Το περασμένο Σαββατοκύριακο έκαναν πρεμιέρα δύο εξαιρετικά ασυνήθιστες ταινίες. Τη μία, τη “Melania”, ένα ντοκιμαντέρ με “μαλακές” προσεγγίσεις για την Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, την έχετε σίγουρα ακουστά. Η Amazon και ο Jeff Bezos την προώθησαν σε χιλιάδες, συχνά άδειες, κινηματογραφικές αίθουσες παγκοσμίως, σε μια κίνηση που θεωρείται ευρέως ως χάρη προς τον Λευκό Οίκο. Με εισπράξεις 7 εκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ, η “Melania” ξεπέρασε ελαφρώς τις προβλέψεις (και κατά πολύ τα αξιολύπητα νούμερα της ταινίας αλλού), αλλά δεδομένου του τεράστιου κόστους της, παραμένει μια δραματική απώλεια, ειδικά αν ισχύει η φήμη ότι η Amazon πλήρωσε για να προβληθεί η ταινία σε κάποιους κινηματογράφους. Από την άλλη, ήταν μια σπάνια πολυεκατομμυρίων παραγωγή όπου ο κύριος δείκτης επιτυχίας πιθανότατα δεν ήταν οικονομικός.
Η άλλη ασυνήθιστη ταινία που κυκλοφόρησε το ίδιο Σαββατοκύριακο, είναι λιγότερο πιθανό να την έχετε ακουστά, παρόλο που επισκίασε τις εισπράξεις της “Melania”. Με τίτλο “Iron Lung”, βασισμένη σε βιντεοπαιχνίδι, πρόκειται για ένα δυστοπικό, μετα-αποκαλυπτικό sci-fi θρίλερ, όπου ένας κατάδικος αναγκάζεται να πιλοτάρει ένα σκουριασμένο υποβρύχιο μέσα από έναν ωκεανό ανθρώπινου αίματος σε έναν μακρινό πλανήτη. Η παράξενη αυτή πλοκή, όμως, δεν είναι το πιο ασυνήθιστο στοιχείο της ταινίας. Αυτό που πραγματικά αξίζει να σημειωθεί είναι ότι η “Iron Lung” έφτασε κοντά στην κορυφή του αμερικανικού box office, με εισπράξεις 17 εκατομμυρίων δολαρίων το πρώτο Σαββατοκύριακο, παρά το γεγονός ότι χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από έναν Αμερικανό YouTuber.
Ο YouTuber αυτός είναι ο Mark “Markiplier” Fischbach, ο οποίος –αν και ομολογώ ότι δεν τον είχα ακούσει ποτέ πριν γράψω αυτό το κείμενο– είναι μια κολοσσιαία μορφή στον κόσμο των gaming streamers, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια προβολές για τα βίντεο playthrough και τα skits του. Ο χαρισματικός Fischbach, με τα ατημέλητα μαλλιά, είχε παίξει πρώτος το “Iron Lung”, ένα κατά κύριο λόγο άγνωστο indie horror game, στο κανάλι του το 2022 και προφανώς του άρεσε αρκετά ώστε να επενδύσει 3 εκατομμύρια δολάρια από δικά του χρήματα για να γράψει, να σκηνοθετήσει και να πρωταγωνιστήσει σε μια κινηματογραφική μεταφορά, η οποία προβάλλεται σε χιλιάδες οθόνες σε όλη την Αμερική και πολλές ακόμη σε όλο τον κόσμο.
Η “Iron Lung” δεν έχει εντυπωσιάσει τους κριτικούς, αλλά αυτό δεν φαίνεται ιδιαίτερα σχετικό εδώ. Διότι αξίζει να τονιστεί πόσο απίθανο είναι όλο αυτό. Η δημιουργία μιας ταινίας και στη συνέχεια η προβολή της σε τέτοια κλίμακα είναι υπόθεση για στούντιο και έμπειρους διανομείς, όχι για έναν μοναχικό gamer (ο Fischbach απορρίφθηκε από στούντιο και διανομείς πριν αποφασίσει να κυκλοφορήσει μόνος του την “Iron Lung”). Το εμπόδιο εισόδου είναι εξαιρετικά υψηλό, ειδικά όταν συνυπολογίζονται τα συνήθως ακριβά έξοδα μάρκετινγκ για μια κυκλοφορία. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν πρόβλημα για τον Fischbach, ο οποίος κράτησε τον προϋπολογισμό παραγωγής αυστηρά ελεγχόμενο και απέφυγε την τυπική διαφημιστική καμπάνια, προτιμώντας να προωθήσει τη δημιουργία του μέσω της δικής του πλατφόρμας, απευθυνόμενος σε έναν στρατό αφοσιωμένων θαυμαστών. Οι τακτικοί θεατές του καναλιού του ακούν για την ταινία εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, μια επίμονη εκστρατεία προσμονής που πρέπει να έκανε την κυκλοφορία της να φαντάζει σαν γεγονός.
Αυτοί οι θαυμαστές, με τη σειρά τους, έγιναν ενεργοί υποστηρικτές της προβολής της “Iron Lung” σε όσες περισσότερες οθόνες γίνεται, υποβάλλοντας αιτήσεις στους τοπικούς κινηματογράφους τους να προβάλουν την ταινία. Αυτό μετέτρεψε αυτό που θα μπορούσε να είναι μια εξειδικευμένη κυκλοφορία σε λίγες οθόνες, σε κάτι πολύ μεγαλύτερο, προσελκύοντας την προσοχή της αλυσίδας κινηματογράφων Regal, η οποία συμφώνησε να προβάλει την ταινία στο 99% των αμερικανικών της τοποθεσιών, συμπεριλαμβανομένης της μικροσκοπικής ειρηνικής επικράτειας του Γκουάμ. Το αποτέλεσμα είναι μια ανεξάρτητη κινηματογραφική επιτυχία ενός πολύ σύγχρονου τύπου, χτισμένη πάνω σε ιδρώτα, αίμα και παρα-κοινωνικές σχέσεις.
Ωστόσο, το πόσο εύκολα μπορεί να επαναληφθεί μια τέτοια επιτυχία, είναι δύσκολο να πούμε. Η αυτοχρηματοδότηση και η διανομή μιας ταινίας είναι μια τρομακτική προοπτική για τους περισσότερους ανθρώπους, ακόμη και για όσους διαθέτουν έναν στρατό θαυμαστών. Και ο Fischbach έχει πολύ περισσότερη εμπειρία από τους περισσότερους YouTubers σε πιο επίσημες κινηματογραφικές παραγωγές, έχοντας αποφοιτήσει από online shorts σε μια αυτοχρηματοδοτούμενη τηλεοπτική σειρά (The Edge of Sleep) και στη συνέχεια σε μια μεγάλου μήκους ταινία. Επιπλέον, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πολλούς YouTubers διατεθειμένους να συνδυάσουν τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης ταινίας με την ήδη χρονοβόρα εργασία του να κάνεις streaming τη ζωή σου για να τη δει ο κόσμος (ο Fischbach βρέθηκε να φτιάχνει την “Iron Lung” στον ελεύθερο χρόνο του τα Σαββατοκύριακα).
Από την άλλη πλευρά, οι τρέχουσες συνθήκες της βιομηχανίας μπορεί να προσφέρουν ένα μικροσκοπικό παράθυρο ευκαιρίας για τον ανερχόμενο αυτοχρηματοδοτούμενο κινηματογραφιστή. Είναι απίθανο η “Iron Lung” –ή, ομοίως, η “Melania”– να είχαν την ευκαιρία να προβληθούν σε χιλιάδες οθόνες πριν από μια δεκαετία ή και περισσότερο, όταν, χάρη σε μεγαλύτερα “θεατρικά παράθυρα”, οι ταινίες παρέμεναν στους κινηματογράφους για μήνες. Όμως, σε ένα βιομηχανικό τοπίο όπου οι ταινίες εξαφανίζονται στο on-demand μέσα σε λίγες εβδομάδες (και όπου υπάρχουν λιγότερες από αυτές στους κινηματογράφους συνολικά από ό,τι πριν τον Covid), υπάρχει χώρος για άγνωστες κυκλοφορίες να “στριμωχτούν” στις οθόνες. Ας ελπίσουμε ότι αυτό σημαίνει περισσότερες DIY προσπάθειες όπως η “Iron Lung” – και ίσως λιγότερες “Melania”.
