Η πόλη της Γάζας βυθίζεται σε ένα κλίμα φόβου και ανασφάλειας, καθώς οι επιθέσεις του Ισραήλ συνεχίζουν να ταράσσουν την περιοχή, παρόλο που αρχικά είχε ανακοινωθεί κατάπαυση του πυρός. Ο Faiq Ajour, ένας κάτοικος της Γάζας, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πρόσφατης επίθεσης, λίγα μόλις μέτρα από το σπίτι του, ενώ πήγαινε να αγοράσει είδη από έναν κοντινό πάγκο λαχανικών. “Επιβίωσα από θαύμα. Είχα μόλις διασχίσει τον δρόμο,” δήλωσε ο Faiq στην Al Jazeera, περιγράφοντας την αρχική του σοκ και τον φόβο ότι η κατοικία του είχε πληγεί.
Ευτυχώς, η οικογένειά του ήταν σώα, αλλά οι τρεις μικρές του κόρες έτρεμαν από τον φόβο, καθώς η επίθεση αυτή πυροδότησε ξανά τον τρόμο του “γενοκτονικού πολέμου” του Ισραήλ στη Γάζα, ο οποίος υποτίθεται ότι είχε ανασταλεί με την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός τον Οκτώβριο. Παρά την συμφωνία, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις, κατηγορώντας την Χαμάς για παραβιάσεις. Η Χαμάς αρνείται τις κατηγορίες, ενώ οι Παλαιστίνιοι επισημαίνουν ότι το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει υπέρμετρη βία, παραβιάζοντας την κατάπαυση του πυρός πάνω από 500 φορές και προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 342 αμάχων, ανάμεσά τους 67 παιδιά. Οι πέντε νεκροί στην περιοχή al-Abbas της πόλης της Γάζας, όπου ζει ο Faiq, ήταν μεταξύ των 24 θυμάτων που έχασαν τη ζωή τους σε όλο το μήκος της Λωρίδας της Γάζας από τις ισραηλινές επιθέσεις το Σάββατο. “Αυτό είναι εφιάλτης, όχι κατάπαυση του πυρός,” είπε ο Faiq, περιγράφοντας τις σκηνές σπαραγμού, καπνού, θραυσμάτων γυαλιού και πτωμάτων που είναι χαραγμένες στις μνήμες τους.
Ο Faiq, 29 ετών, έχει υποστεί ανείπωτες απώλειες κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τον Φεβρουάριο του 2024, έχασε 30 μέλη της ευρύτερης οικογένειάς του, συμπεριλαμβανομένων των γονέων και των παιδιών του αδελφού του, μετά από ισραηλινή επίθεση σε σπίτι όπου διέμεναν όλοι. Η σύζυγός του τραυματίστηκε σοβαρά, με αποτέλεσμα να της ακρωτηριαστεί ένα δάχτυλο. “Οι γονείς μου σκοτώθηκαν, ο γιος του αδελφού μου, η θεία μου, οι ξάδελφοί μου… όλη η οικογένεια χάθηκε,” ανέφερε ο Faiq. Έκτοτε, έχει μεταφέρει την οικογένειά του σε διάφορες περιοχές της Γάζας, αναζητώντας “μια ασφάλεια που δεν υπάρχει”. Από τον Οκτώβριο, προσπαθεί να προσαρμοστεί στην “υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός”, αλλά η αίσθηση ασφάλειας παραμένει ανύπαρκτη. “Κάθε λίγες μέρες, υπάρχει ένα κύμα βομβαρδισμών και στοχευμένων επιθέσεων, και τα πάντα ανατρέπονται χωρίς προειδοποίηση. Είμαστε εξαντλημένοι,” πρόσθεσε. “Η ζωή στη Γάζα είναι 99 τοις εκατό νεκρή, και η κατάπαυση του πυρός ήταν μόλις 1 τοις εκατό μιας προσπάθειας αναζωογόνησης. Έχουμε χάσει την ελπίδα μας για τα πάντα.”
Ο Faiq, που παλαιότερα ασχολούνταν με το εμπόριο ρούχων με τον πατέρα του, έχει χάσει τα πάντα. Δεν μπορεί να προσεγγίσει το σπίτι του, το οποίο βρίσκεται εντός της περιοχής που το Ισραήλ χαρακτηρίζει “κίτρινη γραμμή”, υπό πλήρη ισραηλινή κατοχή και με αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση για τους Παλαιστίνιους. “Δεν υπάρχει κατασκευή εκεί, ούτε εργασία, ούτε υποδομές, ούτε ζωή, ούτε ασφάλεια,” δήλωσε ο Faiq. “Λοιπόν, πού είναι το τέλος του πολέμου;” “Σήμερα απλά κάθομαι στο σπίτι 24 ώρες το 24ωρο, και δεν υπάρχει κανένα σημάδι ζωής,” συμπλήρωσε. “Επιβιώνουμε με πικρία… Δεν είμαστε απλώς απογοητευμένοι. Βρισκόμαστε σε μια καταστροφή. Αφήστε μας να ζήσουμε… ας ανοίξουμε ξανά τα καταστήματά μας… ας ανοίξουμε τα περάσματα… ας ζήσουμε τη ζωή μας!”
Το ερώτημα του τι ακολουθεί στη Γάζα παραμένει αντικείμενο συνεχών συζητήσεων. Το σχέδιο του Αμερικανού Προέδρου Donald Trump προβλέπει μια μεταβατική τεχνοκρατική κυβέρνηση, αποτελούμενη από “εξειδικευμένους Παλαιστίνιους και διεθνείς εμπειρογνώμονες”, υπό την εποπτεία ενός διεθνούς “συμβουλίου ειρήνης” με επικεφαλής τον ίδιο τον Trump. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης μια στρατηγική οικονομικής ανάπτυξης και μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης, με στόχο την προώθηση της σταθερότητας και της προόδου στη Γάζα. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς, ειδικά καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απορρίπτουν οποιονδήποτε μελλοντικό ρόλο για τη Χαμάς, και η έκταση της καταστροφής που έχει προκαλέσει το Ισραήλ στη Γάζα σημαίνει ότι η ανοικοδόμηση της περιοχής θα διαρκέσει χρόνια. Το ίδιο το Ισραήλ, εξάλλου, διστάζει να δεσμευτεί πλήρως για το τέλος του πολέμου, με τον Πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu να πιέζεται από τους ακροδεξιούς πολιτικούς του συμμάχους.
Ο Ahed Farwana, Παλαιστίνιος πολιτικός αναλυτής και ειδικός σε θέματα Ισραήλ, πιστεύει ότι το Ισραήλ επιθυμεί να διατηρήσει την τρέχουσα κατάσταση αδιεξόδου στη Γάζα και να αποφύγει την ανοικοδόμηση της Λωρίδας. “Η ισραηλινή κατοχή εργάζεται για να εδραιώσει μια κατάσταση παρόμοια με αυτή του νότιου Λιβάνου, κλιμακώνοντας τα πράγματα κατά διαστήματα και μέσω συνεχών δολοφονιών,” δήλωσε ο Farwana. Το Ισραήλ είχε συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός με την Χεζμπολάχ τον Νοέμβριο του 2024, μετά από μια ετήσια σύγκρουση, κατά την οποία σκοτώθηκε η πλειονότητα της ηγεσίας της. Ωστόσο, έκτοτε, το Ισραήλ συνεχίζει να πραγματοποιεί περιοδικές επιθέσεις στον Λίβανο. Ο Farwana θεωρεί ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα δεν είναι απλώς στρατιωτική τακτική, αλλά μέρος ενός μακροπρόθεσμου οράματος για τη διαιώνιση του χάους και την αποφυγή πολιτικών υποχρεώσεων. “Ο Netanyahu δεν θέλει να προχωρήσει στη δεύτερη φάση,” δήλωσε ο αναλυτής στην Al Jazeera, αναφερόμενος στην επόμενη φάση της κατάπαυσης του πυρός, όπου θα αντιμετωπίζονταν ευαίσθητα θέματα όπως η ανοικοδόμηση και η διοίκηση της Γάζας. Αντιθέτως, πιστεύει ότι το Ισραήλ σχεδιάζει να επεκτείνει την περιοχή υπό τον έλεγχό του “για να καταλάβει όσο το δυνατόν περισσότερη γη από τη Λωρίδα της Γάζας, ώστε να έχει το πάνω χέρι σε οποιεσδήποτε μελλοντικές διευθετήσεις” για τον θύλακα.
Εσωτερικά κίνητρα
Πολλοί παρατηρητές πιστεύουν ότι η επιθυμία του Netanyahu να αποφύγει την πρόοδο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός οφείλεται εν μέρει σε εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς. Με την ισραηλινή πολιτική να χωρίζεται περισσότερο με βάση τη στάση υπέρ ή κατά του Netanyahu, παρά με αριστερά ή δεξιά, ο πρωθυπουργός γνωρίζει ότι μια πτώση από την εξουσία θα σήμαινε το τέλος της πολιτικής του καριέρας και θα οδηγούσε σε έρευνες για τον ρόλο του στις αποτυχίες που επέτρεψαν την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου. Επί του παρόντος, αντιμετωπίζει πολλαπλές δίκες για διαφθορά, μια νομική διαδικασία που πιθανότατα θα επιταχυνόταν αν έχανε τις επερχόμενες εκλογές, που αναμένονται πριν από τον Οκτώβριο του 2026.
Παρόλα αυτά, παρά τις τακτικές αποφυγής της κυβέρνησης Netanyahu, ο Farwana θεωρεί απίθανο η κλίμακα των ισραηλινών επιθέσεων στη Γάζα να επανέλθει στα επίπεδα πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας. “Υπάρχουν σημαντικές πιέσεις, ειδικά από την αμερικανική διοίκηση,” δήλωσε ο Farwana. “Ο Donald Trump θέλει το σχέδιό του – το λεγόμενο [συμβούλιο ειρήνης], δυνάμεις σταθεροποίησης και άλλα στοιχεία – να πετύχει.” “Η κατάσταση θα παραμείνει περιορισμένη στην επέκταση της κίτρινης ζώνης και σε συνεχείς στοχευμένες επιθέσεις κατά καιρούς. Μπορεί να επεκταθεί σταδιακά, αλλά όχι στο σημείο της επιστροφής στην αρχή.” Αυτή η κατάσταση αδιεξόδου, όμως, σημαίνει ότι οι κάτοικοι της Γάζας δεν θα μπορέσουν τελικά να αισθανθούν “καμία πραγματική ηρεμία”.
Αυτή είναι μια πραγματικότητα που η Raghda Obeid, 32 ετών μητέρα τεσσάρων παιδιών, γνωρίζει πολύ καλά. Έχει ήδη περάσει ατελείωτους κύκλους εκτοπισμού, και το σπίτι της στη γειτονιά Shujayea της πόλης της Γάζας έχει καταστραφεί ολοσχερώς. Τώρα, αυτό που την τρομάζει περισσότερο είναι ο φόβος ότι ο πόλεμος θα επιστρέψει. Η Raghda ζει αυτή τη στιγμή με την οικογένειά της σε μια σκηνή στη δυτική Γάζα. Μια ισραηλινή επίθεση έπληξε την περιοχή την προηγούμενη εβδομάδα. “Η στιγμή της τελευταίας επίθεσης ήταν τρομακτική, όπως ακριβώς και την πρώτη μέρα του πολέμου,” δήλωσε η Raghda, περιγράφοντας την αντίδραση των παιδιών της. “Βλέπαμε τον καπνό από μακριά, άνθρωποι έτρεχαν και φώναζαν στους δρόμους, κουβαλώντας τους νεκρούς και τα κομματιασμένα σώματά τους.” “Εγώ φοβόμουν επίσης. Είμαι ενήλικας, και φοβόμουν. Είπα, ‘Αυτό ήταν, ο πόλεμος επέστρεψε, και είναι η σειρά μας τώρα’,” πρόσθεσε με ένα θλιμμένο χαμόγελο.
Όπως το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Γάζας, η Raghda και η οικογένειά της είναι στο έλεος των οργανώσεων βοήθειας, βασιζόμενοι σε αυτές για φαγητό, με ελάχιστες ευκαιρίες εργασίας. Η πραγματικότητα είναι ότι θα ζουν σε σκηνή στο προβλέψιμο μέλλον, συμπεριλαμβανομένου του χειμώνα και των σκληρών καιρικών συνθηκών που θα φέρει. Κάθε μέρα, η αποστολή της Raghda και του συζύγου της είναι να βρίσκουν φαγητό και νερό. Τα παιδιά τους τρέχουν από μέρος σε μέρος αναζητώντας μια κοινοτική κουζίνα για να εξασφαλίσουν ένα γεύμα. “Δεν ξέρω τι αναμένεται από εμάς. Έχουν περάσει πάνω από δύο χρόνια, και μπαίνουμε στον τρίτο, εκτοπισμένοι και σπασμένοι έτσι. Δεν υπάρχει καμία λύση για εμάς;” “Δεν έχουμε εισόδημα,” δήλωσε η Raghda. “Η ζωή μας είναι ανύπαρκτη. Ζούμε από την κοινοτική κουζίνα και το νερό. Η ζωή μας είναι ένας πόλεμος χωρίς πραγματικό πόλεμο.”
