Στο κατάλογο προτεραιοτήτων του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για τα επόμενα πέντε χρόνια, η Ταϊβάν δεν αναφέρεται καθόλου. Το Στρατηγικό Σχέδιο της Υπηρεσίας αναφέρει την ειρήνη και τη σταθερότητα στον Ινδο-Ειρηνικό ως στόχο, αλλά η κορυφαία του εστίαση, μετά την εθνική ασφάλεια, είναι η Δυτική Ημισφαίριο. Το σχέδιο, που καθορίζει την κατεύθυνση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και της ξένης βοήθειας από το 2026 έως το 2030, παρακάμπτει πλήρως το νησί.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας (NSS) του Λευκού Οίκου, που δημοσιεύθηκε ένα μήνα νωρίτερα, η οποία χαρακτήριζε την αποτροπή μιας σύγκρουσης για την Ταϊβάν, ιδανικά διατηρώντας στρατιωτική υπεροχή, ως προτεραιότητα για τη διοίκηση. Παρατηρητές εκτιμούν ότι η απόφαση αυτή αντανακλά την αίσθηση ανασφάλειας της Ουάσινγκτον σχετικά με την Ταϊβάν και την υποβάθμιση της θέσης του νησιού και της ευρύτερης περιοχής στη λίστα προτεραιοτήτων της.
Όπως και η NSS, το σχέδιο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έθεσε τη Δυτική Ημισφαίριο στην κορυφή των ανησυχιών του. Η NSS τυποποίησε το “Trump Corollary” ως εστίαση της αμερικανικής διοίκησης, καθιστώντας το επέκταση του Δόγματος Μονρόε, το οποίο αποσκοπεί στην άρνηση επιρροής “μη ημισφαιρικών ανταγωνιστών” στη Δυτική Ημισφαίριο. Το έγγραφο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιέγραψε αυτή την πολιτική ως “Donroe Doctrine” και, σε αντίθεση με την NSS, ανέδειξε την Κίνα ως “εξω-ημισφαιρική δύναμη” από την οποία πρέπει να φυλάσσεται. “Οι σύμμαχοί μας [στη Δυτική Ημισφαίριο] δεν θα αισθάνονται πλέον απομονωμένοι απέναντι στην Κίνα ή σε οποιαδήποτε άλλη εξω-ημισφαιρική δύναμη, και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν ο εταίρος επιλογής της περιοχής στα θέματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία”, αναφέρει το σχέδιο.
Ωστόσο, όσον αφορά τον Ινδο-Ειρηνικό, το σχέδιο επικεντρώνεται στα οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα της Ουάσινγκτον στην περιοχή, αντί για τις ανησυχίες για την ασφάλεια. Παρόλο που ανέφερε ότι η Κίνα έχει πραγματοποιήσει μια “άνευ προηγουμένου στρατιωτική συσσώρευση” την τελευταία δεκαετία και κάλεσε τις ΗΠΑ να είναι προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν, δημιουργώντας μια “ευνοϊκή στρατιωτική ισορροπία” στον Ινδο-Ειρηνικό, η έμφαση δόθηκε στην ανάγκη να “διατηρηθούν οι εμπορικές οδοί ελεύθερες και ανοιχτές” και να “ασφαλιστούν οι ζωτικής σημασίας εμπορικές οδοί” στην περιοχή. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας που πρέπει να επανενωθεί, με τη βία αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν αναγνωρίζουν την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε βίαιη αλλαγή του status quo και δεσμεύεται νομικά να προμηθεύει την Ταϊπέι με όπλα για την άμυνά της.
Ο Benjamin Barton, αναπληρωτής καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Nottingham Malaysia, δήλωσε ότι ήταν “αρκετά συγκεχυμένο” να προσδιοριστεί ποιον στόχευε ακριβώς η διοίκηση Trump. Ο Barton ανέφερε ότι η γλώσσα στο σχέδιο αφορούσε περισσότερο “τις αμερικανικές ανασφάλειες για περικύκλωση, διείσδυση, ακόμη και εισβολή από ξένες δυνάμεις” παρά την αντιμετώπιση ενός άμεσου ανταγωνιστή. Είπε ότι αυτό συνδεόταν με τον “γενικά αμφίσημο” τόνο της Ουάσινγκτον απέναντι στην Κίνα, λέγοντας ότι ο Λευκός Οίκος “δειλιάζε” κατά τη δεύτερη διοίκηση Trump ως μέρος της αιτιολόγησης της πολιτικής του στη Δυτική Ημισφαίριο. “Ακόμη κι αν η Ουάσινγκτον θέλει ο κόσμος να πιστεύει ότι η Κίνα παραμένει ο εχθρός νούμερο ένα, οι πράξεις της και ο τόνος που έχει υιοθετήσει η διοίκηση προς το Πεκίνο διαψεύδουν τα αισθήματα της πρώτης διοίκησης Trump, όταν η συγκράτηση της Κίνας ήταν το μόνο που απασχολούσε”, δήλωσε ο Barton. “Αυτό διαβάζεται επίσης ως προειδοποιητικό πυροτέχνημα προς όλες τις [Κοινότητα Κρατών Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής] ώστε να μην προχωρήσουν σε μελλοντικές στρατηγικές προσεγγίσεις με την Κίνα – παρά το γεγονός ότι η Κίνα έχει ήδη μια μικρή στρατηγική παρουσία στη Λατινική Αμερική – Ευρώπη, και/ή οποιονδήποτε άλλο εχθρό της Αμερικής … με κίνδυνο αντιποίνων τύπου Βενεζουέλας”. Ο Barton σημείωσε ότι ο Ινδο-Ειρηνικός “έχει σαφώς πέσει στις στρατηγικές ιεραρχίες”, σε σύγκριση με την πρώτη θητεία του Trump. Είπε ότι ενώ η Ταϊβάν θεωρούνταν σαφώς “πιόνι” στο πλαίσιο της στρατηγικής αντιπαλότητας μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον κατά την πρώτη θητεία, το αυτοδιοικούμενο νησί δεν είχε εμφανιστεί πουθενά τόσο συχνά στις διαπραγματεύσεις της διοίκησης Trump με το Πεκίνο τα τελευταία χρόνια. “Η έννοια του Ινδο-Ειρηνικού ως εργαλείο για τη συγκράτηση της Κίνας έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Ο Trump έχει περιθωριοποιήσει πολλούς από τους φίλους και συμμάχους των ΗΠΑ πιέζοντάς τους μέσω δασμών και στη συνέχεια μη ισορροπημένων εμπορικών συμφωνιών”, δήλωσε ο Barton.
Ο Marc Lanteigne, καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Arctic University of Norway στο Tromso, δήλωσε ότι υπήρχε “σαφής εστίαση” στο έγγραφο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην αντιμετώπιση του Πεκίνου ως “οικονομικού ανταγωνιστή παρά στρατηγικού”. “Η περιγραφή της κατάστασης ασφαλείας στην Ασία-Ειρηνικό είναι αόριστη στην καλύτερη περίπτωση, χωρίς αναφορά σε περιφερειακές εστίες όπως η Βόρεια Κορέα ή η Νότια Σινική Θάλασσα, και επίσης χωρίς αναφορά σε σκληρές ανησυχίες ασφαλείας όπως τα πυρηνικά όπλα ή οι ανταγωνισμοί όπλων”, ανέφερε ο Lanteigne. “Αυτό υποδηλώνει επίσης ότι οι ΗΠΑ ανησυχούν κυρίως για τη δημιουργία μιας σφαίρας επιρροής στη Δυτική Ημισφαίριο, με λιγότερη προσοχή σε άλλες περιοχές όπως η Ασία-Ειρηνικό και η Ευρώπη”.
Αυτή η ανησυχία ήταν εμφανής νωρίτερα αυτό το μήνα, όταν η Ουάσινγκτον απήγαγε τον πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας Nicolas Maduro σε μια στρατιωτική επιχείρηση για να αντιμετωπίσει κατηγορίες στις ΗΠΑ που σχετίζονται με το ναρκοτρομοκρατία. Μετά από αυτό, η διοίκηση Trump διπλασίασε τις φιλοδοξίες της για επέκταση του πεδίου των στρατιωτικών ενεργειών σε όλη τη Δυτική Ημισφαίριο, με μια προσπάθεια απόκτησης της Γροιλανδίας. Επικαλούμενος την επέκταση της κινεζικής και ρωσικής στρατιωτικής επιρροής στην Αρκτική, ο Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται να αποκτήσουν τη Γροιλανδία για την προστασία της αμερικανικής εθνικής ασφάλειας. Απειλήσε με δασμούς και υπαινίχθηκε ακόμη και χρήση βίας για την πραγματοποίηση της απόκτησης, μόνο για να δηλώσει την Τετάρτη ότι είχε εγκαταλείψει το σχέδιο υπέρ ενός “πλαισίου” για μια πιθανή συμφωνία που θα καλύπτει τη Γροιλανδία και την Αρκτική. Ο Lanteigne δήλωσε ότι ο συνολικός στόχος της Ουάσινγκτον τώρα φαίνεται να είναι η τοποθέτηση ενός “απαγορευτικού” στη Δυτική Ημισφαίριο και η ανάπτυξη ισχυρότερης αμερικανικής ηγεμονίας στην περιοχή, αλλά οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη αναπτύξει μια συνεκτική οικονομική στρατηγική για την ανάπτυξη εμπορίου στην περιοχή, και η συνεχιζόμενη χρήση τιμωρητικών δασμών έχει “αναμφίβολα δημιουργήσει δυσπιστία στα κίνητρα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής”. “Αυτό μπορεί ειρωνικά να επιτρέψει στο Πεκίνο να παρουσιαστεί ως ένας πιο σταθερός και αξιόπιστος εναλλακτικός οικονομικός εταίρος”, δήλωσε ο Lanteigne. “Οι συνεχιζόμενες απειλές για προσάρτηση της Γροιλανδίας βασίζονται υποτίθεται στην επικείμενη απειλή των ‘ρωσικών και κινεζικών πλοίων’ κοντά, τα οποία δεν υπάρχουν. Παρόλα αυτά, αυτή η στάση αντικατοπτρίζει την ευρύτερη αφήγηση ότι οι Αμερικανικές Ηπείροι απειλούνται συνεχώς, κάτι που μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να αντιμετωπίσουν”. Ο Barton δήλωσε ότι παρόλο που η Κίνα είχε μια αυξανόμενη παρουσία στην Αρκτική, αυτή ήταν “μικρής στρατηγικής σημασίας ή/και απειλής για την αμερικανική ασφάλεια και είναι πολύ λιγότερο εμφανής, σε κάθε περίπτωση, από τις δικές της δυνατότητες προβολής ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών”. “Η Κίνα είναι μια βολική δικαιολογία για τη διοίκηση Trump, αλλά η αναφορά της Κίνας εξυπηρετεί πραγματικά μόνο για να καλύψει τις πιο κυνικές και πίσω από τις πλάτες προθέσεις της διοίκησης σχετικά με τη Βενεζουέλα, τη Γροιλανδία και την Διώρυγα του Παναμά”, είπε.
