Οι πιο διαδεδομένες και απειλητικές ασθένειες παγκοσμίως δεν είναι ο ιός Έμπολα ή ο ιός Hantavirus, αλλά οι ψυχικές διαταραχές, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό The Lancet. Με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους να επηρεάζονται, το ερώτημα που προκύπτει είναι αν πρέπει να ανησυχούμε.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, κατέδειξε ότι σχεδόν 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εμφάνισαν ψυχική διαταραχή το 2023, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 95% από το 1990. Από τις 12 διαταραχές που εξετάστηκαν, οι ερευνητές εντόπισαν την πιο απότομη άνοδο στις αγχώδεις διαταραχές και τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 158% και 131% αντίστοιχα. Πλέον, οι δύο αυτές καταστάσεις αποτελούν τις πιο συχνές ψυχικές νόσους στον κόσμο.
Μεταξύ των 12 διαταραχών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η διπολική διαταραχή, η σχιζοφρένεια, ο αυτισμός, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), καθώς και οι διαταραχές πρόσληψης τροφής, όπως η ανορεξία και η βουλιμία. Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα άτομα ηλικίας 15 έως 19 ετών αντιμετωπίζουν πλέον το μεγαλύτερο βάρος ψυχικής υγείας.
Η έρευνα διεξήχθη σε 204 χώρες και εδάφη, με τις δυτικές χώρες να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά. Για παράδειγμα, στην Ολλανδία καταγράφηκαν 3.555 περιπτώσεις ψυχικών ασθενειών ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στο Βιετνάμ ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 1.302.
Οι απόψεις για τα αίτια αυτής της αύξησης διίστανται. Ο δρ. Damian Santomauro, επικεφαλής ερευνητής, δήλωσε στο CNN ότι πρόκειται για πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Ο συνάδελφός του, δρ. Robert Trestman, αποδίδει την άνοδο στη μείωση του στίγματος, που ενθαρρύνει περισσότερους ανθρώπους να αναζητήσουν βοήθεια. Ωστόσο, άλλοι ειδικοί, όπως ο υπουργός Υγείας της Βρετανίας, Wes Streeting, κάνουν λόγο για υπερδιάγνωση, διατάσσοντας κυβερνητική αναθεώρηση του ζητήματος.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και ο ρόλος της φαρμακοβιομηχανίας. Σύμφωνα με το Fortune, η παγκόσμια αγορά αντικαταθλιπτικών αναμένεται να φτάσει τα 18,3 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2027. Εταιρείες όπως η GlaxoSmithKline έχουν βρεθεί στο στόχαστρο της δικαιοσύνης για αθέμιτες πρακτικές προώθησης φαρμάκων.
Τέλος, πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής —η καθιστική ζωή, η έλλειψη επαφής με τη φύση, η κοινωνική απομόνωση και η υπερβολική έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης— καθιστά τον άνθρωπο πιο ευάλωτο. Η σύσταση των ειδικών παραμένει διαχρονική: περιορισμός του χρόνου μπροστά στις οθόνες, ισορροπημένη διατροφή, σωματική άσκηση και καλλιέργεια ισχυρών ανθρώπινων δεσμών.
