Η εμβληματική ταινία του Rob Reiner, βασισμένη στη νουβέλα “The Body” του Stephen King, μετατράπηκε σε ένα λαμπρό, mainstream αμερικάνικο κλασικό, θυμίζοντας τις αριστουργηματικές δημιουργίες του Mark Twain. Η ταινία κυκλοφόρησε το 1986, και από το 1993 η συγκίνηση που προσέθετε ενισχύθηκε από τον θάνατο ενός από τους ηθοποιούς της, του River Phoenix, λόγω υπερβολικής δόσης ναρκωτικών. Ωστόσο, μια νέα, τραγική διάσταση θλίψης έχει πλέον επιβληθεί στα θέματα της αθωότητας και του θανάτου που διατρέχουν την ταινία: η δολοφονία του Reiner και της συζύγου του, Michele Singer Reiner, το 2025.
Μια ζεστή καλοκαιρινή ημέρα στα τέλη της δεκαετίας του ’50, ανακαλούμενη μέσα από μια αφήγηση με φωνή εκτός οθόνης, τέσσερα αγόρια ξεκινούν μια μυστική, κοσμική προσκυνηματική πορεία στην αναζήτηση της σορού ενός εξαφανισμένου παιδιού της ηλικίας τους, για το οποίο φημολογείται ότι βρίσκεται κοντά σε κάποια μακρινή σιδηροδρομική γραμμή, έχοντας χτυπηθεί από αμαξοστοιχία. Η περιπέτεια που ακολουθεί – παράξενη, μυστηριώδης και συγκινητική – αφορά τη χαμένη νεότητα και την ανάκτηση της αθωότητας μέσω της γραφής και της μνήμης. Είναι επίσης από εκείνες τις σπάνιες ταινίες όπου οι νεαροί ηθοποιοί καλούνται να σηκώσουν σχεδόν ολόκληρο το βάρος του δράματος.
Μια παρέα τεσσάρων αγοριών με “chipmunk” μάγουλα ζει στην φανταστική μικρή πόλη Castle Rock του Oregon. Είναι όλα 12 ετών και περιπλανιούνται ατελείωτα στην απέραντη ύπαιθρο, όπως έκαναν τα παιδιά σε εκείνη την ξεχασμένη χώρα του παρελθόντος. Την ομάδα οδηγεί ο σκληραγωγημένος Chris (River Phoenix). Υπάρχει επίσης ο Teddy (Corey Feldman) με τα γυαλιά, του οποίου το αυτί έχει καεί από την επαφή με τη σόμπα, ως αποτέλεσμα κακοποίησης από τον πατέρα του, ο οποίος πάσχει από PTSD λόγω πολέμου, και ο αδέξιος Vern (Jerry O’Connell). Σημαντικότερος όλων είναι ο πιο ήρεμος και στοχαστικός Gordie (Wil Wheaton), ένας επίδοξος συγγραφέας που μας διηγείται την ιστορία κοιτώντας πίσω, τραυματισμένος από τον ακούσιο θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού του και αστέρα του σχολικού αμερικανικού ποδοσφαίρου Denny (John Cusack), ο οποίος ήταν το αγαπημένο παιδί του πατέρα τους.
Το ζεστό, σκονισμένο και επικίνδυνο ταξίδι τους κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών τους φέρνει πολύ κοντά στο να πεθάνουν ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που πέθανε και το παιδί του οποίου τον θάνατο θέλουν μελαγχολικά να αντιμετωπίσουν. Ο θάνατος, στην πραγματικότητα, δεν είναι μια άγνωστη και απίθανη ιδέα, όπως θα μπορούσε να είναι για διαφορετικές γενιές. Ο Gordie γνωρίζει τι είναι ο θάνατος, όπως όλοι τους, και ένας ζοφερός ιδιοκτήτης καταστήματος λέει στον Gordie ότι ο δικός του αδελφός σκοτώθηκε στην Κορέα. Τα αγόρια συνομιλούν πολύ (“Η είδους συζήτηση που φαινόταν σημαντική μέχρι να ανακαλύψεις τα κορίτσια”) και, στην πορεία, εκτός από το ότι παραλίγο να χτυπηθούν από τον ατμοκίνητο συρμό, παραλίγο να πνιγούν και παραλίγο να τους επιτεθεί ένας σκύλος σε ένα παλιοσίδεραδικο.
Η πράξη τους είναι σχεδόν θανατηφόρα επικίνδυνη – κάτι που πρέπει να θυμόμαστε όταν οι άνθρωποι παραπονιούνται για τα σύγχρονα παιδιά που μένουν μέσα με τις συσκευές τους – αλλά αυτή δεν είναι μια κατάσταση τύπου “Lord of the Flies” όπου στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου. Δεν είναι και τόσο αθώοι. Ένα μέρος της άρρητης ηθικής της ταινίας αφορά τη σημασία του να πηγαίνεις σε μια μάχη με μαχαίρια φέρνοντας ένα όπλο. Όμως, η ουσιαστική τους καλοσύνη επιβιώνει. Ίσως είναι το γεγονός ότι η μακάβρια σορός βρίσκεται λίγο πιο πέρα στον ορίζοντα που προλαμβάνει τη βία και την προδοσία. Ο θάνατος του παιδιού τους έχει ήδη λυτρώσει.
Το πιο απρόσμενα περίπλοκο και μετα-κειμενικό μέρος της ταινίας συμβαίνει όταν ο ταλαντούχος Gordie αφηγείται στους τρεις φίλους του μια πυροσβεστική ιστορία δικής του σύνθεσης, “The Revenge of Lard-Ass Hogan”, σχετικά με έναν διαγωνισμό κατανάλωσης πίτας και ένα υπέρβαρο παιδί που παίρνει θεαματική εκδίκηση από τους ανθρώπους που το παρενοχλούσαν. (Στην πραγματικότητα, η ταινία αφαιρεί από το πρωτότυπο του King μια δεύτερη, σκοτεινότερη ιστορία του Gordie.) Ο Reiner δραματοποιεί την ιστορία ως ένα μικροσκοπικό φιλμ εντός φιλμ και διαισθάνεται άριστα ό,τι συμβαίνει στην πραγματική τους ζωή: σκληρότητα, βλέμμα τρίτου, κυνισμό και φόβο.
Όλα αυτά ανακαλούνται από τον ενήλικα Gordie, τον οποίο υποδύεται ο Richard Dreyfuss, που μεγάλωσε και έγινε επιτυχημένος συγγραφέας (όπως ο χαρακτήρας του στο “American Graffiti” του George Lucas, παρεμπιπτόντως, μια ταινία με την οποία μοιάζει στη χρήση επιτυχιών της εποχής από τους Chordettes και τον Buddy Holly). Τέλος, βλέπουμε τα πράσινα, λαμπερά γράμματα στην οθόνη του υπολογιστή του: αυτό είναι ξεκάθαρα το έργο που περίμενε όλη του τη ζωή να ολοκληρώσει, έχοντας πυροδοτηθεί από την είδηση του θανάτου ενός από τους συγχρόνους του.
Ίσως η αφήγηση της ταινίας να μην είναι τέλεια: παραβλέπει την τρομερή τιμωρία που τα παιδιά σίγουρα θα λάμβαναν από τον ενήλικο κακοποιό Ace (Kiefer Sutherland). Όμως, τι υπέροχη ταινία για την παιδική ηλικία είναι αυτή.
Το “Stand by Me” προβάλλεται στους κινηματογράφους του Ηνωμένου Βασιλείου από τις 10 Απριλίου.
[PLACEHOLDER_1 url=https://www.youtube.com/watch?v=9UUcTNZKrks]
