Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, αποκάλυψε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη ναυπήγηση μιας νέας γενιάς πολεμικών πλοίων, τα οποία χαρακτηρίζονται ως «Τραμπ-κλάσης». Αυτά τα πλοία αναμένεται να είναι μεγαλύτερα, ταχύτερα και «100 φορές πιο ισχυρά» από οτιδήποτε έχει κατασκευαστεί στο παρελθόν, με στόχο να αποτελέσουν την αιχμή ενός διευρυμένου «Χρυσού Στόλου» που θα εδραιώσει την αμερικανική ναυτική υπεροχή. Ο Τραμπ δήλωσε από την έπαυλη Mar-a-Lago ότι τα νέα πλοία θα «εμπνεύσουν φόβο στους εχθρούς της Αμερικής σε όλο τον κόσμο», χωρίς όμως να κατονομάσει συγκεκριμένες χώρες.
Αναλυτές, ωστόσο, εκφράζουν σημαντικές επιφυλάξεις. Ο Σι Γινχόνγκ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Renmin, εκτιμά ότι το σχέδιο στοχεύει «αποκλειστικά» την Κίνα. Εάν υλοποιηθεί, θα ενισχύσει τις ήδη προηγμένες ναυτικές δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών και θα αυξήσει σημαντικά τον έλεγχό τους στους ωκεανούς. Η Λίζελότ Οντγκααρντ, ανώτερη ερευνήτρια στο Hudson Institute της Ουάσινγκτον, το χαρακτηρίζει ως «μακροπρόθεσμο στρατηγικό σήμα και πολιτική βιομηχανικής βάσης». Όπως επισημαίνει, εάν χρηματοδοτηθούν και κατασκευαστούν, θα προσθέσουν ένα μελλοντικό αρχηγό στόλου με δυνατότητες υπερηχητικών και πυρηνικών πυραύλων, αλλά η αποτροπή στον Ινδο-Ειρηνικό εξακολουθεί να εξαρτάται από άλλους παράγοντες.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, τα πλοία θα είναι οπλισμένα με υπερηχητικούς πυραύλους, πυρηνικούς πυραύλους κρουζ, ράγαν (railguns) και λέιζερ υψηλής ισχύος, ενώ θα ελέγχονται «σε μεγάλο βαθμό από AI». Αρχικά, το Αμερικανικό Ναυτικό θα κατασκευάσει δύο πλοία «Τραμπ-κλάσης», με στόχο τα 20 με 25 συνολικά. Τα πλοία βρίσκονται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, με την κατασκευή του πρώτου, του USS Defiant, να έχει προγραμματιστεί για τις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να αναβιώσει την αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία, καθώς αυξάνονται οι προειδοποιήσεις ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υστερούν έναντι της Κίνας τόσο σε ναυπηγική ικανότητα όσο και σε συνολική παραγωγή. Η Κίνα παραμένει ο κορυφαίος παγκόσμιος παραγωγός εμπορικών πλοίων, κατέχοντας πάνω από το 53% της παγκόσμιας αγοράς το 2024, ενώ οι ΗΠΑ μόλις το 0,1%, σύμφωνα με το Centre for Strategic and International Studies (CSIS).
Η Κίνα διαθέτει το μεγαλύτερο πολεμικό ναυτικό παγκοσμίως, με πάνω από 370 πλοία και υποβρύχια. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Πενταγώνου, το κινεζικό ναυτικό στοχεύει στην παραγωγή έξι αεροπλανοφόρων έως το 2035, φτάνοντας τα εννέα συνολικά. Παρόλο που ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός έχει αριθμητικό πλεονέκτημα, οι ΗΠΑ διατηρούν ποιοτικό προβάδισμα, ιδιαίτερα σε αντιτορπιλικά, αεροπλανοφόρα και εμπειρία μάχης.
Ωστόσο, υπάρχουν «τεράστια ερωτηματικά» σχετικά με το αν τα πλοία θα κατασκευαστούν τελικά, λόγω της «πολύπλοκης» ιστορίας ακυρωμένων προγραμμάτων του Αμερικανικού Ναυτικού και των «θεμελιωδών συστημικών προβλημάτων» στην εγχώρια ναυπηγική βιομηχανία, ακόμη και με τη στήριξη συμμάχων. Ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την ενίσχυση της ναυτιλιακής βιομηχανίας και του εργατικού δυναμικού, ενώ συνήψε συμφωνίες με κινέζους ναυπηγούς.
Ερωτήματα εγείρονται για τη χρηματοδότηση και την υποστήριξη εντός του Κογκρέσου, καθώς και για τη δυνατότητα ολοκλήρωσης, ειδικά εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών. Πρόσφατες αναφορές έδειξαν καθυστερήσεις στην παράδοση του επόμενου αεροπλανοφόρου της κλάσης Ford, λόγω τεχνολογικών προβλημάτων, ελλείψεων εργατικού δυναμικού και προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
«Η ναυτική ισχύς της Αμερικής έχει μειωθεί σημαντικά, οι αμυντικές-βιομηχανικές της ικανότητες έχουν μειωθεί ακόμη περισσότερο», δήλωσε ο Zhou Bo, συνταξιούχος συνταγματάρχης του PLA. «Η αποκατάσταση αυτών των ικανοτήτων δεν γίνεται γρήγορα, απαιτεί μεγάλο όγκο εκπαίδευσης προσωπικού, χρηματοδότησης, τεχνολογικής ανάκαμψης, ακόμη και καινοτομίας. Η επόμενη διοίκηση μπορεί απλώς να σταματήσει να μιλάει γι’ αυτό, και αυτό είναι όλο. Τεχνικά, η δυσκολία είναι εξαιρετικά υψηλή και σύνθετη».
Ο Στίβεν Νέιτζι, καθηγητής πολιτικής και διεθνών σπουδών στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Χριστιανισμού στο Τόκιο, αναφέρει ότι η ανακοίνωση για τα πλοία σηματοδοτεί «επιστροφή στην ορατή προβολή ισχύος και απόρριψη της δόγματος των κατανεμημένων επιχειρήσεων». Αυτό, όπως εκτιμά, «πιθανότατα θα ωθήσει την Κίνα να επιταχύνει το πρόγραμμα πυραύλων κατά πλοίων και να εμβαθύνει τη στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία».
Ο Σονγκ Ζονγκπίνγκ, κινέζος στρατιωτικός αναλυτής, αμφισβητεί την ικανότητα των πλοίων να επιβιώσουν απέναντι σε εκτεταμένες δυνατότητες κατά πλοίων. «Θα είναι πολύ δύσκολο για τις ΗΠΑ να αλλάξουν την ισορροπία ναυτικής δύναμης μέσω αυτής της κίνησης», κατέληξε.
