Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας δηλώσει στο παρελθόν την πρόθεσή του για μια νέα εποχή στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, που δεν θα καθοδηγείται από προσπάθειες αναμόρφωσης ή αλλαγής των καθεστώτων, διέταξε πρόσφατα μια εκτεταμένη στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η κίνηση, που έχει ως στόχο την προσφορά “ελευθερίας” στη χώρα, έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές και τις προεκλογικές δεσμεύσεις του.
Ειδικοί αναφέρουν στο Al Jazeera ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν δεν συμβαδίζει με την πολιτική ιδεολογία του Τραμπ, αλλά ωφελεί κυρίως το Ισραήλ και τον πρωθυπουργό του, Μπέντζαμιν Νετανιάχου. “Πρόκειται για έναν ακόμη πόλεμο επιλογής που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ, με την ώθηση του Ισραήλ,” δήλωσε η Νεγκάρ Μορταζάβι, ανώτερη ερευνήτρια στο Center for International Policy. “Είναι ένας ακόμη πόλεμος του Ισραήλ που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ. Το Ισραήλ πιέζει τις ΗΠΑ να επιτεθούν στο Ιράν εδώ και δύο δεκαετίες, και τελικά το πέτυχε.”
Η Μορταζάβι τόνισε την ειρωνεία, καθώς ο πρόεδρος που αυτοαποκαλείται “πρόεδρος της ειρήνης” διεξάγει αυτόν τον πόλεμο, αναφερόμενη στην κριτική του Τραμπ στους προκατόχους του για πολέμους αλλαγής καθεστώτος στην περιοχή.
Ο Νετανιάχου, ο οποίος προώθησε την εισβολή στο Ιράκ το 2003, προειδοποιεί εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες ότι το Ιράν βρίσκεται κοντά στην απόκτηση πυρηνικών όπλων. Το Ιράν αρνείται τις κατηγορίες, και αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν παραδεχθεί ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για την εμπλουτισμό ουρανίου με σκοπό την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Μετά την αεροπορική επιδρομή στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού του Ιράν τον Ιούνιο του 2025, ο Νετανιάχου εστίασε σε μια νέα, υποτιθέμενη ιρανική απειλή: τους βαλλιστικούς πυραύλους.
“Το Ιράν μπορεί να εκβιάσει οποιαδήποτε αμερικανική πόλη,” δήλωσε ο Νετανιάχου στον podcast Ben Shapiro, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν αναπτύσσει διηπειρωτικούς πυραύλους με εμβέλεια που θα μπορούσε να φτάσει στην Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ. Αυτός ο ισχυρισμός, ο οποίος έχει απορριφθεί κατηγορηματικά από την Τεχεράνη και δεν υποστηρίζεται από δημόσια στοιχεία, επαναλήφθηκε και από τον Τραμπ κατά την ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης.
Από τη σύγκρουση του Ιουνίου, ο Τραμπ έχει καλλιεργήσει το έδαφος για έναν ευρύτερο πόλεμο, απειλώντας επανειλημμένα με βομβαρδισμούς. Ωστόσο, η Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας του ίδιου του προέδρου, που δημοσιεύθηκε πέρυσι, πρότεινε την αποδυνάμωση της αμερικανικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή και την εστίαση στο Δυτικό Ημισφαίριο. Παράλληλα, η αμερικανική κοινή γνώμη, επιφυλακτική μετά τους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν, τείνει να αντιτίθεται σε νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, όπως δείχνουν δημοσκοπήσεις.
Η πρώτη ημέρα του πολέμου είδε το Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους κατά βάσεων και πόλεων που φιλοξενούν αμερικανικά στρατεύματα στη Μέση Ανατολή, ως αντίποινα για τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, βυθίζοντας την περιοχή στο χάος. Ο Τραμπ παραδέχθηκε την πιθανότητα απωλειών, δηλώνοντας: “Αυτό συμβαίνει συχνά στον πόλεμο. Αλλά το κάνουμε αυτό όχι για το τώρα. Το κάνουμε για το μέλλον. Και είναι μια ευγενής αποστολή.”
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε φαινομενικά αποφύγει τη σύγκρουση νωρίτερα αυτό το μήνα, μέσω διπλωματικών επαφών με την Τεχεράνη. Πραγματοποιήθηκαν τρεις γύροι συνομιλιών, κατά τους οποίους η Τεχεράνη τόνισε την προθυμία της για αυστηρούς ελέγχους στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο πόλεμος του Ιουνίου 2025, που ξεκίνησε από το Ισραήλ χωρίς πρόκληση, συνέπεσε με τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν.
“Η ατζέντα του Νετανιάχου ήταν πάντα η αποτροπή μιας διπλωματικής λύσης, και φοβόταν ότι ο Τραμπ ήταν σοβαρός στην επίτευξη μιας συμφωνίας, οπότε η έναρξη αυτού του πολέμου στη μέση των διαπραγματεύσεων είναι μια επιτυχία γι’ αυτόν, όπως ακριβώς ήταν και τον Ιούνιο,” δήλωσε ο Τζαμάλ Αμπντί, πρόεδρος του National Iranian American Council (NIAC). “Η υιοθέτηση της ρητορικής για αλλαγή καθεστώτος από τον Τραμπ αποτελεί περαιτέρω νίκη για τον Νετανιάχου και ήττα για τον αμερικανικό λαό, καθώς υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ μπορεί να δεσμευτούν σε μια μακρά και απρόβλεπτη στρατιωτική περιπέτεια.”
Κατά την ανακοίνωση των επιθέσεων, ο Τραμπ δήλωσε ότι στόχος του είναι να αποτρέψει το Ιράν από το να “απειλεί την Αμερική και τα θεμελιώδη συμφέροντα εθνικής ασφαλείας μας”. Ωστόσο, οι επικριτές στις ΗΠΑ, ακόμη και υποστηρικτές του κινήματος “America first”, υποστηρίζουν ότι το Ιράν, που βρίσκεται σε απόσταση άνω των 10.000 χιλιομέτρων, δεν αποτελεί απειλή για τις ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ, Μάικ Χακαμπί, ανέφερε στον Tucker Carlson ότι “αν δεν υπήρχε το Ιράν, δεν θα υπήρχε η Χεζμπολάχ, δεν θα είχαμε το πρόβλημα στα σύνορα με τον Λίβανο”. Ο Carlson απάντησε: “Ποιο πρόβλημα στα σύνορα με τον Λίβανο; Είμαι Αμερικανός. Δεν έχω κανένα πρόβλημα στα σύνορα με τον Λίβανο αυτή τη στιγμή. Ζω στο Μέιν.”
Η βουλευτής Ρασίντα Τλάιμπ τόνισε ότι ο αμερικανικός λαός δεν επιθυμεί πόλεμο με το Ιράν. “Ο Τραμπ ενεργεί με βάση τις βίαιες φαντασιώσεις της αμερικανικής πολιτικής ελίτ και της ισραηλινής κυβέρνησης απαρτχάιντ, αγνοώντας τη συντριπτική πλειοψηφία των Αμερικανών που λένε ξεκάθαρα: Όχι άλλους πολέμους,” ανέφερε σε δήλωσή της.
