Όπως είχε διαπιστώσει ο Wordsworth στο Παρίσι μετά το 1789, οι επαναστάσεις αποτελούν ένα συναρπαστικό φαινόμενο που καθορίζει τον σύγχρονο κόσμο. Η επανάσταση στο Ιράν, η οποία οδήγησε στην ανατροπή του Σάχη πριν από δεκαετίες, παραμένει ένα αρχέτυπο επαναστατικής δράσης: οδοφράγματα στους δρόμους, συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας και η κατάρρευση μιας ολόκληρης δυναστείας.
Οι ρίζες της ανατροπής ήταν βαθιές, τρεφόμενες από τον ιμπεριαλισμό της Βρετανίας και των ΗΠΑ, τη διαφθορά που προκάλεσε η άνοδος των τιμών του πετρελαίου μετά το 1973, καθώς και την αναποφασιστικότητα του ίδιου του Σάχη. Η επιτυχία της επανάστασης λειτούργησε ως πηγή έμπνευσης για τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς, αποδεικνύοντας ότι η αντίσταση στις δυτικές πολιτικές είναι εφικτή. Ιδιαίτερα για τους Σιίτες στον Λίβανο, το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφετηρία για τη συγκρότηση της Hezbollah.
Το ιστορικό έργο του Homa Katouzian, “Iran and the Revolution: A History”, προσφέρει μια καθαρή και αντικειμενική ανάλυση των γεγονότων. Ο Katouzian εξηγεί πώς η απουσία ενός σταθερού νομικού πλαισίου στο Ιράν οδήγησε σε βραχυπρόθεσμες πολιτικές μεταβολές. Σε σύγκριση με το σήμερα, αν και υπάρχουν ομοιότητες στον τρόπο διακυβέρνησης με βάση τις διαθέσεις του ηγέτη –όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Donald Trump– ο Σάχης υπέφερε από ανασφάλεια, σε αντίθεση με τη βεβαιότητα που επιδεικνύει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Η επανάσταση περιλάμβανε και στοιχεία αυτοαπάτης, καθώς πολλοί διανοούμενοι πίστεψαν ότι η επιστροφή του Αγιατολάχ Khomeini θα έφερνε τη δημοκρατία. Η πραγματικότητα, ωστόσο, ήταν σκληρή: ο Khomeini εδραίωσε ένα σύστημα που παραμένει αναλλοίωτο μέχρι σήμερα. Παρά τις προσπάθειες του Ισραήλ και των ΗΠΑ να αποσταθεροποιήσουν το καθεστώς, η ικανότητα του συστήματος να επιβάλλεται μέσω της βίας έχει εξασφαλίσει τη μακροβιότητά του. Όπως τονίζει ο έμπειρος δημοσιογράφος του BBC, John Simpson, η πτώση αυτών των καθεστώτων θα επέλθει τελικά λόγω της διαφθοράς, μια μοίρα που αναμένει και τους Αγιατολάχ, παρά την παρούσα αντοχή τους.
