Περίπου 100.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στη Μοζαμβίκη τις τελευταίες δύο εβδομάδες, λόγω της κλιμάκωσης της βίας στη βόρεια αφρικανική χώρα. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) προειδοποιεί για μια αναδυόμενη ανθρωπιστική κρίση και καλεί για άμεση στήριξη.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της UNHCR την Τρίτη, παρατηρείται μια ταχεία επέκταση της σύγκρουσης που ξέσπασε στην επαρχία Cabo Delgado το 2017, όταν μαχητές της οργάνωσης Al-Shabaab, που συνδέεται με την Αλ Κάιντα, κατέλαβαν πόλεις. «Το 2025 έχει σημειωθεί μια επικίνδυνη μετατόπιση: οι επιθέσεις συμβαίνουν πλέον ταυτόχρονα και εξαπλώνονται πέρα από το Cabo Delgado στην επαρχία Nampula, απειλώντας κοινότητες που προηγουμένως φιλοξενούσαν εκτοπισμένες οικογένειες», αναφέρει η οργάνωση.
Εκτιμάται ότι από το 2017, περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις εστίες τους εξαιτίας της ισλαμιστικής εξέγερσης. Η UNHCR εκφράζει σοβαρή ανησυχία για την προσφυγική εισροή, καθώς ασκεί τεράστια πίεση στις ήδη ευάλωτες κοινότητες υποδοχής, με σχολεία, εκκλησίες και ανοιχτούς χώρους να είναι ασφυκτικά γεμάτοι από νεοαφιχθείσες οικογένειες. Προειδοποιεί δε ότι πολλοί άνθρωποι, ιδίως γυναίκες και κορίτσια που κοιμούνται σε εξωτερικούς χώρους και σε κοινοτικά καταφύγια, αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους σεξουαλικής και έμφυλης βίας.
«Η UNHCR ζητά επείγουσα διεθνή υποστήριξη για την προστασία των εκτοπισμένων, την ενίσχυση των υπερφορτωμένων κοινοτήτων υποδοχής και την αποτροπή περαιτέρω επιδείνωσης της κρίσης», δήλωσε η οργάνωση. Η UNHCR έχει θέσει τον προϋπολογισμό της για το 2026 στα 38,2 εκατομμύρια δολάρια για τις επιχειρήσεις στη βόρεια Μοζαμβίκη, ενώ η έκκλησή της για το 2025, ύψους 42,7 εκατομμυρίων δολαρίων, παραμένει χρηματοδοτούμενη μόνο κατά 50%.
Η επαρχία Cabo Delgado, μια κατά κύριο λόγο αγροτική και πλούσια σε πόρους περιοχή με σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου στην υπεράκτια ζώνη και ορυχεία ρουμπινιών, έχει μετατραπεί στο επίκεντρο της κρίσης ασφαλείας της Μοζαμβίκης. Ισλαμιστές μαχητές επιτίθενται σε χωριά, φέρονται να αποκεφαλίζουν αμάχους και να καταστρέφουν υποδομές επί οκτώ χρόνια. Περιφερειακές δυνάμεις από τη Ρουάντα και την Κοινότητα Ανάπτυξης της Νότιας Αφρικής (SADC) ανέπτυχθηκαν το 2021 για να στηρίξουν τα μοζαμβικανά στρατεύματα και βοήθησαν στην ανάκτηση αρκετών στρατηγικών πόλεων, ωστόσο η βία συνεχίζεται.
Σύμφωνα με την ομάδα παρακολούθησης συγκρούσεων ACLED, περισσότεροι από 6.100 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της εξέγερσης. Ο ΟΗΕ έχει εκφράσει την ελπίδα για ανανεωμένες προσπάθειες αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτιών της σύγκρουσης, τονίζοντας ότι είναι ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση της σταθερότητας και «την άρση του κύκλου της βίας και του εκτοπισμού».
