Η Κίνα έδωσε στη δημοσιότητα τον πρώτο της χάρτη που εντοπίζει χημικά στοιχεία στον πυθμένα της θάλασσας στα ανατολικά της χώρας, καθώς η Ιαπωνία τρέχει επίσης για να αξιοποιήσει υποθαλάσσιες σπάνιες γαίες και ορυκτά από τα βαθιά νερά.
Το Υπουργείο Φυσικών Πόρων της Κίνας δημοσίευσε τα αποτελέσματα θαλάσσιων γεωλογικών ερευνών των τελευταίων δύο δεκαετιών για τις θάλασσες, όπως ανέφερε ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας CCTV την Τρίτη. Το αποτέλεσμα ήταν ένα άτλαντας που χαρτογραφούσε τη θέση, τη συγκέντρωση και τα μοτίβα κατανομής δεκάδων στοιχείων στα ιζήματα του πυθμένα, συμπεριλαμβανομένων σπάνιων γαιών, σιδήρου, μαγγανίου και χαλκού.
Το CCTV περιέγραψε το έγγραφο ως “κύριο χάρτη πλοήγησης” για την θαλάσσια ανάπτυξη και προστασία στα εν λόγω ύδατα. Ανέφερε ότι οι έρευνες κάλυψαν περισσότερα από 20.000 σημεία παρατήρησης, καταλήγοντας στο πιο εκτεταμένο, πολυδιάστατο και αξιόπιστο γεωχημικό σύνολο δεδομένων που έχει παράγει η Κίνα για αυτήν την θαλάσσια περιοχή μέχρι σήμερα.
“Με τη χαρτογράφηση της κατανομής των στοιχείων, μπορούμε να… στοχεύσουμε με ακρίβεια τους πόρους ορυκτών του πυθμένα, μειώνοντας την τυφλή εξερεύνηση”, δήλωσε ο Dou Yanguang, ερευνητής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Γεωλογίας Qingdao του υπουργείου. Ο Dou πρόσθεσε επίσης ότι ο άτλαντας θα μπορούσε να βοηθήσει στον ταχύ εντοπισμό μολυσμένων περιοχών και οικολογικά ευαίσθητων ζωνών, ώστε να χαραχθούν “κόκκινες γραμμές” για την θαλάσσια προστασία και τη διαχείριση των κινδύνων θαλάσσιας ρύπανσης.
Εκτός από τη Θάλασσα Bohai, μία από τις εσωτερικές θάλασσες της Κίνας, ο άτλαντας καλύπτει τη Yellow Sea – ανάμεσα στην κινεζική ηπειρωτική χώρα και την κορεατική χερσόνησο – και την East China Sea, όπου το Πεκίνο και το Τόκιο εξακολουθούν να έχουν μακροχρόνιες εδαφικές διαμάχες, ιδιαίτερα για τα νησιά που η Κίνα διεκδικεί ως Diaoyu Islands και η Ιαπωνία διαχειρίζεται ως Senkaku Islands.
Η Ιαπωνία εντείνει τις προσπάθειες για την εξερεύνηση και εξόρυξη στοιχείων σπάνιων γαιών από τα βαθιά νερά, στοχεύοντας σε κοιτάσματα λάσπης κοντά στο απομακρυσμένο νησί Minamitori στον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό και με στόχο να σπάσει την εξάρτηση της χώρας από την Κίνα για περίπου το 70% των εισαγωγών της σε σπάνιες γαίες. Η ώθηση της Ιαπωνίας απέκτησε δυναμική μετά την εισαγωγή αυστηρότερων ελέγχων εξαγωγών από το Πεκίνο – επικαλούμενο ανησυχίες για διπλής χρήσης ασφάλειας – σε στοιχεία σπάνιων γαιών και μαγνήτες που προορίζονταν για το Τόκιο, καθώς οι σχέσεις μεταξύ των δύο γειτόνων επιδεινώθηκαν δραματικά μετά τις αμφιλεγόμενες δηλώσεις του Ιάπωνα Πρωθυπουργού Sanae Takaichi για την Ταϊβάν τον Νοέμβριο.
Το Τόκιο ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο ότι η δοκιμαστική του αποστολή είχε ανακτήσει ιζήματα που περιέχουν σπάνιες γαίες από περίπου 6.000 μέτρα βάθος εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης γύρω από το Minamitori, ένα ακατοίκητο ατόλι που αποτελεί την ανατολικότερη επικράτεια της χώρας και βρίσκεται σχεδόν 1.900 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Τόκιο. Τα νερά γύρω από το Minamitori δεν καλύπτονται από τον νέο άτλαντα της Κίνας. Η Takaichi δήλωσε ότι η προσπάθεια σηματοδότησε “την πρώτη πρωτοβουλία προς την εκβιομηχάνιση εγχωρίως παραγόμενων σπάνιων γαιών στη χώρα μας”. “Για σημαντικά υλικά όπως οι σπάνιες γαίες, θα επιδιώξουμε, με την πλήρη συμμετοχή τόσο της κυβέρνησης όσο και του ιδιωτικού τομέα, πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε να μην εξαρτόμαστε υπερβολικά από καμία συγκεκριμένη χώρα”, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 2 Φεβρουαρίου.
Η Κίνα αψήφησε την κίνηση. “Έχουμε σημειώσει ότι υπήρξαν παρόμοιες αναφορές στην Ιαπωνία τα τελευταία χρόνια”, δήλωσε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Lin Jian στις 3 Φεβρουαρίου. Τον Μάρτιο, η Ιαπωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη ορυκτών πόρων στα βαθιά νερά, τυποποιώντας στενότερη συνεργασία στην εξόρυξη του πυθμένα. Ως απάντηση στους δασμούς που επέβαλε η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, το Πεκίνο επέβαλε δύο κύματα ελέγχων εξαγωγών σε σπάνιες γαίες, ένα τον Απρίλιο του περασμένου έτους και το άλλο τον Οκτώβριο.
Οι σπάνιες γαίες είναι μια ομάδα 17 μεταλλικών στοιχείων απαραίτητων για τα ηλεκτρικά οχήματα (EVs), τις ανεμογεννήτριες και τα συστήματα υψηλής τεχνολογίας. Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια προσφορά, παράγοντας περίπου το 70% της εξορυγμένης παραγωγής και πάνω από το 80% των επεξεργασμένων υλικών. Με τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό να επεκτείνεται σε έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό τομέων, ο πυθμένας της θάλασσας αναδεικνύεται ως μια νέα αρένα για ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων και αναμένεται να διαμορφώσει το μελλοντικό παγκόσμιο τοπίο. “Ο πυθμένας της θάλασσας είναι πλούσιος σε ορυκτούς, βιολογικούς και ενεργειακούς πόρους και προσελκύει αυξανόμενη στρατηγική προσοχή από διάφορες χώρες”, δήλωσε ο Fu Xiaoqiang, πρόεδρος των China Institutes of Contemporary International Relations, μιας κορυφαίας δεξαμενής σκέψης στο Πεκίνο που συνδέεται με το Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας της χώρας. “Οι εξελίξεις στην τεχνολογία εξόρυξης του πυθμένα και το ρυθμιστικό κενό έχουν αρχίσει να πυροδοτούν διαμάχες σχετικά με την κατανομή των πόρων, με ορισμένες χώρες πρόθυμες να δοκιμάσουν τα όρια της διεθνούς τάξης”, έγραψε σε άρθρο που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο κορυφαίο περιοδικό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας Qiushi. Ο Fu πρόσθεσε ότι, καθώς η διαμάχη μεταξύ των ΗΠΑ, της Ρωσίας, του Καναδά και άλλων για τον έλεγχο των αρκτικών θαλάσσιων οδών παραμένει τεταμένη, “ο στρατηγικός ανταγωνισμός στους πολικούς και τους ωκεάνιους τομείς συνεχίζει να κλιμακώνεται”.
