Στον μαγικό κόσμο του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, πίσω από κάθε εμβληματική σκηνή, κρύβεται μια ολόκληρη ομάδα αθέατων ηρώων: οι υπεύθυνοι των props. Τα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται σε μια παράσταση, εκτός από τα σκηνικά και τα κοστούμια, ονομάζονται “props”. Η δημιουργία ή η εύρεσή τους αποτελεί μια τιτάνια προσπάθεια, η οποία συχνά παραμένει στην αφάνεια.
Όπως επισημαίνει η Jode Mann, επαγγελματίας υπεύθυνη props σε παραγωγές του Λος Άντζελες, “είναι ωραίο που ρωτάτε για τα props, γιατί δεν αναγνωρίζονται πραγματικά”. Η ίδια θυμάται μια εμπειρία από τη δεκαετία του ’80, όταν εργαζόταν στην παιδική εκπομπή “Pee-wee’s Playhouse”. Ο πρωταγωνιστής, Paul Reubens, την είχε ενημερώσει ότι θα την πρότεινε για βραβείο Emmy. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε κατηγορία για τον ρόλο της. Παρόλο που τα βραβεία Όσκαρ έχουν προσθέσει κατηγορίες για casting και stunt, η τέχνη του prop master παραμένει ανεπίσημη.
Η δουλειά αυτή, αν και συχνά θεωρείται “λογιστική” ή “μη εξειδικευμένη”, είναι βαθιά δημιουργική και απαραίτητη για τη δημιουργία ενός φανταστικού κόσμου. Τα props μεταμορφώνουν ένα απλό σκηνικό σε ένα ζωντανό περιβάλλον, όπου το κοινό μπορεί να πιστέψει. Όταν τα props είναι σωστά, ενσωματώνονται στη ροή της ιστορίας, όπως το καλάθι, η μπάλα και το γάντι σε μια ταινία μπέιζμπολ. “Τι κάνω; Φέρνω τη ζωή”, δηλώνει η Mann.
Για τους Jamie Wilkinson, έναν prop master με έργα όπως οι ταινίες “Wicked” και τα πιο πρόσφατα “Star Wars”, η πρόκληση της δημιουργίας νέων κόσμων είναι ελκυστική. Εργάζεται με ομάδες έως και 100 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων εξειδικευμένων τεχνιτών, όπως σοκολατοποιοί για την ταινία “Wonka”. Ο Wilkinson τονίζει τη σημασία της χρήσης αληθινών props, καθώς “όταν οι ηθοποιοί μπορούν να δουν τη μαγεία να συμβαίνει μπροστά τους, η αντίδρασή τους είναι διαφορετική”.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα “hero props”, τα αντικείμενα που εμφανίζονται συχνά στην οθόνη. Για την ταινία “Wicked”, σχεδιάστηκαν περίπου 30 διαφορετικές εκδοχές της σκουπάς που χρησιμοποιεί η Elphaba. Ο σχεδιασμός, που περιλάμβανε σκίτσα, γλυπτά από πηλό και την τελική μορφή με στριφτές ρίζες, έγινε σε συνεργασία με την ηθοποιό Cynthia Erivo.
Στην τηλεόραση, η σειρά “Severance” υιοθέτησε μια ρετρό-φουτουριστική αισθητική, με ειδικά κατασκευασμένο εξοπλισμό γραφείου. Οι υπολογιστές της Lumon Industries, εμπνευσμένοι από τερματικά της δεκαετίας του ’70, είχαν ένα χαρακτηριστικό: έλειπε το πλήκτρο “escape”, συμβολίζοντας την παγίδα των εργαζομένων. Η Catherine Miller, υπεύθυνη props για τη σειρά, χάρηκε όταν οι fans στο Reddit εντόπισαν αυτή τη λεπτομέρεια, επισημαίνοντας πώς τα props μπορούν να ενισχύσουν την αφήγηση.
Η αναπαράσταση ιστορικών περιόδων θέτει ξεχωριστές προκλήσεις, ιδίως για πρόσφατες περιόδους, όπου τα αντικείμενα δεν είναι ούτε παλιά συλλεκτικά, ούτε και σύγχρονα. Η Miller δυσκολεύτηκε να βρει iPhone και laptop εποχής για το “Uncut Gems”. Το κόσμημα της ταινίας, ένα χρυσό μενταγιόν Furby, κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από την αρχή.
Για ιστορικά έργα, όπως η σειρά “Shōgun”, που διαδραματίζεται στην Ιαπωνία του 1600, ο Dean Eilertson, ένας “method prop master”, συνεργάστηκε με ιστορικό σύμβουλο και αγόρασε αντίκες, από κουτιά λάκας μέχρι σέλες αλόγων. Η δημιουργία ρεαλιστικών σπαθιών σαμουράι, που ήταν βαριά και επικίνδυνα, απαιτούσε ιδιαίτερη προσοχή. Η τραγική ειρωνεία της χρήσης όπλων αναδείχθηκε στο περιστατικό με τον θάνατο της Halyna Hutchins στα γυρίσματα του “Rust”, όπου ένα όπλο-prop προκάλεσε θανατηφόρο τραυματισμό.
Συχνά, τα props θολώνουν τα όρια μεταξύ πραγματικού και ψεύτικου. Υλικά όπως συνθετικά πετράδια, ανασυρόμενες βελόνες, κέικ πολυστερίνης και “σοκολατένια” μπάρες από ρητίνη είναι κοινά. Ακόμη και η δημιουργία πολυτελών κοσμημάτων, όπως το “Heart of the Ocean” στο “Titanic”, που χρησιμοποιούσε κυβικά ζιρκόνια αντί για διαμάντια, ήταν δαπανηρή.
Η δημιουργικότητα των prop masters είναι αστείρευτη. Η Mann δημιούργησε ένα ψεύτικο κομμάτι κοτόπουλου από ζύμη και τυρί για μια σκηνή με ζόμπι. Για την προσομοίωση κοκαΐνης, χρησιμοποιήθηκε σορβιτόλη αντί για γαλακτοκομική σκόνη.
Μερικές φορές, η ρεαλιστικότητα των props μπορεί να δημιουργήσει απρόοπτα. Στα γυρίσματα του “Godzilla” (2014), δύο ρεαλιστικά αντίγραφα πυρηνικών πυραύλων, που αναπτύχθηκαν με τη βοήθεια πυρηνικού επιστήμονα, προκάλεσαν διεθνή συναγερμό όταν ένα ρωσικό δορυφόρο αποτύπωσε την κινηματογραφική σκηνή, οδηγώντας σε εσφαλμένη αντίληψη για στρατιωτική δραστηριότητα.
Τα props έχουν τη δική τους ζωή και μετά τις ταινίες. Το μενταγιόν του “Titanic” κατασκευάστηκε σε πραγματική έκδοση, και η σκούπα της Elphaba πωλείται διαδικτυακά. Η αναγνώριση της δουλειάς τους έρχεται πλέον μέσω βραβείων, όπως τα “MacGuffin Awards”, που καθιερώθηκαν το 2024. Η Jode Mann, που βραβεύτηκε για τη δουλειά της στο “Lessons in Chemistry”, δήλωσε συγκινημένη, καθώς τα βραβεία αναδεικνύουν την αξία της δουλειάς τους στα μάτια των συναδέλφων τους.
