Η πώληση εισιτηρίων για ένα χώρο όπως το London’s O2 Arena συνηθιζόταν να θεωρείται κορυφαίο σημείο καριέρας για έναν καλλιτέχνη. Σήμερα, το να γεμίσεις μια βραδιά εκεί μπορεί να φαντάζει κάπως απογοητευτικό. Οι Raye και Olivia Dean θα δώσουν έξι συναυλίες η καθεμία στο χώρο των 20.000 θέσεων φέτος, ο Dave τέσσερις, η Ariana Grande έναν εντυπωσιακό αριθμό 10. Ο Harry Styles, ποτέ δεν είναι ο τελευταίος, ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα 30 εκπληκτικές ημερομηνίες στο Madison Square Garden της Νέας Υόρκης, με περισσότερα από 11 εκατομμύρια αιτήσεις για προπώληση, καθώς και έναν αριθμό ρεκόρ 12 βραδιών στο Wembley Stadium – το μεγαλύτερο σε μία μόνο περιοδεία. Η Taylor Swift κατάφερε “μόλις” οκτώ.
Η περιοδεία Eras της Swift, η οποία απέφερε πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια, δεν φαίνεται πλέον ως ακραία περίπτωση. Η περιοδεία Music of the Spheres των Coldplay έχει διαρκέσει τέσσερα χρόνια και απέφερε 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η περιοδεία After Hours Til Dawn του The Weeknd είναι επίσης τεσσάρων ετών και έχει ξεπεράσει το 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Είναι πλέον συνηθισμένο οι παγκόσμιοι ηγέτες να εμπλέκονται στον αγώνα για εισιτήρια. Η Μεξικανή πρόεδρος Claudia Sheinbaum ζήτησε από τον Νοτιοκορεάτη πρόεδρο Lee Jae Myung να βοηθήσει στην κράτηση περισσότερων παραστάσεων των BTS στη χώρα της, όπως ακριβώς ο τότε Καναδός πρωθυπουργός Justin Trudeau, ζήτησε δημόσια από τη Swift να επισκεφθεί τον Καναδά. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης πλήρωσε για τις έξι συναυλίες της Swift στη χώρα, καθιστώντας τες αποκλειστικότητα για τη Νοτιοανατολική Ασία.
Οι Styles και Swift έχουν πλέον γενιές εξαιρετικά αφοσιωμένων θαυμαστών που θα τους παρακολουθούν κάθε φορά που περιοδεύουν. Αλλά αυτό δεν εξηγεί πλήρως την κλίμακα της ζήτησης. Γιατί οι μεγάλοι αστέρες αισθάνονται μεγαλύτεροι από ποτέ, και διατρέχουν τον κίνδυνο να επισκιάσουν την υπόλοιπη βιομηχανία της ζωντανής μουσικής;
Σύμφωνα με την Emma Bownes, αντιπρόεδρο προγραμματισμού χώρων στην AEG – τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία εκδηλώσεων στον κόσμο μετά την Live Nation – “μετά τον Covid, υπήρχε τόση καταπιεσμένη ζήτηση που, όταν οι αρένες και τα στάδια μπόρεσαν να ανοίξουν, υπήρξε μια έξαρση ανθρώπων που ήθελαν να βιώσουν ξανά αυτή την εμπειρία”. Το περασμένο έτος ήταν το πιο πολυάσχολο στην ιστορία του O2 Arena που διαχειρίζεται η AEG, το οποίο φιλοξένησε 239 συναυλίες, και η Bownes δεν αναμένει επιβράδυνση. “Αντιμετωπίζουμε ένα πολύ πολυάσχολο 2026, και ήδη κάνουμε κρατήσεις για το 2027”. Λόγω της ζήτησης, δηλώνει ότι “οι μάνατζερ και οι διοργανωτές κάνουν τις περιοδείες τους πολύ νωρίτερα από ό,τι συνήθως, και αξιοποιούν μέρη του ημερολογίου που δεν χρησιμοποιούσαν προηγουμένως”.
Ο Archie Marks, ένας 20χρονος φοιτητής πανεπιστημίου από το Birmingham, είναι ένας από εκείνους που οδηγούν τη ζήτηση. Δηλώνει ότι παρακολουθεί “τις περισσότερες μεγάλες συναυλίες pop στην αρένα που πηγαίνουν πολλοί ομοφυλόφιλοι” και εκτιμά ότι πήγε σε περίπου μία συναυλία στην αρένα τον μήνα το 2025, καθώς και σε μερικές συναυλίες σε στάδια κατά τη διάρκεια του έτους. Η παρακολούθηση συναυλιών είναι ακριβή, φυσικά, και ο Marks δηλώνει ότι “δεν ξοδεύει πολλά χρήματα σε ρούχα ή οτιδήποτε άλλο και διατηρώ τα ψώνια τροφίμων μου στα απολύτως απαραίτητα”, με σχεδόν ολόκληρο το διαθέσιμο εισόδημά του από τη φιλοξενία και την εργασία διδασκαλίας να πηγαίνει στην αγορά εισιτηρίων. Υποδηλώνει ότι η αύξηση της δημοτικότητας αυτών των εκδηλώσεων “έχει να κάνει πολύ με το TikTok”, ειδικά επειδή τα βίντεο καλλιτεχνών που φέρνουν ειδικούς καλεσμένους ή ντεμπουτάρουν νέα τραγούδια, τείνουν να γίνονται viral στην πλατφόρμα, “δημιουργώντας fomo” (φόβο μήπως χάσουν κάτι), το οποίο οδηγεί σε μεγαλύτερη ζήτηση για εισιτήρια.
Ο Marks χρησιμοποιεί την μικρότερη αδελφή του ως παράδειγμα. “Την αγαπώ πολύ, αλλά έχει, ας πούμε, καμία μουσική γεύση – ακούει άλμπουμ μιούζικαλ, και αυτό είναι”. Όταν η Sabrina Carpenter περιόδευσε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2025, η αδελφή του ήθελε να πάει στην παράσταση, παρόλο που ήταν “πολύ απενεργοποιημένη” από την πραγματική μουσική της Carpenter. Το ίδιο ισχύει, όπως λέει, για την επερχόμενη περιοδεία του Styles. “Είναι αυτό το πράγμα των social media του να έχεις πρόσβαση σε κάτι που κανείς άλλος δεν έχει, ή να θέλεις να είσαι ο πρώτος που θα έχει πρόσβαση σε αυτό”.
Ένας μάνατζερ καλλιτέχνη, με τον οποίο μιλάω υπό συνθήκη ανωνυμίας – με ιστορικό στα live events και συνεργάζεται με έναν καλλιτέχνη που γεμίζει αρένες – δηλώνει ότι ένα πολυπόθητο εισιτήριο έχει γίνει “σύμβολο status: το να λες ότι ήσουν στην Eras tour ή στην Beyoncé, αυτό είναι τεράστιο”. Ενώ αισθάνεται ότι η ζήτηση για εισιτήρια “είναι καλή για τη μουσική βιομηχανία”, ανησυχεί για τους μικρότερους καλλιτέχνες του ρόστερ της, οι οποίοι εξακολουθούν να παίζουν σε θέατρα και κλαμπ, και των οποίων τις συναυλίες οι θαυμαστές μπορεί να παραβλέψουν για να παρακολουθήσουν εκδηλώσεις υψηλότερης τιμής σε αρένες. “Κάποια από αυτά τα εισιτήρια κοστίζουν 600 δολάρια. Απλά αφαιρεί χρήματα από τις τσέπες των ανθρώπων, και στις ΗΠΑ, δεν υπάρχουν πολλά χρήματα για να διατεθούν”.
Περισσότεροι καλλιτέχνες όπως ο Styles επιλέγουν περιοδείες residency, κατά τις οποίες μπορεί να εγκατασταθούν σε μία αρένα ή στάδιο για μερικές νύχτες τη φορά, όπως έκανε η Adele με 10 συνεχόμενες ημερομηνίες στο Μόναχο το 2024. Οι παραστάσεις residency απαιτούν ελαφρώς λιγότερη προσπάθεια, καθώς η περίπλοκη σκηνογραφία και παραγωγή μιας παράστασης χρειάζεται να στηθεί και να αποσυναρμολογηθεί μόνο μία φορά. Τέτοιες παραστάσεις μετακυλίουν το κόστος ταξιδιού στον καταναλωτή, αντί στην παραγωγή του ίδιου του καλλιτέχνη, σημαίνοντας περαιτέρω οικονομική δαπάνη για τους θαυμαστές.
Λόγω αυτών των εξόδων, ο Marks δηλώνει ότι όταν οι καλλιτέχνες παίζουν σε αρένες και στάδια, και χρεώνουν τιμές “τριψήφιου αριθμού”, “θα περίμενα έναν προϋπολογισμό” – εννοώντας υψηλές αξίες παραγωγής, με χορευτές, κοστούμους, σκηνικά και πολλά άλλα. Πέρυσι, εντυπωσιάστηκε από το εντυπωσιακό, περίτεχνο Mayhem Ball της Lady Gaga, αλλά ένιωσε κάπως παραπλανημένος από μια συναυλία της Lana Del Rey στο Cardiff. “Πλήρωσα λίγο παραπάνω για τη Lana, και δεν μπορούσες να δεις πού πήγε ο προϋπολογισμός απαραίτητα – η σκηνογραφία δεν ήταν πολύ εντυπωσιακή, η setlist ήταν πολύ μικρότερη”, λέει. “Ένιωσα ότι τα χρήματά μου δεν πήγαιναν κάπου, ενώ με τη Gaga, το ένιωσα”.
Η μάνατζερ καλλιτέχνη λέει ότι η μπάντα σε μέγεθος αρένας με την οποία δουλεύει αισθάνεται αυτή την πίεση από τους θαυμαστές. “Οι άνθρωποι αποσπώνται πολύ εύκολα αυτές τις μέρες – πρέπει πραγματικά να επενδύσεις στην παραγωγή. Υπάρχει η προσδοκία για κάτι παραπάνω από μια μπάντα που κάνει ένα καλό σόου”. Αυτό δεν είναι πάντα εύκολο, προσθέτει, ειδικά επειδή το κόστος των περιοδειών παρέμεινε υψηλό μετά τον Covid, και απαιτεί μια ομάδα που μπορεί μερικές φορές να φτάσει στις εκατοντάδες, με ειδικούς τεχνικούς φωτισμού, μάνατζερ, εργάτες σκηνής και άλλα απαραίτητα για την πλοήγηση σε προσαρμοσμένες παραγωγές. “Ακόμα και σε τεράστια κλίμακα, αν η περιοδεία σου έχει έσοδα εκατομμύρια δολάρια, αυτά τα κόστη παραγωγής είναι παράλογα. Δεν είναι σαν αυτοί οι [καλλιτέχνες] να γίνονται σούπερ πλούσιοι από αυτό”. Λέει ότι το υψηλού επιπέδου, φιλικό προς τα social media θέαμα αυτών των παραστάσεων ασκεί πίεση στους indie καλλιτέχνες να αναβαθμίσουν και τη δική τους παραγωγή: “Οι άνθρωποι δεν έρχονται πια περιμένοντας να δουν απλώς μια μπάντα”.
Η Ariel King, ρεπόρτερ για το περιοδικό live μουσικής Pollstar, δηλώνει ότι στις ΗΠΑ, η πανιο ngànhιαία ζήτηση για συναυλίες έχει “χαλαρώσει” πρόσφατα, και υποδηλώνει ότι υπάρχουν περισσότερες συναυλίες σε στάδια και αρένες επειδή οι μεγάλοι καλλιτέχνες “είναι οι άνθρωποι που μπορούν να αντέξουν οικονομικά να περιοδεύουν σταθερά”. Είναι δύσκολο για τους καλλιτέχνες μεσαίου επιπέδου που περιοδεύουν σε θεατρικές αίθουσες, οι οποίοι “δεν έχουν τόσο μεγάλα έσοδα, έχουν περιορισμένη παραγωγή, αλλά το κόστος παραμένει υψηλό” – ενώ οι οικονομίες κλίμακας τίθενται σε εφαρμογή στο επίπεδο της αρένας και του σταδίου.
Ακόμη και αν οι μπάντες δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό, δεν υπάρχει εγγύηση ότι οι θαυμαστές θα είναι ευχαριστημένοι. Υπήρξε έντονη αντίδραση στην ανακοίνωση της περιοδείας του Styles, με κάποιους θαυμαστές να παραπονιούνται ότι υπήρξε μια παράλογη αύξηση στις τιμές σε σύγκριση με προηγούμενες περιοδείες: για το Wembley Stadium, τα εισιτήρια ορθίων κόστιζαν τουλάχιστον 144 λίρες, και ενώ κάποιες θέσεις ήταν μόλις 44 λίρες, άλλες κόστιζαν περισσότερο από 10 φορές αυτό το ποσό.
Η Olivia Dean στράφηκε κατά των Ticketmaster, Live Nation και AEG στα τέλη του περασμένου έτους, αφού εισιτήρια για την περιοδεία της στις ΗΠΑ, τα οποία εξαντλήθηκαν σε λίγα λεπτά, εμφανίστηκαν σε μεταπωλητές σε εξαιρετικά διογκωμένες τιμές (μια πρακτική που η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Νοέμβριο ότι σχεδίαζε να την καταστήσει παράνομη). Η μάνατζερ καλλιτέχνη δηλώνει ότι είναι “σχεδόν αδύνατο” να πραγματοποιηθούν παραστάσεις μεγάλης κλίμακας χωρίς τη χρήση μιας μεγάλης υπηρεσίας εισιτηρίων όπως η Ticketmaster, λόγω των συμβάσεων που έχουν οι χώροι με συγκεκριμένους παρόχους. “Ήμουν τόσο χαρούμενη που είδα την Olivia Dean να αντιδρά στις υπηρεσίες εισιτηρίων”, λέει. “Πιστεύω ότι θα χρειαστεί όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες να μιλήσουν, να ενωθούν και να μποϊκοτάρουν αυτές τις υπηρεσίες, επειδή έχουν μονοπώλιο”.
Ωστόσο, οι θαυμαστές εξακολουθούν να προσπαθούν όσο καλύτερα μπορούν να εξασφαλίσουν εισιτήρια για συγκεκριμένες παραστάσεις. Ο Marks δηλώνει ότι η μητέρα του βρισκόταν “κάπου γύρω στην 300.000η” θέση στην ουρά για εισιτήρια για να δει τον Styles στο Λονδίνο. Αλλά μόνο και μόνο επειδή μια παράσταση διαθέτει έναν παγκόσμιο σούπερ σταρ, δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητα καλύτερη. “Πήγα να δω τον Perfume Genius για περίπου 15 λίρες στο Manchester, και ήταν μία από τις καλύτερες συναυλίες που έχω πάει ποτέ”, λέει. “Ήταν μόνο αυτός, και η μπάντα του, και μια καρέκλα. Και ήταν επικό”.
