Οι απατεώνες στην Κίνα έχουν βρει ένα νέο, απρόσμενο θύμα: την ακαδημαϊκή κοινότητα. Ενώ παλαιότερα εστίαζαν σε νέους που αναζητούσαν εύκολο χρήμα ή σε ηλικιωμένους που ήλπιζαν σε θαυματουργές θεραπείες, τώρα στρέφονται προς τους ερευνητές, εκμεταλλευόμενοι την ανάγκη τους για ακαδημαϊκή ανέλιξη.
Η Liu Xia, λέκτορας οικονομικών σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο στη Wuhan, παραμένει εξοργισμένη από την εμπειρία της το 2024. Χρειαζόταν να δημοσιεύσει ένα άρθρο σε συνέδριο για την επαγγελματική της εξέλιξη και βρήκε μια διοργάνωση που υπόσχονταν ένταξη σε έγκριτες βάσεις δεδομένων, όπως η Compendex της Elsevier. Πλήρωσε 4.600 γουάν (περίπου 680 δολάρια), αλλά μήνες αργότερα διαπίστωσε ότι το άρθρο της είχε δημοσιευτεί σε ένα άγνωστο περιοδικό, ενώ το συνέδριο ήταν «εντελώς κατασκευασμένο». Δεν είχε πραγματοποιηθεί ποτέ, και η οργανωτική επιτροπή ήταν ανύπαρκτη.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα περιστατικά. Πολλοί ακαδημαϊκοί μοιράζονται παρόμοιες ιστορίες στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η δράση των απατεώνων επεκτείνεται και σε διεθνές επίπεδο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Najma Memon, από το University of Sindh στο Πακιστάν, η οποία ανακάλυψε ότι το όνομά της χρησιμοποιήθηκε χωρίς τη συγκατάθεσή της σε επιτροπή συνεδρίου για νανοϋλικά που είχε προγραμματιστεί στο Suzhou για τις 20 Ιουνίου 2026. Το συνέδριο αυτό, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ στην ώρα του.
Ακόμα και ιδρύματα όπως το Beijing Language and Culture University (BLCU) βρέθηκαν στο στόχαστρο, καθώς απατεώνες χρησιμοποίησαν το όνομά τους για να προωθήσουν ένα ψευδές συνέδριο ανθρωπιστικών επιστημών τον Μάιο του 2024.
Πώς επιβιώνει όμως αυτή η «γκρίζα βιομηχανία»; Σύμφωνα με την Liu Xia, πολλοί ερευνητές και εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα γνωρίζουν συχνά ότι αυτά τα συνέδρια είναι «σκουπίδια», αλλά τα επιλέγουν σκόπιμα για να καλύψουν γρήγορα τις τυπικές απαιτήσεις υποτροφιών ή προαγωγών. Πρόκειται για μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία που συντηρεί τις απάτες, καθώς οι εταιρείες πίσω από αυτές είναι συχνά νόμιμα εγγεγραμμένες και φορολογούμενες, καθιστώντας τον έλεγχο από τις αρχές εξαιρετικά δύσκολο. Το πρόβλημα, καταλήγει η Liu, δεν είναι η άγνοια των ερευνητών, αλλά η έλλειψη διαφάνειας που μετατρέπει την ακαδημαϊκή γνώση σε ένα επικερδές προϊόν εξαπάτησης.
