξειδικευμένη γνώση.
Η καθηγήτρια κλινικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Polly Waite, επισημαίνει ότι αυτή η «τυπική εκδήλωση της OCD», που συχνά αναπτύσσεται στην εφηβεία, μια περίοδο αλλαγών και αυξημένων ευθυνών, αποτελεί τρόπο εφήβων να αναζητούν μικρό έλεγχο σε έναν κόσμο που τους φαίνεται ανεξέλεγκτος. Η Waite εξηγεί ότι η αίσθηση ευθύνης και τα στρεσογόνα γεγονότα μπορεί να πυροδοτήσουν την διαταραχή, ωθώντας άτομα με καλή πρόθεση να προσπαθούν να προστατεύσουν τους εαυτούς τους.
Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT), η συνιστώμενη από τον National Institute for Health and Care Excellence (NICE) θεραπεία για την OCD, με την έκθεση και πρόληψη αντιδράσεων (ERP), αποτελεί την κύρια προσέγγιση. Μέσω της ERP, οι ασθενείς μαθαίνουν να ανέχονται το άγχος που προκαλεί η αποφυγή ενός καταναγκασμού, διαπιστώνοντας ότι αυτό σταδιακά μειώνεται. Η Waite τονίζει την κρίσιμη σημασία της γνωστικής επεξεργασίας στην OCD, όπου οι παρορμητικές σκέψεις αντιμετωπίζονται ως σημαντικές και απαιτούν δράση. Στην CBT, ανατρέπεται η αντίληψη ότι η σκέψη έχει νόημα ή απαιτεί δράση, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι ο φόβος είναι απλώς ανησυχία και όχι πραγματικός κίνδυνος.
Η ελπίδα είναι ότι με τη σωστή υποστήριξη, η νεαρή κοπέλα θα μάθει ότι οι παρορμητικές σκέψεις είναι απλώς σκέψεις, και θα μπορέσει να ανακτήσει τη ζωή της και την χαρά της ανάγνωσης. Η οργάνωση OCD-UK προσφέρει χρήσιμους πόρους, όπως και τα βιβλία “Break Free from OCD: Overcoming Obsessive Compulsive Disorder with CBT” και “Breaking Free from OCD: A CBT Guide for Young People and Their Families”.
