Η φράση «Μην αγγίζεις τα μαλλιά μου» αποτελεί μια δήλωση της αφροαμερικανικής θηλυκότητας, όπου το προσωπικό γίνεται πολιτικό. Και εδώ, τα μαλλιά αποκτούν πολιτική διάσταση, αν και η κωμωδία της Jocelyn Bioh, που διαδραματίζεται μία ημέρα στη ζωή ενός κομμωτηρίου στο Χάρλεμ, επιτρέπει πληθώρα αγγιγμάτων με συναίνεση.
Η νέα δημιουργία της Bioh, μετά την επιτυχία του “School Girls; Or, The African Mean Girls Play”, σε σκηνοθεσία Monique Touko, έχει καταχειροκροτηθεί στο Broadway. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί: είναι γεμάτη γοητεία, χιούμορ και μια ακαταμάχητη, κοινοτική ενέργεια που αιχμαλωτίζει με την ακτινοβόλο ζεστασιά της.
Το κομμωτήριο ανήκει στην Jaja (Zainab Jah), η οποία παντρεύεται σήμερα έναν λευκό Αμερικανό, αποκτώντας έτσι την αμερικανική υπηκοότητα. Εν απουσία της, τη διαχείριση έχει αναλάβει η κόρη της, Marie (Sewa Zamba), την οποία η Jaja έχει στείλει σε ιδιωτικό σχολείο, αλλά η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να μπει στο κολέγιο λόγω της μεταναστευτικής της κατάστασης. Στο κομμωτήριο εργάζεται μια ομάδα δυναμικών κομμωτριών, όλες τους ζωγραφισμένες με έντονα χρώματα, που θα μπορούσαν να μοιάζουν με στερεοτυπικούς κωμικούς χαρακτήρες σε χαρτί. Ωστόσο, είναι τόσο αγαπητές, τόσο εκτός πραγματικότητας, με όλη την παλιομοδίτικη γοητεία των performers της vaudeville, ενώ ταυτόχρονα σε παρασύρουν στα συναισθηματικά τους σκαμπανεβάσματα.
Υπάρχει η επικριτική Bea (Dolapo Oni), η οποία συγκρούεται με την αυστηρή Ndidi (Bola Akeju), που βρίσκεται εκεί μόνο και μόνο επειδή το δικό της κομμωτήριο κάηκε. Η Miriam (Jadesola Odunjo) είναι μια γλυκομίλητη φιγούρα που, παρά έναν άτυχο γάμο και έναν αναξιόπιστο εραστή, εξακολουθεί να πιστεύει στην αγάπη και τη χαρά στη ζωή της. Η Aminata (Babirye Bukilwa) είναι μια άλλη δυστυχισμένη σύζυγος που εκφράζει την αγάπη της για το Nollywood (την εκδοχή του Hollywood της Νιγηρίας) σε μια σκηνή που κόβει την ανάσα.
Ενώ το “Barber Shop Chronicles” του Inua Ellam ανέδειξε την αφροαμερικανική αρρενωπότητα μέσα από τον φακό του κουρέματος, το έργο της Bioh εστιάζει στη θηλυκότητα, με μια κωμική νότα από έναν μόνο άνδρα ηθοποιό (Demmy Ladipo), ο οποίος ερμηνεύει ποικίλους ανδρικούς ρόλους, από πωλητές κάλτσας μέχρι εραστές και συζύγους.
Η Touko διαχειρίζεται ένα σενάριο όπου ο χρόνος περνάει – γεμάτο στιγμές έντασης και χαράς – με αριστοτεχνικό κωμικό timing και ρυθμό, αποτυπώνοντας το δράμα του κομμωτηρίου σε 12 ώρες. Αυτό περιλαμβάνει και τις στιγμές αναμονής κατά τη διάρκεια της επίπονης πλέξης των μικροπλεξούδων, τις διαμάχες μεταξύ πελατών, την αποφυγή δύσκολων χαρακτήρων και την αποκάλυψη προσωπικών ζωών, χωρίς να υπάρχει ούτε ίχνος βαρεμάρας στο ίδιο το δράμα.
Ένα μέρος αυτού οφείλεται στις χαρισματικές ερμηνείες και στα μουσικοχορευτικά ιντερλούδια – φανταστικά πιασάρικα σε ήχο και οπτικά εφέ (εξαιρετική δουλειά από τον video designer Dick Straker στο περιστρεφόμενο σκηνικό του Paul Wills, με χαρούμενους αφρικανικούς pop αριθμούς από Burna Boy, Naira Marley, Prince Kaybee, Ckay και άλλους) και μερικά υπέροχα περούκες, σχεδιασμένες από την Cynthia De La Rosa.
Κάτω από τις φάρσες και το χιούμορ, βρίσκεται η ιστορία της επιθυμίας να γίνεις Αμερικανός στην εποχή του Donald Trump, χωρίς όμως να αναφέρεται το όνομά του παρά μόνο σε ένα περαστικό ψιθύρισμα. Οι χαρακτήρες δεν πιστεύουν τόσο στο Αμερικανικό Όνειρο, όσο χρειάζονται να είναι αληθινό. Και αυτές δεν είναι απλώς Αφροαμερικανίδες σε ένα κομμωτήριο, αλλά μετανάστριες από τη Δυτική Αφρική που περιποιούνται τα μαλλιά πελατισσών της μεσαίας τάξης από την Αφρική, οι οποίες έρχονται με τους φορητούς υπολογιστές, τα βιβλία αυτοβελτίωσης και τα επαγγελματικά τους κοστούμια. Η Bioh αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσά τους: οι τελευταίες είναι μερικές φορές προσβλητικές ή έχουν αίσθηση δικαιωμάτων. Όλες έχουν το ανεκτίμητο προνόμιο της υπηκοότητας, ενώ εκείνες που φτιάχνουν τα μαλλιά τους μιλούν για τα «χαρτιά» τους με ανησυχία ή ελπίδα.
Η πολιτική – των μαλλιών και όχι μόνο – αναδεικνύεται ελαφρά μέχρι το ξαφνικά σωφρονιστικό τέλος. Ωστόσο, παραμένει μια ιστορία για τη δύναμη αυτών των γυναικών με μια αληθινή αίσθηση χαράς. Θα ήταν δύσκολο να δείτε κάτι άλλο τόσο ζωντανό και γεμάτο ενέργεια στο θέατρο.
