Η επιβίωση του ιρανικού πολιτικού και στρατιωτικού μηχανισμού μετά από ένα μαζικό χτύπημα «αποκεφαλισμού» από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έχει πυροδοτήσει μια στρατηγική συζήτηση στην Ταϊβάν. Ειδικοί αξιολογούν την ικανότητα της νήσου να αντέξει μια παρόμοια «χειρουργική» έναρξη επίθεσης από την ηπειρωτική χώρα.
Στρατιωτικοί αναλυτές και αξιωματούχοι στην Ταϊπέι μελετούν στενά τα χτυπήματα της 28ης Φεβρουαρίου που σκότωσαν τον Αλί Χαμενεΐ, τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, και την ικανότητα της χώρας να διατηρήσει οργανωμένη αντίσταση τις εβδομάδες που ακολούθησαν. Η ικανότητα του Ιράν να απορροφήσει το σοβαρό πλήγμα της απώλειας της κορυφαίας ηγεσίας του αποτελεί ένα πραγματικό τεστ για τη «κατανεμημένη διοίκηση» – ένα δόγμα που η Ταϊβάν αγωνίζεται να υιοθετήσει ως μέρος της στρατηγικής της έναντι του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA).
«Το μάθημα από την Τεχεράνη είναι ότι ο αποκεφαλισμός δεν είναι το τέλος του πολέμου, αλλά η αρχή ενός πολύ πιο χαοτικού», δήλωσε ο Μαξ Λο, εκτελεστικός διευθυντής της Taiwan International Strategic Study Society. Ο Λο επεσήμανε ότι ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο από ένα περιοδικό που συνδέεται με το Ναυτικό του PLA περίγραφε πώς οι στοχευμένες επιθέσεις στο «νευρικό κέντρο» της Ταϊπέι θα μπορούσαν να εξαναγκάσουν ταχεία παράδοση, σημειώνοντας ότι αυτές ήταν επιλογές που το Πεκίνο είχε εδώ και καιρό εξετάσει. «Όμως, το Ιράν δείχνει ότι αν προωθήσεις την εξουσία στο τοπικό επίπεδο πριν εκτοξευθούν οι πύραυλοι, το σώμα μπορεί να συνεχίσει να μάχεται ακόμη κι αν στοχεύεται το κεφάλι», πρόσθεσε.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται ένα έντονο ερώτημα: αν η ηγεσία και οι κόμβοι διοίκησης της Ταϊβάν χτυπηθούν τις πρώτες ώρες μιας σύγκρουσης, θα μπορέσει το νησί να συνεχίσει να λειτουργεί – και να μάχεται; Σύμφωνα με αναλυτές, η απάντηση είναι μικτή. Ένας βασικός πυλώνας του εξελισσόμενου δόγματος της Ταϊβάν είναι η αποκεντρωμένη διοίκηση και έλεγχος, που εισήχθη τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπιση του κινδύνου στοχευμένων επιθέσεων.
Η Σου Σιάο-χουάνγκ, από το χρηματοδοτούμενο από την κυβέρνηση Ινστιτούτο για την Εθνική Άμυνα και Αμυντική Έρευνα, δήλωσε ότι η ιδέα – που μερικές φορές περιγράφεται ως «ακέφαλη αλλά ακόμα μαχόμενη» δύναμη – ήταν να διασφαλιστεί ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να συνεχιστούν, ακόμη και αν η ανώτερη ηγεσία καθίστατο ανίκανη. «Κάθε μονάδα αναμένεται πλέον να συνεχίσει να λειτουργεί βάσει προκαθορισμένων αποστολών, εάν η ανώτερη διοίκηση διαταραχθεί», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι ετήσιες ασκήσεις πολέμου Han Kuang της Ταϊβάν έχουν αρχίσει να δοκιμάζουν αυτές τις υποθέσεις. Οι πρόσφατες ασκήσεις Han Kuang περιελάμβαναν σενάρια που αφορούσαν χτυπήματα σε συστήματα διοίκησης, διακοπές επικοινωνιών και υποβαθμισμένο συντονισμό, δήλωσε η Σου.
Για ορισμένους αναλυτές, η εμπειρία του Ιράν απέναντι σε έναν πόλεμο που διεξάγεται από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ προσφέρει καθησυχασμό. Παρά την απώλεια των ανώτατων ηγετών του, η Τεχεράνη διατήρησε τη συνέχεια της διοίκησης και εξαπέλυσε ανταποδοτικές επιθέσεις, υποδηλώνοντας ότι ο αποκεφαλισμός δεν οδηγεί απαραίτητα σε κατάρρευση, είπαν.
Ωστόσο, άλλοι παρατηρητές προειδοποίησαν ότι κάθε σύγκριση έχει τα όριά της. «Το Ιράν έχει πολεμική εμπειρία, στρατηγικό βάθος και εναλλακτικά συστήματα διοίκησης», δήλωσε ο Λο. «Η Ταϊβάν στερείται αυτών των πλεονεκτημάτων». Η περιορισμένη πραγματική πολεμική εμπειρία του στρατού της Ταϊβάν θα μπορούσε να περιπλέξει την εκτέλεση αποκεντρωμένων επιχειρήσεων υπό πίεση, πρόσθεσε ο Λο. Προειδοποίησε επίσης ότι η αποκέντρωση απαιτεί περισσότερα από δόγμα. «Χρειάζεται ολοκληρωμένο σχεδιασμό, συστηματική εκπαίδευση και ισχυρή υλικοτεχνική υποστήριξη. Ακόμα κι αν οι κατώτερες μονάδες μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις ανεξάρτητα, η διατήρηση των επιχειρήσεων εξαρτάται από τις εφοδιαστικές αλυσίδες – και αυτές θα μπορούσαν να διαταραχθούν νωρίς σε μια σύγκρουση», είπε.
Η αποκέντρωση από μόνη της δεν μπορεί να ξεπεράσει τους διαρθρωτικούς περιορισμούς της Ταϊβάν, σύμφωνα με αναλυτές, μεταξύ των οποίων ο στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Λου Ντε-γιουν, πρώην γραμματέας Τύπου του υπουργείου Άμυνας. «Η επιχειρησιακή αυτονομία εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Μια μονάδα λειτουργεί εντός της καθορισμένης περιοχής της. Δεν μπορεί απλώς να λαμβάνει αποφάσεις πέραν αυτής», είπε. Αυτός ο περιορισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί κρίσιμος σε μια ταχέως εξελισσόμενη σύγκρουση, όπου ο συντονισμός μεταξύ των περιοχών θα ήταν απαραίτητος αλλά δύσκολος εάν οι επικοινωνίες υποβαθμίζονταν, πρόσθεσε ο Λου.
Υπήρχαν επίσης γεωγραφικά μειονεκτήματα, είπε ο Λου, αντιπαραβάλλοντας το απέραντο, ορεινό έδαφος του Ιράν που παρείχε στρατηγικό βάθος και κάλυψη με το γεωγραφικά συμπαγές, υψηλά αστικοποιημένο νησί που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Στενό της Ταϊβάν από την ηπειρωτική Κίνα. «Υπάρχει πολύ λίγος χώρος για κρύψιμο. Ακόμα και οι υπόγειες εγκαταστάσεις είναι δύσκολο να αποκρυφθούν κάτω από τη σύγχρονη παρακολούθηση», είπε. «Η ανθεκτικότητα του Ιράν υποστηρίζεται από δεκαετίες πολεμικής εμπειρίας, παράλληλες δομές διοίκησης όπως το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης και εκτεταμένη χρήση οχυρωμένων υπόγειων εγκαταστάσεων». Ο Λου πρόσθεσε ότι η Ταϊβάν ήταν ευάλωτη σε επιθέσεις κορεσμού με πυραύλους, ρουκέτες και drones του PLA, οι οποίες θα μπορούσαν να υπερκεράσουν τις άμυνες και να απειλήσουν τόσο την ηγεσία όσο και τις υποδομές. «Το Ιράν μπορεί να διασκορπιστεί και να απορροφήσει χτυπήματα. Η Ταϊβάν έχει πολύ μικρότερο περιθώριο λάθους», είπε.
Οι αναλυτές δήλωσαν ότι η περίπτωση του Ιράν είχε επίσης υπογραμμίσει τον κεντρικό ρόλο της πληροφορικής στην άδεια χτυπημάτων αποκεφαλισμού, σημειώνοντας ότι τέτοιες επιχειρήσεις βασίζονται σε ακριβή δεδομένα στόχευσης σε πραγματικό χρόνο που προέρχονται από πληροφορίες σημάτων, γεωχωρικά εργαλεία και ανθρώπινες πηγές. Αυτό έχει αυξήσει τις ανησυχίες στην Ταϊβάν, όπου μια σειρά από υποθέσεις κατασκοπείας – ορισμένες από αυτές αφορούν άτομα που συνδέονται με γραφεία ανώτερων αξιωματούχων – έχουν προκαλέσει συναγερμό σχετικά με πιθανή διείσδυση πληροφοριών. Ο Τσανγκ Γιεν-τινγκ, απόστρατος αντιπτέραρχος, προειδοποίησε ότι «το Πεκίνο θα μπορούσε να εξετάσει παρόμοιες επιχειρήσεις», επικαλούμενος το αναπτυσσόμενο δίκτυο πληροφοριών του, τις δυνατότητες drones και τον λεπτομερή σχεδιασμό. Επισήμανε τη βάση εκπαίδευσης Zhurihe στην Εσωτερική Μογγολία, η οποία περιλαμβάνει μακέτες κυβερνητικών εγκαταστάσεων της Ταϊβάν, ως απόδειξη ότι ο PLA προετοιμαζόταν για τέτοια σενάρια.
Πέρα από το πεδίο της μάχης, το πλαίσιο συνέχειας της διακυβέρνησης της Ταϊβάν παρέμενε μια κρίσιμη ευπάθεια, δήλωσαν αναλυτές. Ο Αλεξάντερ Χουάνγκ Τσιέ-τσενγκ, καθηγητής διεθνών σχέσεων και στρατηγικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Tamkang στη Νέα Ταϊπέι Σίτι, δήλωσε ότι η εξουσία στην Ταϊβάν ήταν εξαιρετικά συγκεντρωμένη. «Αυτό δημιουργεί μια σημαντική διαρθρωτική ευπάθεια, ιδιαίτερα στο πλαίσιο μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων αποκεφαλισμού», είπε. Σύμφωνα με τον Χουάνγκ, η γραμμή διαδοχής της ηγεσίας είναι στενή και η επιχειρησιακή διοίκηση συγκεντρώνεται σε έναν μικρό αριθμό ανώτερων προσώπων, αυξάνοντας τον συστημικό κίνδυνο σε σενάρια κρίσης. Παρόλο που η Ταϊβάν συζητούσε τον σχεδιασμό συνέχειας για περισσότερο από δύο δεκαετίες, η πρόοδος ήταν άνιση και της έλειπε θεσμικό βάθος, πρόσθεσε.
Ο Χουάνγκ προειδοποίησε ότι το Πεκίνο και ο PLA θα μελετούσαν στενά τις πρόσφατες επιχειρήσεις των ΗΠΑ που έδειξαν γρήγορες, συντονισμένες δυνατότητες αποκεφαλισμού ενσωματώνοντας αεροπορική ισχύ, ειδικές δυνάμεις και πληροφορίες. «Η Ταϊβάν, αντίθετα, δεν έχει βιώσει μεγάλη σύγκρουση από τη Δεύτερη Κρίση του Στενού της Ταϊβάν το 1958», είπε, σημειώνοντας ότι αυτό άφηνε το νησί σχετικά απροετοίμαστο για ένα σύγχρονο σενάριο αποκεφαλισμού. Κατά την άποψη του Χουάνγκ, οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις – συμπεριλαμβανομένης της αποκεντρωμένης διοίκησης και των ασύμμετρων στρατηγικών – ήταν σημαντικές αλλά ανεπαρκείς. «Η αντιμετώπιση αυτών των μακροχρόνιων διαρθρωτικών αδυναμιών θα απαιτήσει συνεχή δέσμευση για πολλά χρόνια, προτού επιτευχθεί ουσιαστική ανθεκτικότητα», δήλωσε. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας που πρέπει να επανενωθεί με τη βία αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος. Αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε προσπάθεια κατάληψης του νησιού και δεσμεύεται να του προμηθεύει όπλα.
