Η απώλεια αγαπημένου προσώπου βυθίζει συχνά την ψυχή σε μια κατάσταση μη-πραγματικότητας, μια ενδιάμεση ζώνη. Η ποιήτρια Emily Dickinson παρομοίαζε αυτή την κατάσταση με ένα “επίσημο αίσθημα” μετά από μεγάλο πόνο, όπου “τα νεύρα κάθονται τελετουργικά, σαν τάφοι” και “τα πόδια, μηχανικά, προχωρούν”. Ουσιαστικά, μετατρεπόμαστε σε “παγωμένα πρόσωπα”.
Στο “Soft Serve”, το μυθιστόρημα ενηλικίωσης του George Kemp, οι κάτοικοι μιας μικρής περιφερειακής πόλης στην Αυστραλία προσπαθούν να λιώσουν αυτόν τον πάγο. Έχουν περάσει δύο χρόνια από τον ακούσιο θάνατο του Taz, ενός φιλόδοξου εφήβου που είχε αρχίσει να αναζητά μια ζωή πέρα από τη “βαρυτική δύναμη” της πόλης. Η πενθούσα μητέρα του, Pat, έχει εγκαταλείψει τη θέση της ως σύμβουλος σταδιοδρομίας σε σχολείο για να γυρίζει χάμπουργκερ στα McDonald’s, βρίσκοντας μια σταθερότητα στην επανάληψη. Εκεί, οι φίλοι του Taz, ο Ethan, η Fern και ο αδελφός της, Jacob, τηρούν την ετήσια παράδοσή τους: να αποτίουν φόρο τιμής με τρία παγωτά “soft serve” στη μνήμη του.
Στο μεταξύ, κοντινές πυρκαγιές μαίνεται, προκαλώντας καταστροφές, και όταν οι άνεμοι ξαφνικά αλλάζουν κατεύθυνση, η παρέα βρίσκεται παγιδευμένη κάτω από τις χρυσές αψίδες. Καθώς αναζητούν καταφύγιο στο εσωτερικό, άλλες “πυριτιδοθήκες” απειλούν να εκραγούν. Η Fern ανυπομονεί να ξεκινήσει το επόμενο κεφάλαιο της ζωής της με τον Ethan, τον σύντροφό της, αλλά ο Ethan κρυφά νοσταλγεί τον Jacob, με τον οποίο μοιράστηκε ένα απρόσμενο φιλί πριν από λίγα χρόνια. Ο Jacob, που κουβαλά “κάτι λαμπερό και λυπημένο να χτυπάει” μέσα του, είναι χαοτικός και χαμένος. Η Pat, η ακλόνητη μητρική τους καθοδήγηση, τους παρακολουθεί. Ο καθένας καίγεται από την απώλεια, ο καθένας έχει ιδιωτικούς φόβους και επιθυμίες, ο καθένας είναι παγιδευμένος μεταξύ του πού προέρχεται και του πού θέλει να είναι.
Όπως και στο βραβευμένο θεατρικό έργο του Kemp, “Shack”, η κλιματική καταστροφή χρησιμεύει ως σκηνικό, κινητήριος δύναμη και μεταφορά στο “Soft Serve”. Καθώς οι φωτιές μαίνονται, βλέπουμε διαφορετικά είδη θάρρους: εθελοντές πυροσβέστες που αγωνίζονται να κρατήσουν την πόλη ασφαλή. Ο Kemp χειρίζεται αυτό το στοιχείο καλά, όπως και τον συμβολισμό των πυρκαγιών. Υπάρχει μια δόση μελοδραματισμού – η ανθεκτικότητα ως “μικρά πράσινα βλαστάρια που βλέπεις στον κορμό ενός δέντρου αφού το έχει περάσει μια φωτιά” – αλλά και εμπνευσμένες ιδέες: η θλίψη ως μια καταπιεστική φωτιά, οι απρόσμενες άνεμοι της αλλαγής, το μονοπάτι μπροστά που είναι κρυμμένο σε μια αδιαπέραστη ομίχλη. Αυτές οι παραλληλισμοί αρθρώνουν με τρυφερότητα την συγκινητική αλληλεπίδραση καταστροφής και αναγέννησης του Kemp.
Ωστόσο, υπάρχει μια αίσθηση “φτιαγμένης για τη σκηνή” ποιότητας στο μυθιστόρημα του Kemp, που μας κρατάει σε απόσταση. Ο χωρικά περιορισμένος, “σε κατσαρόλα υπό πίεση” σκηνικό και η πλοκή που βασίζεται στους διαλόγους προσφέρουν έναν ζωντανό πίνακα, αλλά σπάνια εμβαθύνουμε στην ψυχή των χαρακτήρων, αφήνοντας κάποιες από τις συγκινητικές στιγμές του μυθιστορήματος λίγο άκαμπτες. Είναι επίσης ένα σύντομο βιβλίο, και οι ανταγωνιστικές οπτικές της Pat, της Fern, του Ethan και του Jacob – και πιο περιστασιακά μιας πυροσβέστριας από τη φυλή Māori, της Lotte, καθώς και του Taz μέσω αναδρομών – αγωνίζονται να βρουν αρκετό χώρο για να αναπνεύσουν. Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος να εξερευνηθεί στην Pat, τον πιο καθηλωτικό και ενδιαφέροντα χαρακτήρα του Kemp, αλλά η πρόσβασή μας είναι περιορισμένη.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν πολλά θετικά στοιχεία στο “Soft Serve”, ιδιαίτερα η σαρκαστική απεικόνιση της περιφερειακής Αυστραλίας από τον Kemp. Η φανταστική πόλη του μυθιστορήματος είναι ένα μέρος όπου νιώθεις “τον ενθουσιασμό για έναν νέο σηματοδότη που τοποθετείται… καθώς και τη θλίψη για τον ενθουσιασμό για έναν νέο σηματοδότη”. Είναι ένα μέρος όπου η κηδεία του Taz μπορεί να διακοπεί επειδή “ο τελικός του lawn bowls του ιερέα ήταν αργότερα το απόγευμα”, και όπου “ο καθένας θα μπορούσε να περπατήσει από την παμπ στο μαγαζί με τα κεμπάπ, μετά από έξι μπύρες, και να μαντέψει τέλεια την πορεία του”. Ο Kemp είναι αφοσιωμένα σαρκαστικός, κατανοητός και εύθυμος, ένας αντίποδας στην τρυφερή υποβόσκουσα ροή του μυθιστορήματος.
Στην τελευταία γραμμή του ποιήματος της Emily Dickinson, γράφει ότι η παγωμένη ακινησία του μεγάλου πόνου μπορεί να “ξεπεραστεί”. ότι ακόμη και οι αναμνήσεις του πόνου υποχωρούν – “Πρώτα – κρύο – μετά – απάθεια – μετά – το άφημα”. Αυτό που έρχεται μετά από αυτή τη σταδιακή παραίτηση δεν είναι απαραίτητα θάνατος, αλλά η “ανάκτηση της ζωής”. Το “Soft Serve” δεν είναι το “drive-thru Τσέχωφ” όπως διαφημίζεται, αλλά μιλάει συγκινητικά για τη θλίψη και για τη ζωή στα πολλά της όρια, στιγμές όπου πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ του να παραμείνουμε ακινητοποιημένοι σε αυτό που δεν υπάρχει πια ή δεν υπήρξε ποτέ, ή να ανανεωθούμε σε αυτό που θα μπορούσε να είναι.
