Η κατεδάφιση, όταν εκτελείται με τόλμη και εντυπωσιασμό, μπορεί να αποτελέσει πράξη δημιουργίας, αρκεί να απομακρύνει τα ξερά κλαδιά και να ανοίξει τον δρόμο για το νέο. Αυτό το ήθος συνδέει τον Πάμπλο Πικάσο με το punk της δεκαετίας του ’70, τον Σίβα τον Καταστροφέα με τον αναρχικό ήρωα του “The Secret Agent” του Joseph Conrad. Ξεκολλάς και ξεκινάς ξανά. Ή ξεκολλάς απλώς για την καθαρή συγκίνηση της καταστροφής. Στην διήγηση “The Destructors” του Graham Greene, μια ομάδα νεαρών βανδάλων, η Wormsley Common Gang, αποσυνθέτει συστηματικά ένα σπίτι στο Λονδίνο, σχεδιασμένο από τον Christopher Wren. Εργάζονται από μέσα προς τα έξω, έτσι ώστε το κτίριο να διαλύεται σε ερείπια τη στιγμή που αφαιρείται ένας υποστηρικτικός στύλος. Ο μοναδικός ενήλικας μάρτυρας του εγκλήματος, ένας οδηγός φορτηγού, ξεσπά σε γέλια. “Λυπάμαι, δεν μπορώ να βοηθήσω,” λέει στον ιδιοκτήτη του σπιτιού. “Δεν είναι τίποτα προσωπικό, αλλά πρέπει να παραδεχτείς ότι είναι αστείο.”
Ο Raf, ο άγγελος της καταστροφής που παραμονεύει στα παρασκήνια του γοητευτικού, αλλά στοιχειωμένου από τον θάνατο, οικιακού δράματος του James Meek, έλκεται επίσης από το έργο του Wren – αν και το δικό του έργο έχει πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Ο Raf είναι επαγγελματίας κατεδαφιστής, ένας ταλαντούχος νεαρός μηχανικός και ριζοσπάστης εκ γενετής, που συγκινείται εύκολα μέχρι τα γέλια ή τα δάκρυα και μαγνητίζει αβίαστα όσους βρίσκονται στην τροχιά του. Για το διδακτορικό του, του έχει δοθεί ελεύθερη πρόσβαση στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Παύλου για να ελέγξει την αντοχή του παλιού κτιρίου στις δονήσεις από τη σύγχρονη κυκλοφορία. Διεισδύει διακριτικά στην τοιχοποιία για να εγκαταστήσει αισθητήρες κίνησης. Αλλά γεμίζει επίσης τις κοιλότητες με Semtex.
Δεν αποκαλύπτουμε μυστικό λέγοντας ότι ο Raf δεν ολοκληρώνει ποτέ το αριστούργημά του. Στην αρχή του μυθιστορήματος του Meek, κρατείται στη φυλακή Belmarsh, χωρίς κατηγορίες και αρνούμενος να μιλήσει στις αρχές, ενώ η αφήγηση οπισθοχωρεί και εγκαθίσταται δίπλα, παρακολουθώντας τις αλυσιδωτές αντιδράσεις αυτού του επίδοξου τρομοκράτη στην ανεπίσημη θετή οικογένειά του. Γιατί θέλει ο Raf να ανατινάξει τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Παύλου; Υποστηρίζει ότι το κτίριο δίνει σχήμα στην πόλη και ευλογεί τις χειρότερες υπερβολές της. Επίσης, επειδή είναι ξεπερασμένο, ένα κουρασμένο σκηνικό, ένα αδιαμφισβήτητο σύμβολο αρετής και χάρης. Η αφαίρεσή του, πιστεύει, θα ήταν απελευθερωτική. Οι άνθρωποι θα το θρηνούσαν, θα το εκτιμούσαν, και στη συνέχεια θα έχτιζαν κάτι φρέσκο και καινούργιο στη θέση του.
Ίσως περισσότερα ιδρύματα θα επωφελούνταν από μια επίσκεψη από τον Raf, τον γιο ενός οδηγού ταξί από μια μικρή πόλη του Lancashire, που κουνάει τη μεταφορική του σφαίρα κατεδάφισης στην καρδιά της σεβαστής οικογένειας Burman. Ο μεσήλικας κύριος Burman (ποτέ δεν αναφέρεται το μικρό του όνομα) ήταν ο καθηγητής Αγγλικών του Raf και κατά κάποιον τρόπο ένας αναπληρωματικός πατέρας. Τώρα ανησυχεί ότι μπορεί ακούσια να έχει στείλει τον Raf στο λάθος μονοπάτι, πυροδοτώντας τον νεαρό με τα άσκοπα μαρξιστικά του ψιθυρίσματα, σε σημείο που η Scotland Yard να τον θεωρεί συνεργό. Όμως, είναι σαφές ότι το έγκλημα του Raf αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, πιο ήσυχης οικογενειακής τραγωδίας. Ο Burman εξακολουθεί να συνέρχεται από τον θάνατο της χαρισματικής του συζύγου, Ada, ενώ η ενήλικη κόρη του, Leila, βράζει από πικρία για μια ζωή αισθήσεων, αντιληπτών ή μη.
Παραδόξως, με μια έξυπνη αφηγηματική επιδεξιότητα, ο Meek ανακατευθύνει το δράμα της τρομοκρατικής συνωμοσίας του Raf στα άνετα δωμάτια της οικογενειακής κατοικίας των Burman. Κάνει το σπίτι να μοιάζει φορτισμένο και επικίνδυνο, ένα κέλυφος του παλιού του εαυτού, με σπασμένα γυαλιά κάτω από κάθε νευρικό βήμα. Ο Burman λαχταρά να μιλήσει στην Leila σαν να είναι δύο κανονικοί άνθρωποι. Η κόρη του δεν το δέχεται. Λέει: “Το να μιλάς σαν άνθρωποι δεν είναι ο τρόπος που μιλούν οι άνθρωποι.”
Ο Meek, ο πρώην αρχηγός του γραφείου της Guardian στη Μόσχα, είναι περισσότερο γνωστός για την ελαφρώς αλληγορική ιστορική του μυθοπλασία: το “The People’s Act of Love” (2005), που προκρίθηκε για το Booker, και το συναρπαστικό “To Calais, in Ordinary Time” (2019). Παρά τη σύγχρονη σκηνικό, το “Your Life Without Me” ενδιαφέρεται εξίσου για την περίπλοκη αλληλεπίδραση του παρελθόντος με το παρόν, γλιστρώντας κατά μήκος του οικογενειακού χρονοδιαγράμματος και διασχίζοντας διαφορετικές οπτικές γωνίες (κύριος Burman, Leila, Raf) για να ζυγίσει τα πλεονεκτήματα της διατήρησης και της κατεδάφισης, της υποχρέωσης και της ελευθερίας.
Η αφηγηματική κάτοψη είναι αυτή ενός θρίλερ υψηλής ιδέας ή ενός έπους κατάστασης του έθνους. Όμως, η ιστορία ξεδιπλώνεται σαν ένα μαγικό μάτι, ένα πείραμα ψυχογεωγραφίας που καθιστά τον Άγιο Παύλο ως υποκατάστατο της απούσας Ada και παρατηρεί πώς το τοπίο αλλάζει από την απώλειά της. Είναι μια έξυπνη μεταφορά γάμου που αργά αλλά σταθερά μπαίνει σε εστίαση· πειραματικά αρχικά και μάλλον υπερβολικά ρητά προς το τέλος. Διότι παρά τον ακριβή του σχεδιασμό και τις επαναστατικές του εκλάμψεις, το “Your Life Without Me” λειτουργεί καλύτερα ως ένα συναρπαστικό, συμπονετικό πορτρέτο μιας αγγλικής οικογένειας σε μετατόπιση. Ο Meek χτίζει ένα όμορφο σύνολο πρωταγωνιστών στους Burman και Ada, Leila και Raf. Οι άνθρωποί του είναι περίπλοκοι και συμβιβασμένοι, σύνθετοι, ατελείς αλλά ανθεκτικοί, και φαίνονται συμπαγείς τρισδιάστατοι μέχρι τη στιγμή που δεν είναι πια.
