Η Ιαπωνία πρωταγωνιστεί πλέον στις εξελίξεις στην Ασία, αξιοποιώντας το κενό που αφήνει πίσω της η Κίνα. Μετά την απουσία του Κινέζου υπουργού Άμυνας από το φόρουμ Shangri-La Dialogue στη Σιγκαπούρη τον περασμένο μήνα, το Τόκιο ανέλαβε δράση. Στις 31 Μαΐου, ο υπουργός Άμυνας Shinjiro Koizumi έστειλε ηχηρά μηνύματα κατά της κινεζικής στρατιωτικής ανόδου, διαψεύδοντας τις κατηγορίες του Πεκίνου περί «νέου μιλιταρισμού».
Η ιαπωνική διπλωματία κινείται πλέον σε πολλά επίπεδα. Από τη συνάντηση του Koizumi με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Pete Hegseth, μέχρι τη στενή συνεργασία με τις Φιλιππίνες και τις συνομιλίες για εξαγωγή πολεμικών πλοίων κλάσης Asagiri στην Ινδονησία, το Τόκιο οικοδομεί ένα δίκτυο ασφαλείας που δεν βασίζεται μόνο στα όπλα. Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi προωθεί το επικαιροποιημένο πλαίσιο «Ελεύθερος και Ανοιχτός Ινδο-Ειρηνικός» (FOIP), συνδυάζοντας την αναπτυξιακή βοήθεια (ODA) με τη νέα Επίσημη Αμυντική Συνδρομή (OSA). Με προϋπολογισμό που αυξήθηκε από 2 δισεκατομμύρια γεν σε 18,1 δισεκατομμύρια μέσα σε τρία χρόνια, η Ιαπωνία παρέχει πλέον από ραντάρ μέχρι drones σε 12 χώρες.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή αντιμετωπίζει εμπόδια. Η αυστηρή στάση μη ευθυγράμμισης των κρατών της ASEAN περιορίζει το πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει η στρατιωτική ολοκλήρωση. Επιπλέον, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί της Ιαπωνίας και οι δυσκολίες στη συντήρηση του στρατιωτικού υλικού που εξάγεται, αποτελούν προκλήσεις. Παρά την εμπιστοσύνη που δείχνουν οι χώρες της περιοχής στο πρόσωπο της Ιαπωνίας –ξεπερνώντας σε ποσοστά ακόμη και τις ΗΠΑ–, η στρατηγική του Τόκιο παραμένει μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και την αποφυγή μιας ανοιχτής αντιπαράθεσης που θα τρόμαζε τους περιφερειακούς εταίρους του.
