Πολλοί από εμάς νιώθουμε πως βρισκόμαστε σε μια διαρκή αναμονή, περιμένοντας τη στιγμή που θα νιώσουμε επιτέλους “αρκετοί”. Έχουμε εργαστεί σκληρά, μπορεί να αλλάζουμε καριέρα για να προσφέρουμε περισσότερα στους άλλους, έχουμε επισκεφθεί θεραπευτές. Γυμναζόμαστε, τρεφόμαστε σωστά, έχουμε δημιουργήσει πράγματα για τα οποία είμαστε περήφανοι. Κι όμως, τίποτα από αυτά δεν φαίνεται να “μένει”. Κάθε φορά που επιτυγχάνουμε έναν στόχο, νιώθουμε μια μικρή έκρηξη υπερηφάνειας, η οποία όμως γρήγορα σβήνει.
Αυτή η αίσθηση συχνά συνδέεται στενά με την εικόνα που έχουμε για το σώμα μας. Ακόμα κι αν γυμνάζουμε και τρεφόμαστε σωστά εδώ και καιρό, η ντροπή μπορεί να μας κατακλύζει κοιτάζοντας στον καθρέφτη, σαν να έχουμε αποτύχει σε κάποιο αόρατο τεστ. Τα κομπλιμέντα για την εμφάνισή μας δεν έχουν πλέον την ίδια βαρύτητα. Ένας συνεχής θόρυβος “δεν είμαι αρκετός” υποβόσκει κάτω από οτιδήποτε κάνουμε, ανεξαρτήτως των προσπαθειών μας.
Το χειρότερο είναι ότι γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Μπορούμε να ονομάσουμε αυτή την κατάσταση: ντροπή, ανάγκη για εξωτερική επικύρωση. Ωστόσο, η ονομασία δεν την εξαφανίζει. Νιώθουμε σαν να κάνουμε ατελείωτες αυτοψίες στην αυτοεκτίμησή μας, ψάχνοντας ξανά και ξανά για την αιτία του “θανάτου” της. Πώς σταματάμε να ζούμε έτσι; Πώς χτίζουμε μια αίσθηση αξίας που δεν γλιστράει συνεχώς μέσα από τα δάχτυλά μας;
Η νέα χρονιά φέρνει αμέτρητες ευκαιρίες για να εδραιώσουμε, επιτέλους, ότι είμαστε αρκετοί. Νέο ημερολόγιο, νέα ρουτίνα, νέα διατροφή, νέος εαυτός. Πολλές από αυτές τις προσπάθειες είναι φυσικές, με τα σώματα να λειτουργούν ως σύμβολα αξίας, επιτευγμάτων, πειθαρχίας. Για πολλούς, όπως ακριβώς περιγράφεται, η υπόσχεση δεν λειτουργεί πλήρως – αρχίζει να μοιάζει με το γέμισμα ενός σουρωτηριού. Συνεχίζουμε να “ρίχνουμε” αποδείξεις ότι είμαστε ελκυστικοί, παραγωγικοί, και αναρωτιόμαστε γιατί δεν νιώθουμε επαρκείς. Γιατί δεν λειτουργεί;
Μερικές φορές, η απάντηση βρίσκεται στο να κοιτάξουμε μακρύτερα. Είμαστε θνητοί. Θα γεράσουμε. Θα εμφανιστούν ρυτίδες και γκρίζα μαλλιά. Θα νιώσουμε γηρασμένοι. Οι αγαπημένοι μας θα πεθάνουν. Θα πεθάνουμε κι εμείς. Αυτό μπορεί να ακούγεται δυσοίωνο, αλλά η πραγματικότητα του θανάτου φέρνει μια απαραίτητη σαφήνεια για το τι είναι πραγματικά αξιόλογο σε εμάς. Τι θα θέλαμε να ειπωθεί στην κηδεία μας; Τι θα λείψει στους ανθρώπους που μας αγαπούν; Σχεδόν σίγουρα, η απάντηση δεν θα είναι πόσο συχνά πηγαίναμε γυμναστήριο, ποια μέθοδο προετοιμασίας γευμάτων χρησιμοποιούσαμε, ή πόσο καλά κάναμε όσα “έπρεπε” για να είμαστε “αρκετοί”.
Αυτό που θα μας χαρίζει στοργή στα γεράματα και μπροστά στη θνητότητα θα είναι τα μοναδικά μας χαρακτηριστικά. Ο μοναδικός συνδυασμός στοιχείων που μας κάνουν αυτό που είμαστε. Όχι πόσο καλά τηρήσαμε τα καθολικά πρότυπα – ειδικά αυτά της φυσικής κατάστασης ή της εμφάνισης του σώματός μας.
Η σκέψη πάνω σε αυτά μπορεί να αποτελέσει έναν χρήσιμο τρόπο για την οικοδόμηση μιας αίσθησης αυτοεκτίμησης που ανήκει πραγματικά σε εμάς. Κάνουμε ένα περίεργο λάθος όταν προσπαθούμε να αποδείξουμε την αξία μας στον εαυτό μας: μετράμε σε μικρά χρονικά διαστήματα και με καθολικά πρότυπα. Η ζωή αξιολογείται αγχωδώς μέρα με την ώρα: βελτιστοποιήθηκε ο χρόνος μου, τηρήθηκαν οι στόχοι μου, στάλθηκαν τα email μου; Αυτό δεν χτίζει αυτοεκτίμηση, επειδή το τσεκάρισμα αυτών των κουτιών δεν είναι αυτό που πραγματικά εκτιμούμε στους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του εαυτού μας – ειδικά όταν σκεφτόμαστε μια ολόκληρη ζωή.
Μερικές φορές, πρέπει να δούμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια των ανθρώπων που μας είναι πιο κοντά, για να καταλάβουμε γιατί αξίζουμε σεβασμό. Αυτή η οπτική γωνία εστιάζει στο άτομο, τον μοναδικό άνθρωπο που είμαστε. Δεν εξετάζει πόσο καλά ανταποκριθήκαμε σε γενικές προσδοκίες επιτευγμάτων ή εμφάνισης. Αν η οικοδόμηση της αυτοεκτίμησης στα δικά μας μάτια είναι δύσκολη, ίσως βοηθήσει να σκεφτούμε πώς θα θέλαμε να μας λείψουν όταν δεν θα είμαστε πια εδώ.
