Η δημιουργία μιας μοναδικής και αξιομνημόνευτης πρώτης πρότασης είναι μια τέχνη που μπορεί να κάνει τους αναγνώστες να σταθούν, να πιάνουν στυλό ή να θέλουν να μοιραστούν αυτή την ανακάλυψη. Μια τέτοια αρχή δεν χρειάζεται να είναι περίτεχνη ή μακροσκελής. Λειτουργεί ως πρόσκληση για το υπόλοιπο βιβλίο, είτε ψιθυριστά είτε με βροντερή φωνή, μια ευγενική παράκληση ή ένα μονόλογο που αποτρέπει την παρέμβαση. Μια αποτελεσματική πρώτη πρόταση πρέπει να προσφέρει κάποια μορφή ευχαρίστησης, είτε μέσω της ομορφιάς, του μυστηρίου, του χιούμορ, της αμεσότητας ή του κρυπτικού της χαρακτήρα. Η πρόταση “Ήταν Ιούνιος, και ο ήλιος έλαμπε” είναι αδύναμη, καθώς δεν προσφέρει ουσιαστικές πληροφορίες ούτε προκαλεί την περιέργεια του αναγνώστη.

Παρόλο που δεν συμφωνούν όλοι και δεν είναι λίγα τα σπουδαία μυθιστορήματα που ξεκινούν με μια λιτή περιγραφή του καιρού, η επιμονή σε μια αδιάφορη πρώτη πρόταση μπορεί να θεωρηθεί ως αδυναμία. Η πεποίθηση σε απόλυτους κανόνες κατά την αρχική συγγραφή, όπως η ύπαρξη μόνο μιας οπτικής γωνίας ή η ομοιόμορφη διάρκεια των κεφαλαίων, μπορεί να λειτουργήσει ως “βοηθητικές ρόδες” για τους νέους συγγραφείς. Ωστόσο, κανένας κανόνας δεν είναι διαχρονικός, πέρα ίσως από την αποφυγή χρήσης γοτθικής γραμματοσειράς για να δοθεί η εντύπωση του απόκοσμου.

Το πιο σημαντικό είναι η συγγραφή ενός βιβλίου που πηγάζει από την καρδιά, ενός έργου που μόνο εσύ νιώθεις ότι μπορείς να γράψεις και που σε “στοιχειώνει” αν δεν το αποτυπώσεις. Πολλοί προσπαθούν να γράψουν το βιβλίο κάποιου άλλου, ελπίζοντας στην εκδοσιμότητα. Η έμπειρη συγγραφέας, με 35 χρόνια διδασκαλίας, πιστεύει στις “λειτουργίες της σκέψης” και όχι στους κανόνες, στοχεύοντας να προκαλέσει τους φοιτητές της να σκεφτούν βαθιά, ώστε να μάθουν να γράφουν μόνοι τους.

Η φιλοδοξία είναι το παν. Η λογοτεχνία δεν είναι μπαλέτο ή μαραθώνιος. Δεν χρειάζεται να ξεκινάς μικρά. Ο προϋπολογισμός για χαρακτήρες, σκηνικά και εφέ είναι άπειρος. Η φιλοδοξία στη λογοτεχνία είναι η προθυμία να κάνεις λάθη, τα οποία είναι απαραίτητα. Μην αναβάλλεις τη συγγραφή ενός θέματος που σε ενθουσιάζει, επειδή το θεωρείς “τεχνικά δύσκολο”. Κάποια πράγματα μπορείς να τα γράψεις μόνο σε συγκεκριμένες περιόδους της ζωής σου.

Όταν υπάρχει αβεβαιότητα για την ίδια τη γραφή, προχώρησε. Αν μια σελίδα είναι αδιαπέραστη, δοκίμασε μια πρόταση. Αν μια πρόταση δεν έρχεται, κράτα σημειώσεις. Η γραφή είναι μια μορφή σκέψης. Η επιμονή, όχι απαραίτητα η υποσχόμενη ταλέντο, είναι αυτή που κρατά τους συγγραφείς ενεργούς.

Αγκάλιασε την ιδιαιτερότητά σου και τις εμμονές σου, καθώς αυτές καθιστούν το έργο σου πρωτότυπο. Η γοητεία που νιώθεις για ένα θέμα, ένα μέρος ή μια εικόνα, θα μεταφερθεί στη λογοτεχνία που γράφεις. Αν ο συγγραφέας δεν ενδιαφέρεται για το υλικό του, ο αναγνώστης δεν θα ενδιαφερθεί ποτέ, ανεξάρτητα από την τεχνική αρτιότητα.

Η συμβουλή να γράφεις κάθε μέρα είναι συχνή, αλλά όχι πάντα εφαρμόσιμη. Κάποιοι συγγραφείς επιτυγχάνουν με ένα σταθερό πρόγραμμα, ενώ άλλοι λειτουργούν καλύτερα σε διαφορετικά χρονοδιαγράμματα, λόγω υποχρεώσεων ή προσωπικών συνθηκών. Η αναγκαστική διακοπή της γραφής, αν πιστεύεις στην καθημερινή της ανάγκη, μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και αίσθημα ντροπής.

Μην εγκαταλείπεις. Η επανέναρξη της γραφής μετά από διακοπές δεν είναι επιζήμια. Μπορεί να σε κάνει πιο δυναμικό. Οι λόγοι που σταμάτησες σε έχουν αλλάξει ως συγγραφέα, κάνοντάς σε πιο ενδιαφέροντα.

Οι ιδέες μπορούν να προκύψουν από μια εικόνα, μια ατάκα, μια περιγραφή, μια αφηρημένη ιδέα, έναν τίτλο, μια πλοκή, μια δομή ή έναν χαρακτήρα. Ο προσωπικός χαρακτήρας ενός θέματος είναι ζωτικής σημασίας. Η έρευνα και η αφοσίωση μπορούν να σου επιτρέψουν να γνωρίσεις ένα θέμα σε βάθος, ακόμη κι αν δεν το έχεις βιώσει. Αν κάτι το γνωρίζεις ήδη, ποιο το νόημα να το γράψεις;

Η προσέγγιση στη δημιουργία σχεδίων ποικίλλει. Κάποιοι συγγραφείς τα παράγουν γρήγορα, επικεντρώνονται στην αρχική μορφή και αφήνουν την επεξεργασία για αργότερα. Άλλοι είναι σχολαστικοί από την αρχή, διορθώνοντας κάθε πρόταση. Ο συγγραφέας, ως σχολαστικός δημιουργός σχεδίων, επανεξετάζει συνεχώς το έργο του, δίνοντας πρωταρχική σημασία στη γλώσσα, καθώς οι προτάσεις είναι το μέσο για την εμβάθυνση στον κόσμο της φαντασίας και την κατανόηση των χαρακτήρων.

Σχετικά με την κατάστρωση πλάνου, κάποιοι το θεωρούν απαραίτητο, ενώ άλλοι ονειρεύονται και οραματίζονται σε επίπεδο προτάσεων κατά τη διάρκεια της συγγραφής. Κανένα σύστημα δεν είναι λανθασμένο, εφόσον οδηγεί σε ένα ολοκληρωμένο πρώτο σχέδιο.

Στη λογοτεχνία, υπάρχουν απαραίτητα και περιττά μυστήρια. Τα περιττά μυστήρια είναι εκείνα όπου ο συγγραφέας και οι χαρακτήρες γνωρίζουν ένα μυστικό, αλλά ο αναγνώστης όχι. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι ο συγγραφέας παίζει “βρώμικα”. Η λογοτεχνία μπορεί να αποπροσανατολίσει, αλλά αν ο αναγνώστης δεν γνωρίζει πού βρίσκεται, ποιος μιλάει ή ποια εποχή είναι, θα αισθανθεί αποκλεισμένος. Τα απαραίτητα μυστήρια αφορούν τις χαρές και τις δυσκολίες της ζωής, αυτά που μπορούν και δεν μπορούν να γίνουν, να ιδωθούν και να μη ιδωθούν, επηρεάζοντας και τους χαρακτήρες.

Οι άνθρωποι λένε συχνά τα πιο παράξενα πράγματα. Ο διάλογος, όταν είναι ζωντανός, δεν πρέπει να είναι απλώς ρεαλιστικός ή πληροφοριακός, αλλά να αντανακλά τις επιθυμίες των χαρακτήρων να πληγώσουν, να πείσουν, να σοκάρουν, να ακουστούν ή να γίνουν κατανοητοί. Ο διάλογος μπορεί να λύσει προβλήματα, χαρακτηρίζοντας τους χαρακτήρες και ωθώντας την πλοκή.

Η χρήση μεταφορών δεν πρέπει να είναι καταναγκαστική ή τυχαία. Η αφαίρεση επεξηγηματικών συνδέσμων και επιρρημάτων, όπως “αλλά”, “επειδή”, “επομένως”, “αφού”, ενισχύει τη δύναμη της γλώσσας, καθώς ο αναγνώστης συμπληρώνει το νόημα. Όταν ο αναγνώστης συνδέει μόνος του τις σκέψεις, βιώνει μια ευχάριστη “ανάταση”.

Το υλικό πρέπει να είναι προσωπικό, να σας προκαλεί περιέργεια, προβληματισμό ή ανησυχία. Δεν χρειάζεται να το έχετε βιώσει, αν και μπορεί. Η έρευνα, η σκληρή δουλειά και η θέληση μπορούν να σε κάνουν να γνωρίσεις ένα θέμα. Η απάντηση στην ερώτηση “τι ξέρεις;” είναι: γράψε γι’ αυτό που ξέρεις, αλλά αν δεν υπάρχει μυστήριο, ποιο το νόημα;