Η Ιαπωνία εξετάζει το ενδεχόμενο να χαλαρώσει τους κανόνες που διέπουν την πώληση επιθετικών όπλων, μια κίνηση που, σύμφωνα με Κινέζο αναλυτή, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για εξαγωγές όπλων σε εμπόλεμες ζώνες και, ενδεχομένως, στην Ταϊβάν.
Σήμερα, η Ιαπωνία μπορεί να εξάγει στρατιωτικό εξοπλισμό που προορίζεται μόνο για αμυντικούς σκοπούς, όπως εξοπλισμό διάσωσης, μεταφοράς, προειδοποίησης, επιτήρησης ή εξουδετέρωσης ναρκών. Όμως, ένα προσχέδιο κυβερνητικού εγγράφου, που φέρεται να είδε το πρακτορείο ειδήσεων Kyodo, θα καταργούσε αυτόν τον κανόνα.
Σύμφωνα με το Kyodo, οι νέοι κανονισμοί θα διέκριναν μεταξύ θανατηφόρου εξοπλισμού, όπως πολεμικά πλοία ή πύραυλοι, και μη θανατηφόρας τεχνολογίας, όπως τα ραντάρ. Τα ΜΜΕ αναφέρουν ότι ο θανατηφόρος εξοπλισμός θα μπορούσε πλέον να πωληθεί σε χώρες με τις οποίες η Ιαπωνία έχει ήδη συμφωνίες ανταλλαγής αμυντικής τεχνολογίας.
Με τις νέες προτάσεις, οι εξαγωγές αμυντικού υλικού θα πρέπει να εγκρίνονται από το εθνικό συμβούλιο ασφαλείας της χώρας. Οι κανόνες αναφέρουν ότι, κατά κανόνα, οι πωλήσεις όπλων σε εμπόλεμες χώρες δεν θα επιτρέπονται, αλλά μπορεί να επιτρέπονται εξαιρέσεις ανάλογα με τις ανάγκες εθνικής ασφάλειας. Το Κοινοβούλιο θα ενημερώνεται για τις πωλήσεις όπλων μόνο αφού αυτές έχουν ολοκληρωθεί, αυξάνοντας την πιθανότητα τα αντιπολιτευόμενα κόμματα να ζητήσουν μεγαλύτερο έλεγχο για μελλοντικές συμφωνίες όπλων.
Η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Sanae Takaichi αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιο στην επιτροπή έρευνας ασφάλειας του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) την επόμενη εβδομάδα, και αναμένεται να εγκριθεί μέχρι το τέλος Απριλίου, σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Kyodo. Οι προτεινόμενες αλλαγές δεν απαιτούν τροποποίηση νόμου, άρα δεν χρειάζονται έγκριση από το νομοθετικό σώμα, αλλά αυτό αυξάνει τις πιθανότητες τα αντιπολιτευόμενα κόμματα να ζητήσουν αυξημένη κοινοβουλευτική εποπτεία για μελλοντικές συμφωνίες όπλων.
Ο Wang Guangtao, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Ιαπωνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Fudan, δήλωσε ότι η δυνατότητα εξαγωγής όπλων σε εμπόλεμες ζώνες θα αποτελέσει ανησυχία για το Πεκίνο. “Δεν υπάρχει εγγύηση ότι η Ιαπωνία δεν θα προχωρήσει σε εξαγωγές όπλων σε χώρες ή περιοχές που έχουν διαφορές με την Κίνα ή ακόμη και θα πουλήσει όπλα στην Ταϊβάν”, ανέφερε ο Wang.
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι υψηλές από τότε που η Takaichi δήλωσε τον Νοέμβριο ότι μια στρατιωτική κρίση στο Στενό της Ταϊβάν θα αποτελούσε “κατάσταση απειλητική για την επιβίωση” της Ιαπωνίας, η οποία θα μπορούσε να δικαιολογήσει στρατιωτική επέμβαση. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας και ποτέ δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για την επανένωσή της με την ηπειρωτική χώρα. Η Ιαπωνία, όπως και οι περισσότερες χώρες, δεν αναγνωρίζει την Ταϊβάν ως ανεξάρτητη.
Το πρώην κυβερνητικό εταίρο του LDP, Komeito, είχε αντιταχθεί στα σχέδια χαλάρωσης των κανόνων πωλήσεων όπλων, αλλά από τότε που το κυβερνών κόμμα ευθυγραμμίστηκε με το εθνικιστικό Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας – το οποίο πιστεύει ότι οι περιορισμοί παρεμποδίζουν την αμυντική βιομηχανία της χώρας και την ικανότητά της να αποτρέψει την επιθετικότητα – έχει περισσότερο χώρο για πολιτικές αλλαγές.
Η Ιαπωνία είχε στο παρελθόν απαγορεύσει σχεδόν όλες τις εξαγωγές όπλων, αλλά άρχισε να χαλαρώνει τους κανόνες για να επιτρέψει πωλήσεις όπλων στον κύριο σύμμαχό της, τις Ηνωμένες Πολιτείες, στη δεκαετία του 1980, πριν χαλαρώσει περαιτέρω τους περιορισμούς την τελευταία δεκαετία. Το Επίσημο Πλαίσιο Ασφάλειας του 2023 επιτρέπει την παροχή μη θανατηφόρου εξοπλισμού, υποδομών και οικονομικής υποστήριξης, και έχει παράσχει ραντάρ παράκτιας επιτήρησης στις Φιλιππίνες υπό αυτές τις προϋποθέσεις. Ωστόσο, οι σημερινοί της κανόνες εξακολουθούν να περιορίζουν τις πωλήσεις όπλων, ιδιαίτερα σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο.
Ο Wang δήλωσε ότι οι προτεινόμενες αλλαγές θα υποδείκνυαν την “χρεοκοπία” του ειρηνιστικού συντάγματος της Ιαπωνίας – το οποίο απαγορεύει στη χώρα να διαθέτει ένοπλες δυνάμεις με “δυνατότητα” να εξαπολύουν πόλεμο – εάν εγκριθούν. Επισήμανε την ανάπτυξη πυραύλων Type 12 που μπορούν να φτάσουν στην ηπειρωτική Κίνα στην Kumamoto, στα νοτιοδυτικά της χώρας, προσθέτοντας: “Στην πραγματικότητα, οι πρόσφατες εξελίξεις… έχουν καταστήσει το λεγόμενο ειρηνιστικό σύνταγμα ονομαστικό. Κινήσεις όπως η πρόσφατη ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στην Kumamoto παραβιάζουν θεμελιωδώς τις αρχές του Άρθρου 9 [της σχετικής διάταξης του συντάγματος].”
Σε τακτική συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη, η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Mao Ning δήλωσε: “Η ανάπτυξη επιθετικών όπλων από την Ιαπωνία υπό το πρόσχημα της άμυνας και της αντεπίθεσης υπερβαίνει κατά πολύ τις αρχές της αυτοάμυνας και της αποκλειστικά αμυντικής πολιτικής.”
