Η δυνατότητα για ξεχωριστές φορολογικές δηλώσεις, που προσφέρει φέτος η εφορία στους συζύγους, επιτρέπει σε καθέναν να διατηρήσει το προσωπικό του φορολογικό απόρρητο, ιδίως όσον αφορά σε προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς ή άλλα περιουσιακά στοιχεία. Έτσι, αντί να υποβάλουν μία κοινή δήλωση Ε1, μπορούν να συμπληρώσουν και να υποβάλουν χωριστά τη δική τους.
Ωστόσο, η επιλογή αυτή δεν είναι πάντα η βέλτιστη και απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση. Πίσω από την φαινομενική αυτονομία της ατομικής δήλωσης, μπορεί να κρύβονται επιπλέον φόροι λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης.
**Πώς λειτουργεί η διαδικασία:**
Η διαδικασία για την υποβολή χωριστών φορολογικών δηλώσεων είναι απλή, αλλά δεσμευτική. Μέσω της ειδικής εφαρμογής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), οι έγγαμοι μπορούν να δηλώσουν την επιλογή τους για χωριστή φορολογία εισοδήματος (Ε1).
Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
1. **Μονομερώς:** Αρκεί ένας εκ των δύο συζύγων να επιλέξει τη χωριστή δήλωση. Η επιλογή αυτή καθίσταται αυτόματα δεσμευτική και για τον έτερο σύζυγο, χωρίς να απαιτείται η δική του συναίνεση.
2. **Αυτόματη ανανέωση:** Για όσους είχαν επιλέξει χωριστές δηλώσεις το προηγούμενο έτος, το σύστημα διατηρεί αυτόματα την επιλογή τους. Δεν απαιτείται νέα αίτηση, εκτός εάν επιθυμούν να επιστρέψουν στην κοινή δήλωση.
**Οι “παγίδες” της χωριστής δήλωσης:**
Η γνωστοποίηση γίνεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας myAADE της ΑΑΔΕ, ακολουθώντας τη διαδρομή: Ψηφιακές Υπηρεσίες → Φορολογικές Υπηρεσίες → Εισόδημα → Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης. Η πλατφόρμα άνοιξε στις 12.01.2026 και θα παραμείνει ενεργή μέχρι τις 2.03.2026. Μετά την παρέλευση αυτής της προθεσμίας, η επιλογή δεν μπορεί να αλλάξει για το τρέχον φορολογικό έτος. Η πρόσβαση γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς taxisnet ενός εκ των δύο συζύγων ή ενός εξουσιοδοτημένου λογιστή-φοροτεχνικού.
Ωστόσο, η απόφαση για χωριστές δηλώσεις δεν πρέπει να λαμβάνεται επιπόλαια. Παρόλο που η φορολογική αυτονομία μπορεί να φαίνεται ελκυστική, η κοινή δήλωση συνήθως υπερτερεί κατά την τελική εκκαθάριση.
* **Συμψηφισμός χρεών:** Στο παρελθόν, οι σύζυγοι φοβούνταν ότι τυχόν επιστροφή φόρου του ενός θα συμψηφιζόταν με οφειλές του άλλου. Αυτό πλέον δεν ισχύει, καθώς η ΑΑΔΕ εκδίδει χωριστά εκκαθαριστικά, χρεώνοντας ή πιστώνοντας τον κάθε σύζυγο ατομικά, ακόμη και σε κοινές δηλώσεις.
* **Τεκμήρια Διαβίωσης:** Αυτός είναι ο κυριότερος λόγος για να μην επιλεγεί χωριστή δήλωση. Στην κοινή δήλωση, το εισόδημα του ενός συζύγου μπορεί να καλύψει τα τεκμήρια διαβίωσης του άλλου. Αντίθετα, σε χωριστή δήλωση, ένας σύζυγος με χαμηλό εισόδημα αλλά περιουσιακά στοιχεία, θα φορολογηθεί βάσει τεκμηρίων, αφού δεν θα μπορεί να επικαλεστεί το εισόδημα του συζύγου του.
* **Κοινωνικά Επιδόματα:** Η υποβολή χωριστών δηλώσεων δεν επηρεάζει την καταβολή κοινωνικών και οικογενειακών επιδομάτων. Αυτά υπολογίζονται πάντα με βάση το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, καθώς οι υπηρεσίες αθροίζουν τα εισοδήματα μέσω του ΑΦΜ, ανεξάρτητα από το αν οι δηλώσεις είναι κοινές ή χωριστές.
Τέλος, τόσο τα κοινά όσο και τα αναγνωρισμένα τέκνα δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους στις χωριστές δηλώσεις. Εάν υπάρχει εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομά του, προστίθεται στο εισόδημα του γονέα με τις υψηλότερες απολαβές. Τα νέα ζευγάρια υποβάλλουν κοινή δήλωση για το φορολογικό έτος σύναψης του γάμου. Τα μέρη συμφώνου συμβίωσης έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα μεταξύ κοινής ή χωριστής δήλωσης, χωρίς να απαιτείται ειδική γνωστοποίηση.
**Πόσοι επιλέγουν τη χωριστή δήλωση:**
Παρά τον ετήσιο θόρυβο, τα στατιστικά δείχνουν ότι περίπου 40.000 έως 60.000 ζευγάρια επιλέγουν κάθε χρόνο τον δρόμο των χωριστών δηλώσεων. Αυτός ο αριθμός αποτελεί ένα μικρό ποσοστό επί του συνόλου των περίπου 6,7 εκατομμυρίων δηλώσεων, επιβεβαιώνοντας ότι η “οικογενειακή” φορολογική δήλωση προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια έναντι των τεκμηρίων για τη συντριπτική πλειοψηφία.
Σε περίπτωση επιλογής χωριστών δηλώσεων, εάν ένας σύζυγος δεν έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης στην κατοικία, δηλώνει “συνοίκηση με σύζυγο” κατά τη συμπλήρωση του Ε1.