Η στρατηγική των συλλήψεων αρχηγών καρτέλ αποτελεί εδώ και δεκαετίες το κύριο όπλο του Μεξικού στον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, ωστόσο η αποτελεσματικότητά της αμφισβητείται έντονα. Μετά τη σύλληψη του Ismael “El Mayo” Zambada τον Ιούλιο του 2024, η χώρα βυθίστηκε σε μια δίνη βίας. Παρά τους πανηγυρισμούς των αρχών στις Ηνωμένες Πολιτείες για το «άμεσο πλήγμα» κατά του καρτέλ Sinaloa, η πραγματικότητα στο πεδίο είναι διαφορετική.
Η Maria Isabel Cruz, από τη συλλογικότητα Sabuesos Guerreras, επισημαίνει ότι η εξόντωση της ηγεσίας των εγκληματικών οργανώσεων δεν διαλύει τη δομή τους, αλλά πυροδοτεί αιματηρές συγκρούσεις για τη διαδοχή. Μόνο στο Sinaloa, οι ανθρωποκτονίες εκτοξεύτηκαν από 44 τον Αύγουστο του 2024 σε 142 τον Σεπτέμβριο, ενώ οι εξαφανίσεις προσώπων από τον Ιούλιο του 2024 υπολογίζονται σε τουλάχιστον 5.800. Το 2025, ο απολογισμός ήταν 1.657 νεκροί.
Η Πρόεδρος Claudia Sheinbaum συνεχίζει την ίδια σκληρή γραμμή, κυρίως λόγω των πιέσεων του Donald Trump, ο οποίος απειλεί με δασμούς και στρατιωτική παρέμβαση στο Μεξικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εξόντωση του Nemesio “El Mencho” Oseguera Cervantes τον Φεβρουάριο του 2026, που οδήγησε σε πάνω από 250 οδοφράγματα και βία σε 20 πολιτείες.
Ειδικοί, όπως ο Bernardo Leon Olea και η Laura Atuesta, υποστηρίζουν ότι ο κατακερματισμός των καρτέλ δημιουργεί μικρότερες, πιο βίαιες ομάδες που επιδίδονται σε εμπόριο ανθρώπων και σεξουαλική εκμετάλλευση, με τα γυναικόκτονα να σημειώνουν αύξηση 135% στο Sinaloa το 2025. Χωρίς επενδύσεις στην κοινωνική πρόνοια, την εκπαίδευση και την ενίσχυση της τοπικής αστυνομίας, η στρατηγική των «συλλήψεων κορυφής» μοιάζει να αγνοεί τις ρίζες του προβλήματος: την τεράστια αγορά ναρκωτικών στις ΗΠΑ και την κρατική αδυναμία στις τοπικές κοινωνίες.
