Σε μια συγκυρία όπου η λογική της ωμής βίας και του εκφοβισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ φέρεται να αποτυγχάνει, το Ιράν αναδεικνύεται ως νικητής, παρά τις ανυπολόγιστες ανθρώπινες απώλειες. Η επιμονή του ιρανικού λαού να μην υποκύψει έχει μετατρέψει έναν αγώνα επιβίωσης σε ένα παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης, αποδεικνύοντας την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος.
Η «αυτοκρατορία» προσπάθησε να κάμψει τη θέληση ενός ολόκληρου λαού, χρησιμοποιώντας την γνωστή τακτική της δαιμονοποίησης και στη συνέχεια της βιομηχανοποιημένης σφαγής. Η απειλή του Αμερικανού Προέδρου Donald Trump, που έφτασε να απειλήσει με αφανισμό ολόκληρο τον πολιτισμό στο Ιράν, αποκάλυψε την απελπισία του. Η «θεωρία του τρελού» στη διπλωματία, που βασίζεται στην επίδειξη άπειρης καταστροφικής δύναμης, απέτυχε να οδηγήσει σε παράδοση μια περήφανη χώρα.
Ο αμερικανο-ισραηλινός άξονας έκανε ένα μοιραίο λάθος, παραμένοντας προσκολλημένος στην ξεπερασμένη αντίληψη ότι η αποφασιστικότητα μπορεί να αγοραστεί ή να σπάσει. Αντίθετα, το Ιράν και οι πολίτες του άντεξαν. Ο «τρελός» του Λευκού Οίκου αναγκάστηκε να διαπραγματευθεί με έναν αντίπαλο που ισχυριζόταν ότι είχε ήδη ηττηθεί.
Η πραγματική μέτρηση της επιτυχίας του Ιράν βρίσκεται σε αυτή την αντίσταση. Ο ιρανικός λαός δεν λύγισε, παρά το βάρος του στρατιωτικού, οικονομικού και ψυχολογικού τρόμου. Αγωνίστηκε, αποδεικνύοντας ότι κανέναν πολιτισμό δεν μπορείς να αφανίσεις με βομβαρδισμούς, ούτε μια ιστορία χιλιάδων ετών να διαγράψεις με μια τοξική ανάρτηση στα social media.
Το Ιράν επικρατεί σε έναν πόλεμο φθοράς – στρατιωτικά, στρατηγικά, πολιτικά και διπλωματικά. Κερδίζει επειδή κατάλαβε τα όρια των εχθρών του καλύτερα από αυτούς. Στρατηγικά, αρνείται να πολεμήσει τον πόλεμο που προετοίμασαν οι εχθροί του. Δεν προσπαθεί να ισοφαρίσει σε πολεμικά πλοία ή μαχητικά αεροσκάφη. Αντιθέτως, απλώνει το πεδίο της μάχης σε σύνορα, συμμάχους και χρόνο. Απορροφά χτυπήματα και προχωρά. Η δική του στρατηγική είναι απλή: επιβιώνει, αντεπιτίθεται, αντέχει. Με αυτόν τον τρόπο, αυξάνει το κόστος κάθε χτυπήματος εναντίον του. Ο άξονας βρίσκεται πλέον σε αμυντική στάση, με τη δική του πορεία να καθυστερεί, να αιμορραγεί οικονομικά και να χάνει την αξιοπιστία του, ενώ το Ιράν κινεί τα κομμάτια του με ακρίβεια.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι ο πόλεμος που αποσκοπούσε στην αποδυνάμωση της Τεχεράνης, μπορεί τελικά να την καταστήσει ισχυρότερη. Το Ιράν προσαρμόζεται, χρησιμοποιώντας drones, πληρεξούσιους και υπομονή. Δεν χρειάζεται υπεροχή στον αέρα για να ασκήσει πίεση. Χρειάζεται αντοχή. Η «ψηφιδωτή» του στρατηγική – με στρώματα διοίκησης και αποκεντρωμένη εξουσία – επιτρέπει την επιβίωση του συστήματος ακόμα και αν χαθούν ηγέτες. Μετατρέπει την ευπάθεια σε ανθεκτικότητα και τον χρόνο σε όπλο.
Ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ αποτελεί παράδειγμα «ασύμμετρης μόχλευσης». Ελέγχοντας ένα σημείο διόδου όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας υγρής πετρελαϊκής παραγωγής, το Ιράν διαθέτει ένα «διακόπτη απενεργοποίησης» για την παγκόσμια οικονομία. Αυτή η γεωγραφική πραγματικότητα μετατρέπει μια στενή υδάτινη οδό σε ισχυρό διπλωματικό ασπίδα. Για το Ιράν, η «νίκη» δεν είναι απαραίτητα το κλείσιμο του στενού – κάτι που θα έβλαπτε την εύθραυστη οικονομία του – αλλά η διατήρηση της ικανότητας να το κάνει. Αυτό δημιουργεί μια μόνιμη στρατηγική προσοχή στις δυτικές δυνάμεις και τις ενεργειακά εξαρτώμενες ασιατικές οικονομίες, διασφαλίζοντας ότι η Τεχεράνη παραμένει απαραίτητος αρχιτέκτονας της ασφάλειας της Μέσης Ανατολής.
Πολιτικά, η νίκη είναι ακόμη πιο ευδιάκριτη. Ο άξονας δεν έχει επιτύχει τον κύριο στόχο του: την «αλλαγή καθεστώτος». Ο πόλεμος ξεκίνησε για να διασπάσει το ιρανικό κράτος. Το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο. Φαίνεται να έχει συσπειρώσει τον λαό και το κράτος ενάντια σε μια εξωτερική υπαρξιακή απειλή. Ο αμερικανο-ισραηλινός άξονας δεν αντιμετωπίζεται ως δύναμη απελευθέρωσης, αλλά ως μια συλλογή πιθανών κατακτητών. Αυτή η αντίληψη είναι πιο σημαντική από οποιονδήποτε πύραυλο.
Ενώ η Ουάσινγκτον παραλύει από το χάος και τον εσωτερικό διχασμό, και το Ισραήλ βυθίζεται στον αυταρχισμό, το Ιράν, αν και πληγωμένο, παραμένει στιβαρό και άθικτο. Διπλωματικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ήταν ποτέ πιο απομονωμένες. Η άγνοια, η ασυναρτησία, οι επιδεικτικές δηλώσεις και η απρόβλεπτη συμπεριφορά του Trump έχουν αποξενώσει τους στενότερους συμμάχους της Αμερικής. Η Ευρώπη, κάποτε αξιόπιστος εταίρος, παρακολουθεί την παράλογη φλυαρία από την Ουάσινγκτον και αποστρέφεται.
Το Ιράν, εν τω μεταξύ, έχει εμβαθύνει τους δεσμούς του με την Ανατολή. Εξασφάλισε τα νώτα του με την Κίνα και τη Ρωσία. Έπαιξε μακροπρόθεσμα, ενώ ο Trump έπαιζε για τον επόμενο κύκλο ειδήσεων. Ο κόσμος κινείται προς το Πεκίνο και τις Βρυξέλλες, ενώ η Ουάσινγκτον φωνάζει στο κενό της φθίνουσας σημασίας της. Το Ιράν έχει μετατρέψει την εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» σε μια πραγματικότητα «μέγιστου κόστους» για τη Δύση. Ο άξονας δεν μπορεί πλέον να κινηθεί στη Μέση Ανατολή χωρίς να λαμβάνει υπόψη την ιρανική επιρροή. Ο κυνηγός έχει γίνει κυνηγημένος.
Ωστόσο, πρέπει να είμαστε σαφείς. Η επιτυχία του Ιράν δεν είναι μια «νίκη» σε μια γεωπολιτική αρένα. Δεν είναι θρίαμβος σημαιών και παρελάσεων. Η επιβίωσή του γεννήθηκε μέσα από τη φωτιά και το αίμα. Είναι ντυμένη στα μαύρα και ποτισμένη από θλίψη. Το βαρύ ανθρώπινο κόστος και το τραύμα αυτού του πολέμου επιλογής θα διαρκέσουν για γενιές. Πρέπει να θυμόμαστε τις χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, τα παιδιά των σχολείων που έσβησαν οι ζωές τους από «εύστοχα» πυρομαχικά. Ο άξονας δεν κατάφερε να σπάσει την πλάτη του Ιράν, αλλά έσπασε τις καρδιές των Ιρανών. Αυτή είναι η φύση του πολέμου: οι νικητές είναι απλώς αυτοί που κληρονομούν τα ερείπια.
