Στην επερχόμενη έκθεση “The Coming of Age” του Wellcome Collection, ένας εντυπωσιακός καθρέφτης της σύγχρονης αντίληψης για το γήρας αποτελεί ένα σκέτο ασημένιο κύπελλο sake. Από το 1963, η ιαπωνική κυβέρνηση τίμησε τους πολίτες που συμπλήρωναν το 100ο έτος της ζωής τους με αυτά τα τιμητικά δώρα, τα λεγόμενα sakazuki. Ο αρχικός αριθμός των 153 αποδεκτών το πρώτο έτος, αυξήθηκε δραματικά, οδηγώντας στην ανάγκη για μείωση του μεγέθους του κυπέλλου το 2009, μια προσπάθεια περιορισμού του κόστους που αποδείχθηκε ανεπαρκής. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, οι χιλιάδες Ιάπωνες που φτάνουν στο ορόσημο των 100 ετών λαμβάνουν πλέον μια φθηνότερη έκδοση από κράμα νικελίου-αργύρου. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης, Shamita Sharmacharja, «είναι καλύτερο από ένα γράμμα από τον βασιλιά!»
Η έκθεση αυτή, με τίτλο “The Coming of Age”, εξετάζει την πραγματικότητα των γηρασκόντων κοινωνιών, όπου οι ηλικιωμένοι αντιμετωπίζονται ως πρόσωπα αξιέπαινα για τον σεβασμό και την προσφορά τους, αλλά ταυτόχρονα συχνά θεωρούνται ευάλωτοι, φορείς θνησιμότητας και παρακμής. Συνυπάρχουν αντιφατικές αντιλήψεις: θεωρούνται ανεκτίμητοι για την προσφορά τους σε άμισθη εργασία, όπως η φροντίδα παιδιών, και ταυτόχρονα ένα οικονομικό βάρος για τους προϋπολογισμούς των κρατικών συντάξεων. “Οι άνθρωποι θέλουν να ζουν για πάντα, αλλά δεν θέλουν να γερνούν,” δηλώνει η Sharmacharja, αποτυπώνοντας ένα βασικό παράδοξο. Με την προοπτική ότι ένα στα 10 αγόρια και ένα στα 6 κορίτσια που γεννιούνται σήμερα στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να περιμένουν να ζήσουν πέραν των 100 ετών, η έκθεση εγκαινιάζεται σε μια εποχή όπου οι ανησυχίες για το γήρας έχουν αναδειχθεί.
Η έκθεση παρουσιάζει έργα που αναδεικνύουν ποικίλες πτυχές του γήρατος. Από το “The Fountain of Youth” του Sebald Beham, που απεικονίζει ηλικιωμένους να ανακτούν τη νιότη τους, μέχρι το “memento mori” του Charles Darwin με το μπαστούνι του που φέρει κρανίο, και την ταινία “Still Life” της Sam Taylor-Johnson, που καταγράφει τη φυσική φθορά ενός μπολ φρούτων. Η Maija Tammi, μέσω της σειράς “Immortal’s Birthday”, εξερευνά τη φιλοσοφική έννοια του χρόνου και της αθανασίας μέσω οργανισμών που δεν γερνούν.
Η πανδημία Covid-19 έφερε στο προσκήνιο την αξία, την αξιοπρέπεια και την ευαλωτότητα των ηλικιωμένων, ενώ παράλληλα αποκάλυψε τις κοινωνικές ανισότητες που ξεκινούν από τη γέννηση. Στην ενότητα “Acting Your Age;”, παρουσιάζονται πορτρέτα εφήβων από την έρευνα “Born in Bradford”, που διερευνά την εφηβεία και αμφισβητεί στερεότυπα. Η Serena Korda, με τα γλυπτά και τον ηχητικό της διάκοσμο “Wild Apples”, ανατρέπει παραδοσιακές αφηγήσεις, αποδίδοντας σε φιγούρες όπως η “crone” (μάγισσα, γηραιά σοφή) μια νέα δύναμη, απομακρύνοντας την αρνητική χροιά που της έχουν αποδώσει αιώνες πατριαρχικής αφήγησης. Η Korda, επηρεασμένη από την προσωπική της εμπειρία με την περιεμμηνόπαυση, επικεντρώνεται στο χάσμα της υγείας των φύλων και στην ανάγκη για αναγνώριση της δύναμης μέσα από την αλλαγή.
Η έκθεση θίγει επίσης τη διασταύρωση γήρατος και αναπηρίας, με το “Software Garden” του Rory Pilgrim, μια μουσική βίντεο που διερευνά τον ρόλο της τεχνολογίας στην παροχή φροντίδας και ενσυναίσθησης. Ο Pilgrim τονίζει την ανάγκη για δημιουργία τεχνολογικών συστημάτων που ενώνουν τους ανθρώπους, τονίζοντας ότι η τεχνολογία πρέπει να συνυπάρχει με την ανθρώπινη επαφή. Τέλος, το έργο “Uncertain Futures” της Suzanne Lacy εστιάζει στις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες άνω των 50. Η ελπίδα της Sharmacharja είναι οι επισκέπτες, ανεξαρτήτως ηλικίας, να βρουν κοινά σημεία και να αναγνωρίσουν πώς το περιβάλλον, περισσότερο από τη γενετική, επηρεάζει το γήρας, δίνοντας την αίσθηση της προσωπικής τους δράσης για ένα καλύτερο μέλλον.
