Τον Απρίλιο του 2022, ο Andreas Graf ξεκίνησε με το ποδήλατό του από το σπίτι του στη Νορβηγία, έχοντας ένα όνειρο: να φτάσει ποδηλατώντας στην Ινδία. Μία εβδομάδα αργότερα, φτάνοντας στη Σουηδία, το όνειρο άρχισε να μετατρέπεται σε εφιάλτη. «Έβρεχε καταρρακτωδώς και βρισκόμουν στο αντίσκηνο με τον μισοβρεγμένο υπνόσακο, σκεπτόμενος πόσο ωραία θα ήταν στο ζεστό διαμέρισμά μου στο Όσλο», αφηγείται. «Είχα μια καλή ζωή, μια καριέρα, σύντροφο, και είχα αφήσει τα πάντα πίσω».
Στα 31 του, ενώ οι φίλοι του εγκαθίστανταν, ο Graf, αν και καλοπληρωμένος μηχανικός, εξακολουθούσε να συγκατοικεί. «Άρχισα να αναρωτιέμαι αν έπρεπε να πάρω μια οικονομικά λογική απόφαση ή να κάνω κάτι άλλο. Επέλεξα τη δεύτερη οδό».
Η απόφαση να εγκαταλείψει τον συνηθισμένο ρυθμό ζωής και να ζήσει μια μεγάλη περιπέτεια δεν είναι ασυνήθιστη στη Νορβηγία. «Γνωρίζω αρκετούς ανθρώπους που πήραν τα παιδιά τους από το σχολείο και έφυγαν για ένα χρόνο ιστιοπλοΐα», αναφέρει. Πιστεύει ότι η πανδημία αφύπνισε την επιθυμία για ταξίδια: «Μετά τον Covid, οι άνθρωποι ένιωσαν μια έντονη επιθυμία να εξερευνήσουν τον κόσμο».
Ο Graf, επίσης, «διψούσε για περιπέτεια». «Ήθελα να δω βουνά και να συναντήσω ανθρώπους. Και πάντα με τραβούσαν οι αυτο-προωθούμενες μορφές ταξιδιού. Ήθελα να είμαι ανεξάρτητος και ελεύθερος», λέει. Εξετάστηκε ακόμη και η πεζοπορία, εμπνευσμένος από το έργο του George Meegan, ο οποίος διέσχισε την Αμερική στα τέλη της δεκαετίας του ’70.
Επέλεξε το ποδήλατο για να καλύψει μεγαλύτερες αποστάσεις, διατηρώντας παράλληλα την αργή ταχύτητα. Υπολόγιζε ότι το ταξίδι θα διαρκούσε περίπου εννέα μήνες, αλλά δεν εστίαζε στις διαδρομές και τους χρόνους. «Ποτέ δεν ήμουν καλός σχεδιαστής», παραδέχεται. Επιπλέον, ο κόσμος φαινόταν αβέβαιος: κάποιες χώρες ήταν ακόμη κλειστές λόγω Covid και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε ξεκινήσει δύο μήνες νωρίτερα. «Έτσι, ένα σταθερό σχέδιο δεν ήταν ποτέ πραγματική επιλογή». Ο Graf, πάντως, δεν βιαζόταν. Είχε αποταμιεύσεις και θα ζούσε οικονομικά. «Δεν είχα καμία πρόθεση να καταρρίψω ρεκόρ. Δεν είναι φιλοδοξία μου. Είχα όλο τον χρόνο του κόσμου».
Παρά τις αμφιβολίες του στη Σουηδία, συνέχισε ποδηλατώντας μέσα από τη Δανία, τη Γερμανία και την Πολωνία, στη συνέχεια νότια μέσω της Κεντρικής Ευρώπης, της Ελλάδας και της Τουρκίας. «Η αρχή ήταν αρκετά δύσκολη. Νόμιζα ότι ήταν μοναξιά, αλλά εκ των υστέρων πιστεύω ότι ήταν περισσότερο μια διαδικασία αποσύνδεσης», λέει. «Χτίζουμε την ταυτότητά μας γύρω από τις δουλειές και τους ρόλους που έχουμε στην οικογένεια. Σταδιακά απογυμνώνεις τον εαυτό σου από την ταυτότητά σου, και κάποια στιγμή αναρωτιέσαι: ποιος είναι τελικά ο Andreas;» Μετά από τρεις μήνες ποδηλασίας, έφτασε «σε μια πιο ειρηνική κατάσταση».
Αφήνοντας πίσω την Ευρώπη, διέσχισε ποδηλατώντας τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν, πέταξε πάνω από το Τουρκμενιστάν (που ήταν ακόμη κλειστό), και στη συνέχεια συνέχισε μέσω Ουζμπεκιστάν, Κιργιστάν, Καζακστάν και Πακιστάν. Όταν έφτασε στον αρχικό του στόχο, την Ινδία, δεν είχε καμία πρόθεση να σταματήσει. Κάπου στην πορεία, είχε αρχίσει να ονειρεύεται τον γύρο του κόσμου.
Μετά την Ινδία και το Νεπάλ, όπου έκανε ένα μήνα διακοπές και προσέφερε εθελοντική εργασία σε ένα αγρόκτημα καφέ, πέταξε πάνω από τη Μιανμάρ – άλλη μια κλειστή χώρα – και συνέχισε ποδηλατώντας στη Νοτιοανατολική Ασία μέχρι τη Σιγκαπούρη. Πήρε φέρι για την Ινδονησία και τη διέσχισε ποδηλατώντας, ακολουθούμενες από το Τιμόρ-Λέστε, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Πέταξε στη Χιλή και έκανε διαδρομές μεταξύ αυτής και της Αργεντινής – πιθανώς την αγαπημένη του χώρα – στη συνέχεια διέσχισε Βολιβία, Περού, Εκουαδόρ και Κολομβία. Μετά από μια τελική πτήση προς τη Σενεγάλη, κατευθύνθηκε βόρεια, μέχρι τη Νορβηγία. Πέντε ηπείρους, 50 χώρες, 55.000 χιλιόμετρα. Έφτασε σπίτι του στις 23 Δεκεμβρίου 2025, με το αρχικό του ταξίδι εννέα μηνών να έχει επεκταθεί σε τρία χρόνια και οκτώ μήνες.
«Πάντα με τραβούσαν οι αυτο-προωθούμενες μορφές ταξιδιού. Ήθελα να είμαι ανεξάρτητος και ελεύθερος».
Όταν μίλησε μαζί του μέσω βίντεο, τέσσερις εβδομάδες μετά την επιστροφή του, ήταν ξυρισμένος και περιποιημένος – μια μεγάλη αντίθεση με τον γενειοφόρο τυχοδιώκτη που έβλεπε στο Instagram. «Έμοιαζα λίγο με τον Ροβινσώνα Κρούσο», συμφωνεί. «Έχω κουρευτεί, ξυριστεί και κάνει ένα καλό ντους».
Ο Graf μεγάλωσε στην ύπαιθρο της Γερμανίας με τον αδελφό του, τους γονείς και τους παππούδες του. Στα τέσσερά του χρόνια, η μητέρα του πέθανε σε ηλικία 33 ετών. Την ημέρα που έκλεισε τα 33, ο Graf διέσχιζε ποδηλατώντας την αυστραλιανή ενδοχώρα. «Οι περισσότεροι άνθρωποι φτάνουν στην ηλικία που πέθαναν οι γονείς τους αρκετά αργά στη ζωή τους. Είναι παράξενο να φτάνεις σε αυτό το σημείο στα 33, έτσι δεν είναι;» Κατακλύστηκε από αντικρουόμενα συναισθήματα. «Από τη μία πλευρά είχες θλίψη και πόνο: έχασα την ευκαιρία να ζήσω μια ζωή και μια σχέση με τη μητέρα μου. Και από την άλλη, ήμουν πραγματικά ευγνώμων που ζούσα τη ζωή που πάντα ονειρευόμουν». Συνειδητοποίησε ότι αυτή η ημερομηνία τον απασχολούσε πριν ξεκινήσει το ταξίδι του. «Αναρωτιέσαι: αν σου έμεναν ένα ή δύο χρόνια ζωής, πώς θα ήθελες να περάσεις τον χρόνο σου; Έκανα αυτό το άλμα πίστης γιατί έτσι ήθελα να ζήσω τη ζωή μου. Θέλω να είμαι έξω. Δεν θέλω να κάθομαι όλη μέρα μπροστά σε μια οθόνη».
Η στιγμή αυτή αποτέλεσε σημείο καμπής. «Ένιωσα πραγματικά, πραγματικά ειρήνη με τον εαυτό μου. Μπορείς να καθίσεις στην ενδοχώρα για μια ολόκληρη μέρα χαμένος στις σκέψεις σου. Και πιστεύω ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα το βίωναν ως ένα είδος κάθαρσης. Για μένα, ήταν απλά τόσο ευτυχισμένο. Και δεν ήξερα ότι είχα μέσα μου, πνευματικά μιλώντας, τη δυνατότητα να φτάσω εκεί». Το ταξίδι τον άλλαζε. «Η αλλαγή είναι ένας συνεχής σύντροφος στο δρόμο, σωστά; Δεν το συνειδητοποιείς καν, αλλά σε αλλάζει δραματικά προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση». Τώρα, λέει, οι προτεραιότητές του έχουν αλλάξει. «Ήμουν κάποτε κάποιος που εστίαζε πολύ στην καριέρα, και πιστεύω ότι αυτό το κομμάτι του εαυτού μου έχει εξαφανιστεί».
Φυσικά, η ζωή στην ενδοχώρα δεν αφορούσε μόνο πνευματικές επιφοιτήσεις. Υπήρχε και το θέμα της επιβίωσης. «Δεν ξέρω πόσοι άνθρωποι στο Darwin μου είπαν ότι θα αυτοκτονήσω», λέει. «Προχωράς σε αυτή τη μαζική ερημιά – δεν υπάρχει τίποτα στην αυστραλιανή ενδοχώρα και δεν ξέρεις αν θα καταφέρεις να βγεις από την άλλη πλευρά. Πρέπει να κοιτάς τους φόβους σου κατάματα».
«Διέσχισα με ποδήλατο το 51C. Δεν έχω λόγια να περιγράψω πόσο φρικτό είναι. Δεν υπάρχει πουθενά να κρυφτείς».
Του πήρε δύο μήνες για να το διασχίσει ποδηλατώντας, μέσα στο καλοκαίρι – μόνο μια μέρα η θερμοκρασία έπεσε κάτω από 40C. Μετέφερε έως και 38 λίτρα νερό, σε δοχεία, σακούλες και μπουκάλια. «Είναι βάναυσο. Το ποδήλατο ζύγιζε 87 κιλά, σημαντικά περισσότερο από εμένα. Αλλά πίνεις 10 ή 12 λίτρα νερό την ημέρα, οπότε η πρώτη μέρα είναι η πιο δύσκολη, και μετά γίνεται όλο και πιο ελαφρύ μέχρι να ξαναγεμίσεις τα πάντα».
Παρά τις δυσκολίες, τον τραβούσαν οι έρημοι. Κατέληξε να διασχίσει ποδηλατώντας και τη Σαχάρα το καλοκαίρι. «Στην κεντρική Μαυριτανία, ήταν ένα προσωπικό ρεκόρ: διέσχισα με ποδήλατο τους 51C. Δεν έχω λόγια να περιγράψω πόσο φρικτό είναι. Δεν υπάρχει πουθενά να κρυφτείς». Το χειρότερο δεν ήταν ο ήλιος, αλλά ο άνεμος. «Υπάρχει άμμος και σκόνη και ό,τι άλλο συνεπάγεται. Ήταν βάναυσο σωματικά, αλλά κυρίως ψυχικά, γιατί έχεις τον ήχο του ανέμου στα αυτιά σου, μέρα με τη μέρα. Είναι βασανιστήριο». Επιπλέον, καθώς η Δυτική Σαχάρα δεν είναι αναγνωρισμένη χώρα από τον ΟΗΕ, δεν υπάρχει διπλωματική υποστήριξη σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. «Αν εισέλθεις σε αυτή την περιοχή μεταξύ Μαρόκου και Μαυριτανίας, είσαι μόνος σου. Κανείς δεν θα έρθει να σε πάρει». Του πήρε έναν μήνα παραπάνω για να διασχίσει την έρημο από ό,τι περίμενε.
Πώς διατήρησε την αισιοδοξία του; «Αυτό που προσπαθώ πάντα να κάνω είναι μια μικρή αναδιατύπωση. Είναι 50C, υπάρχει άνεμος, είσαι διψασμένος, πεινασμένος, δεν έχεις κάνει μπάνιο μερικές μέρες. Αντί να λες, «Αυτό είναι χάλια, δεν θέλω να είμαι εδώ, είναι πολύ δύσκολο», λέω, «Είχες ευκολότερες μέρες. Είχες και χειρότερες μέρες. Μπορείς να το κάνεις αυτό». Οπότε, χρειάζεσαι πολλή καλοσύνη και αυτο-συμπόνια».
Είναι σίγουρα ένας αισιόδοξος άνθρωπος. Αφηγείται μια ιστορία για τη διάσχιση του περάσματος Ak-Baital (4.655 μέτρα) στο Τατζικιστάν, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν. Ήταν τέλη Οκτωβρίου και σάρωζε μια καταιγίδα. «Έστησα τη σκηνή πίσω από έναν βράχο στη μέση του πουθενά. Ήταν απόλυτο σκοτάδι, παγωμένο και μίζερο. Το επόμενο πρωί, ξύπνησα και η καταιγίδα είχε φύγει. Άνοιξα τη σκηνή και υπήρχε ένας κρυστάλλινος γαλάζιος ουρανός και χιονισμένα βουνά παντού και ήταν τόσο ήσυχο. Νομίζω ότι θα ακούγονταν μια βελόνα να πέφτει σε αυτή την κοιλάδα».
Πάντα προσπαθούσε να κατασκηνώνει σε απομονωμένα μέρη. Δεν ανησυχούσε για τα άγρια ζώα; «Στο παρελθόν, έχω κατασκηνώσει δίπλα σε ελέφαντες, ρινόκερους και καμηλοπαρδάλεις. [Πέρασε επτά μήνες κάνοντας ωτοστόπ με τον αντίχειρα στην Αφρική μετά το πανεπιστήμιο.] Δεν τους ενδιαφέρειτε. Το χειρότερο ζώο που έχω συναντήσει είναι ο άνθρωπος». Ένα βράδυ σε μια αγροτική περιοχή της Ινδίας, ξύπνησε στις 2 π.μ. «Υπήρχε μια ομάδα ανδρών μπροστά από τη σκηνή με μαχαίρια και ματσέτες και έναν μεγάλο φακό. Ήταν τρομοκρατημένοι – δεν δέχονται πολλούς επισκέπτες». Ένας από τους άνδρες μιλούσε αγγλικά, οπότε ο Graf του εξήγησε τι έκανε εκεί. «Και εκείνος είπε: «Αυτό είναι τόσο κουλ. Θέλεις να έρθεις για πρωινό αύριο;»»
Μια απροσδόκητη πτυχή του ταξιδιού του ήταν ότι «τον έλουζαν με ευγένεια, φιλοξενία, αγάπη και φιλία» από αγνώστους. Οι άνθρωποι σταματούσαν τα αυτοκίνητά τους και του έδιναν ένα παγωμένο μπουκάλι νερό. Στη νότια Αυστραλία, ένα ζευγάρι του έδωσε τα κλειδιά του σπιτιού τους. Είχαν δει μια φωτογραφία του στο Facebook. «Μου έστειλαν έναν σύνδεσμο στο Google Maps και είπαν: «Φεύγουμε για το Σαββατοκύριακο, αλλά καλή διασκέδαση. Υπάρχει φαγητό στο ψυγείο· απλά αφήστε τα κλειδιά στο γραμματοκιβώτιο». Σκέφτηκα, ουάου, αυτό είναι απίστευτο. Σε αυτή την περίπτωση, μπορώ να πω ότι η καρδιά μου είναι γεμάτη».
Εκτός από την καλοσύνη, βρήκε χιούμορ παντού: «Άνθρωποι έκαναν αστεία για το ταξίδι στο Ιράν, όσο και στο Περού. Έμαθα – και ίσως αυτό δεν μπορεί να ειπωθεί αρκετά συχνά – ότι δεν είμαστε τόσο διαφορετικοί όσο νομίζουμε, ανεξάρτητα από το πού ζεις στον κόσμο, ποια είναι η θρησκεία σου ή ο πολιτισμός σου. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι προσπαθούν να ζήσουν τη ζωή τους με λίγη χάρη, αξιοπρέπεια και φροντίδα για τις οικογένειες, τους φίλους και τους γείτονες».
Επέζησε από σεισμό 7,4 βαθμών στην κλίμακα Ρίχτερ στα βουνά της βόρειας Χιλής. «Ήταν αρκετά τρομακτικό για μια στιγμή», λέει, με τον χαρακτηριστικό του λιτό τρόπο. «Έρχεται από το πουθενά και όλα τρέμουν. Στα αριστερά υπήρχε αυτό το γιγάντιο ηφαίστειο, και σκεφτόμουν, θα εκραγεί αυτό το πράγμα;» Ευτυχώς, κανείς δεν τραυματίστηκε σοβαρά.
Στο Περού, όλος ο εξοπλισμός του χάλασε – ποδήλατο, σκηνή, στρώμα, φουρνάκι – και έπρεπε να περιμένει να φτάσουν τα ανταλλακτικά. Χάρηκε την ξεκούραση; «Προχώρησα και απόλαυσα το δεύτερο αγαπημένο μου δηλητήριο, που ήταν μερικές εβδομάδες πεζοπορία».
Είχε ένα ατύχημα στην Κολομβία και έσπασε τον καρπό του. «Είχα διασχίσει τα Άνδη, σχεδόν 10.000 χιλιόμετρα, και κατεβαίνοντας από το τελευταίο βουνό έκανα ατύχημα. Γύρισα μια γωνία και υπήρχε μια λακκούβα και λίγο λάδι στο δρόμο. Πέταξα πάνω από το τιμόνι». Ποδηλάτησε στο κοντινότερο νοσοκομείο. «Είχα σπάσει την κερκίδα μου κατά μήκος σε τρία διαφορετικά μέρη. Υποβλήθηκα σε επέμβαση και κατέληξα με μια πλάκα τιτανίου και οκτώ βίδες στο χέρι μου». Ήταν ψύχραιμος σχετικά με το συμβάν. «Ήμουν σε πολύ ήρεμη διάθεση και σκεφτόμουν: «Συμβαίνουν πράγματα. Είναι μέρος της περιπέτειας».»
Αποδίδει την ηρεμία του εν μέρει στη ζωή «πολύ φυσικά», με ελάχιστη τεχνολογία. Στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, δεν είχε καν τηλέφωνο. «Πολύ συχνά σηκωνόμουν με τον ήλιο και κοιμόμουν με τον ήλιο. Δεν υπάρχει Δευτέρα έως Παρασκευή, ούτε εννέα έως πέντε, ούτε Σαββατοκύριακα. Το μεγαλύτερο δώρο ήταν να μην έχω αντίληψη του χρόνου, απλώς να ζω για τις μέρες κάτω από τον ήλιο». Κάποτε, μια γυναίκα του ευχήθηκε καλή χρονιά σε ένα βενζινάδικο. Δεν είχε ιδέα ότι ήταν Ιανουάριος.
«Μέσα στην καταιγίδα στην Παμρ Μουντάινς, Τατζικιστάν».
Σοκαρίστηκε από την έκταση των πλαστικών απορριμμάτων και της ρύπανσης των υδάτων στην Ασία και τη Νότια Αμερική. «Αποκτάς μια πραγματικά καταπληκτική κατανόηση για το πώς λειτουργούν οι κύκλοι της ρύπανσής μας», λέει. «Πολλά ευρωπαϊκά απορρίμματα καταλήγουν να πωλούνται στην Ασία, και δεν υπάρχουν εγκαταστάσεις εκεί για να διαχειριστούν την ποσότητα των σκουπιδιών, οπότε αργά ή γρήγορα όλα καταλήγουν στα ποτάμια και στους ωκεανούς, και μετά, φυσικά, στα επόμενα 20 χρόνια όλα επιστρέφουν».
Η κλιματική κρίση ήταν επίσης αναπόφευκτη. «Στο Βιετνάμ κατά την περίοδο των μουσώνων, είναι 45C και η υγρασία είναι 95%. Και πραγματικά δεν ξέρω πώς ζουν οι άνθρωποι εκεί. Ξυπνούν πολύ νωρίς το πρωί, αλλά μετά από το μεσημέρι έως τις 5 μ.μ. βλέπεις ανθρώπους να ξαπλώνουν στο πλάι του δρόμου κάτω από μια μανγκόδενδρη, να κοιμούνται».
Τώρα αναρωτιέται για την ηθική της απόκτησης παιδιών σε έναν τέτοιο κόσμο. «Αν ήθελαν να κάνουν ένα παρόμοιο ταξίδι, αναρωτιέμαι αν αυτό θα ήταν ακόμα δυνατό σε 20, 30 χρόνια από τώρα. Οι θερμοκρασίες είναι ήδη πολύ ακραίες. Υπάρχουν πολλά μέρη που πιστεύω ότι θα είναι ακατοίκητα τις επόμενες δεκαετίες».
Είναι «σε ειρήνη με το κλείσιμο αυτού του κεφαλαίου» της ζωής του. Προς το παρόν, μένει με φίλους, γράφει ένα βιβλίο για το ταξίδι του, κάνει κάποιες δημόσιες ομιλίες και ελπίζει να παραμείνει αυτοαπασχολούμενος. «Υπάρχουν κι άλλες περιπέτειες που θέλω να ζήσω», λέει. Εν τω μεταξύ, δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε πολυτέλειες όπως ο ύπνος σε κρεβάτι και η χρήση υπολογιστή. «Δεν έχω κοιτάξει την οθόνη υπολογιστή για σχεδόν τέσσερα χρόνια, οπότε αισθάνεται τόσο λάθος. Θέλω να βγω έξω και να κοιτάξω ένα δέντρο! Το Σαββατοκύριακο, θα πάρω τη σκηνή μου και θα εξαφανιστώ στο δάσος για λίγο».
Πάνω απ’ όλα, είναι ευτυχής που ολοκλήρωσε το ταξίδι όπως το άρχισε: με τους δικούς του όρους. «Όλοι αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες και τα προβλήματά μας. Πιστεύω ακράδαντα ότι μπορείς να αφήσεις τις περιστάσεις να σε ορίσουν – ή μπορείς να γράψεις το δικό σου τέλος στην ιστορία».
