Η ψαλίδα μεταξύ της κριτικής αποδοχής μιας ταινίας και της αντίδρασης του κοινού είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται ολοένα και συχνότερα, με αποκορύφωμα το ντοκιμαντέρ για την Melania Trump. Ενώ οι επαγγελματίες κριτικοί απέδωσαν στο ντοκιμαντέρ μια βαθμολογία μόλις 11% στο Rotten Tomatoes, οι θεατές ανέβασαν την αντίστοιχη βαθμολογία στο εντυπωσιακό 98%. Η διαφορά αυτή, που ανέρχεται στο 87%, κατατάσσει το ντοκιμαντέρ στην κορυφή της λίστας ταινιών με τη μεγαλύτερη απόκλιση κριτικής και κοινού.
Αυτή η ριζική διαφοροποίηση δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Πρόσφατα, το “Five Nights at Freddy’s 2” παρουσίασε μια παρόμοια κατάσταση, με τους κριτικούς να του δίνουν 16% και το κοινό 84%. Σύμφωνα με έρευνα της πλατφόρμας JB.com, το 2024, το “Emilia Pérez” είχε μια διαφορά 53%, ενώ το “Red Notice” του 2021 έλαβε 37% από τους κριτικούς και 92% από το κοινό. Ακόμη και το “Under the Skin” του Jonathan Glazer, παρόλο που αγαπήθηκε από τους κριτικούς με 83%, έλαβε 55% από το κοινό.
Ποιοι παράγοντες οδηγούν σε αυτές τις αντιθέσεις; Μία εξήγηση είναι η επικρατούσα τάση των κριτικών να προτιμούν πιο σύνθετες και πρωτότυπες ταινίες, απορρίπτοντας τις “formulaic crowd-pleasers” που τείνουν να ευχαριστούν το ευρύ κοινό. Από την άλλη πλευρά, παρατηρείται μια αυξανόμενη ανησυχία για ιδεολογικά υποκινούμενες κριτικές από το κοινό, ιδιαίτερα όταν οι ταινίες ασχολούνται με θέματα όπως οι γυναίκες, οι μειονότητες ή το τρανς ζήτημα. Ταινίες όπως το “Captain Marvel”, το “Ghostbusters” (2016), το “The Last Jedi” και το “The Little Mermaid” (2023) έχουν αντιμετωπίσει μαζικές αρνητικές κριτικές, υποδηλώνοντας μια ενδεχομένως ιδεολογική ατζέντα από ορισμένους θεατές.
Είναι σαφές ότι τόσο οι κριτικές όσο και οι βαθμολογίες του κοινού χρήζουν μιας δόσης σκεπτικισμού. Οι κριτικοί μπορεί να παραβλέπουν την απλότητα που εκτιμά το ευρύ κοινό, ενώ οι διαδικτυακοί κριτές μπορεί να επηρεάζονται από προκαταλήψεις. Το αυξανόμενο χάσμα αυτό, από 53% το 2024 σε 87% για το ντοκιμαντέρ της Melania, υποδηλώνει μια νέα πραγματικότητα στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και αξιολογούμε τον κινηματογράφο.
