Η διεθνής εκστρατεία για τον τερματισμό του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική θεωρείται σήμερα μία από τις σημαντικότερες νίκες των κινημάτων διαμαρτυρίας. Ωστόσο, για τον ακτιβιστή και πρώην υπουργό Peter Hain, η πραγματικότητα εκείνης της εποχής ήταν πολύ πιο ζοφερή. Όπως υπενθυμίζει, ο Nelson Mandela, που σήμερα αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως ιερό σύμβολο, είχε χαρακτηριστεί από την Margaret Thatcher ως «τρομοκράτης» λίγα μόλις χρόνια πριν από την αποφυλάκισή του.

Το νέο ντοκιμαντέρ με τίτλο Free Nelson Mandela φωτίζει τις τρεις δεκαετίες αγώνων μέχρι την απελευθέρωση του ηγέτη το 1990 και την εκλογή του στην προεδρία της Νότιας Αφρικής. Η ιστορία αποκτά ιδιαίτερο βάθος μέσα από τη μαρτυρία του Dali Tambo, γιου του ιστορικού ηγέτη του ANC, Oliver Tambo. Ο Dali μεγάλωσε στο Λονδίνο υπό το καθεστώς διαρκούς φόβου, βλέποντας την οικογένειά του να ζει υπό την απειλή δολοφονιών και παρακολουθήσεων από πράκτορες του απαρτχάιντ.

Ο αγώνας πέρασε και μέσα από τον πολιτισμό και τον αθλητισμό. Ο Peter Hain πρωτοστάτησε στις διαμαρτυρίες ενάντια στην περιοδεία της ομάδας ράγκμπι Springbok το 1969, ενώ το τραγούδι «Free Nelson Mandela» του Jerry Dammers έγινε ο ύμνος μιας ολόκληρης γενιάς. Η κορύφωση ήρθε το 1988 με τη μεγάλη συναυλία στο στάδιο Wembley, όπου καλλιτέχνες όπως οι Whitney Houston, Stevie Wonder και Dire Straits έστειλαν ένα μήνυμα σε 600 εκατομμύρια τηλεθεατές μέσω του BBC.

Για τον Peter Hain, η συναυλία αυτή ήταν το σημείο καμπής. «Οι πολιτικοί δεν μπορούν να φτάσουν το κοινό με τον τρόπο που το πέτυχε εκείνη η εκδήλωση», υπογραμμίζει. Το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει επίσης την προσωπική πλευρά του Nelson Mandela, ενός ανθρώπου που, παρά τις δοκιμασίες στη φυλακή Robben Island, δεν έχασε ποτέ την επαφή του με τους απλούς ανθρώπους. Το ντοκιμαντέρ Free Nelson Mandela προβάλλεται στο Channel 4 στις 14 Ιουνίου στις 21:00.