Η συνέντευξη με την Gisèle Pelicot, όπως παρουσιάστηκε στο Newsnight, ξεφεύγει από τα συνηθισμένα πλαίσια αξιολόγησης. Η Victoria Derbyshire, με την ικανότητά της να συνδυάζει αυστηρότητα και ζεστασιά, αποτελεί την ιδανική συνομιλήτρια για την κυρία Pelicot, διατηρώντας τη φυσική αξιοπρέπειά της κατά τη διάρκεια της αφήγησης της φρικιαστής εμπειρίας της.
Η “κάθοδος στην κόλαση” της κυρίας Pelicot ξεκίνησε στις 2 Νοεμβρίου 2020, όταν η τοπική αστυνομία την κάλεσε στο τμήμα μαζί με τον σύζυγό της, Dominique Pelicot. Αρχικά, πίστευαν ότι η κλήση αφορούσε τη σύλληψη του κ. Pelicot για την παράνομη φωτογράφηση γυναικών κάτω από τα φούτερ τους σε σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της έρευνας, διαπιστώθηκε ότι στον υπολογιστή του βρέθηκαν χιλιάδες βίντεο και φωτογραφίες, συγκεντρωμένες επί μία δεκαετία, που έδειχναν τη σύζυγό του αναίσθητη και βιασμένη από αγνώστους.
Η κυρία Pelicot παρακολούθησε ένα δείγμα αυτών των εικόνων, όπου μόλις και μετά βίας αναγνώριζε τον εαυτό της, φορώντας εσώρουχα που δεν της ανήκαν, ενώ οι άνδρες ήταν εντελώς άγνωστοι. “Κάτι εξερράγη μέσα μου”, εξομολογείται στην Derbyshire. Η συνειδητοποίηση του τι είχε συμβεί ήρθε πολλές ώρες αργότερα, στο σπίτι της, όταν είπε σε μια φίλη: “Ο Dominique με βίασε και με έκανε να με βιάσουν”. Ο σύζυγός της την ανάγκασε να βιαστεί από τουλάχιστον 70 άνδρες. Όπως σημειώνει η Derbyshire, οι δράστες προέρχονταν από ακτίνα 50 χιλιομέτρων από το σπίτι τους στο Mazan, μια μικρή, γραφική πόλη της Προβηγκίας όπου είχαν αποσυρθεί. Η αστυνομία ταυτοποίησε 52 άτομα, εκτός από τον σύζυγο της κυρίας Pelicot. Μετά από μια δίκη διάρκειας τριών μηνών, οι περισσότεροι καταδικάστηκαν για βιασμό με επιβαρυντικές περιστάσεις, δύο για σεξουαλική επίθεση και δύο για απόπειρα βιασμού. Ο Dominique Pelicot καταδικάστηκε στην ανώτατη ποινή των 20 ετών.
Η Derbyshire θέτει ερωτήσεις με ευθύτητα, χωρίς να είναι αγενής, αναγνωρίζοντας την απαίτηση για σεβασμό απέναντι στην κυρία Pelicot και την αποδεδειγμένη ικανότητά της να ξεπερνά ακραίες τραυματικές εμπειρίες. Η κυρία Pelicot παραιτήθηκε από το δικαίωμα στην ανωνυμία, δηλώνοντας ότι “η ντροπή πρέπει να αλλάξει πλευρά” – να ανήκει στους βιαστές και όχι στα θύματα. Αν και συχνά αναφέρεται ως φεμινιστικό σύμβολο, η σημασία της είναι πιο συγκεκριμένη: έγινε σύμβολο ελπίδας και, παρά την υποτίμηση της έννοιας στην εποχή του Instagram, αποτελεί πηγή έμπνευσης για όλες τις γυναίκες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων θυμάτων βιασμού που δεν έχουν (ακόμη) καταθέσει μηνύσεις, ή που ανήκουν στο εκτιμώμενο 30% του γυναικείου πληθυσμού που έχει βιώσει σωματική ή/και σεξουαλική βία, κατά κύριο λόγο από άνδρες (τον Μάρτιο του 2025, το ONS ανέφερε ότι το 98% των θυμάτων δήλωσε ότι ο δράστης ήταν άνδρας).
Είναι, ίσως παραδόξως, παρήγορο να ακούει κανείς την κυρία Pelicot να εξηγεί στην Derbyshire πώς εξελίχθηκε η άποψή της σχετικά με την ανωνυμία. Αρχικά, επιθυμούσε κλειστή ακρόαση. “Σίγουρα δεν ήθελα να με δουν”, δηλώνει, νιώθοντας ότι “η βρώμικη κηλίδα σε ακολουθεί για πάντα”. Ωστόσο, τα τέσσερα χρόνια “που κουβαλούσα αυτή τη ντροπή” από την αποκάλυψη της κακοποίησης μέχρι τη δίκη, της έδωσαν χρόνο να σκεφτεί και να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τέτοιου είδους “αυτοεπιβαλλόμενος πόνος… σήμαινε ότι τα θύματα τιμωρούνταν δύο φορές. Και σκέφτηκα ότι αν μπορούσα να το ξεπεράσω, όλες οι επιζήσασες θα μπορούσαν να το κάνουν κι εκείνες. Είμαι σίγουρη. Δεν πρέπει να χάνουν την εμπιστοσύνη τους”.
Καθισμένη, απόλυτα ήρεμη, με αβίαστη ευπρέπεια, ακόμα και όταν δακρύζει, ακόμα και όταν εξηγεί πώς και γιατί ο σύζυγός της έπρεπε να αναμιγνύει μυοχαλαρωτικά με ηρεμιστικά φάρμακα για να “χαλαρώσει” ώστε να μην πονάει την επόμενη μέρα από αυτά που άνδρες έκαναν στο σώμα της χωρίς τη συναίνεσή της (και να συνειδητοποιήσει ότι κάτι πήγαινε στραβά), η κυρία Pelicot αποτελεί μια εξαιρετική προσωπικότητα. Μπορεί κανείς μόνο να θαυμάζει την δύναμη και την χάρη της, και να ελπίζει βαθύτατα ότι μπορεί να διατηρήσει την συμφιλίωση με την κόρη της, Caroline – μια άλλη πιθανή θύμα του Dominique, η οποία επίσης ερευνάται για απόπειρα βιασμού γυναίκας το 1999 (την οποία έχει ομολογήσει) και για τη δολοφονία άλλης το 1991, κάτι που ο ίδιος αρνείται.
Ωστόσο, πίσω από κάθε ανάλυση της υπόθεσης Pelicot, ελλοχεύει ένα ερώτημα. Πόσοι άνθρωποι διαβάζουν, παρακολουθούν ή ακούν αυτή την ιστορία όχι με απόλυτο τρόμο, αλλά μαγεμένοι; Πόσοι άνδρες σκέφτονται: “Μακάρι, μακάρι…” ή “Θα μπορούσα, θα μπορούσα…”; Είναι αυτή μια μακάβρια ή ρεαλιστική ερώτηση; Τον περασμένο μήνα, ο πρώην δημοτικός σύμβουλος των Συντηρητικών, Philip Young, ομολόγησε σχεδόν 50 κατηγορίες για δηλητηρίαση, βιασμό και σεξουαλική επίθεση της πρώην συζύγου του, Joanne, η οποία επίσης παραιτήθηκε από το δικαίωμα στην ανωνυμία. Άλλος ένας άνδρας έχει ομολογήσει ότι την βίασε, επίσης. Είναι δύσκολο να μην σκεφτείς την ακτίνα των 50 χιλιομέτρων γύρω σου και να μην αναρωτηθείς.
Η Gisèle Pelicot: The Newsnight Interview προβλήθηκε στο BBC Two και είναι διαθέσιμο στο iPlayer.
