Ο Yaron Lifschitz, καλλιτεχνικός διευθυντής της διάσημης αυστραλιανής ομάδας σύγχρονου τσίρκου Circa, περιγράφει τη νέα τους παραγωγή ως ένα «οικογενειακό δράμα», μια «ήπια κωμική εκδοχή της Ορέστειας τριλογίας», χωρίς όμως τη βία και το σκοτάδι. Αρχικά, θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί αν πρόκειται για ένα ελληνικό έπος, ένα δράμα που σχολιάζει την κατάσταση μιας χώρας, ή ένα συναισθηματικό ταξίδι. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο παιχνιδιάρικη: πρόκειται για ένα διασκεδαστικό, οικογενειακό σόου τσίρκου, εμπνευσμένο από τον δημοφιλή χαρακτήρα Shaun the Sheep.
Αν και η σύνδεση των περιπετειών μιας ανθρωπόμορφης αγέλης προβάτων με τον Αισχύλο μπορεί να φαντάζει αναπάντεχη, ο Lifschitz βλέπει κοινά στοιχεία. Χαρακτήρες που συνδέονται ως οικογένεια, με διαφορετικές προσωπικότητες, φίλους και εχθρούς, καλούνται να βρουν τον τρόπο να ζήσουν μαζί. Ο Shaun the Sheep γνωρίζει τεράστια επιτυχία από τη γέννησή του το 1995, μέσα από το «Wallace & Gromit: A Close Shave», ενώ η σειρά stop-motion που ξεκίνησε το 2007 έχει προβληθεί σε πάνω από 50 χώρες, με πολλαπλά spin-offs, δύο ταινίες μεγάλου μήκους και μία ακόμα υπό παραγωγή.
Η Circa, γνωστή για τις δεκαετίες δημιουργίας υψηλής τεχνικής και ατμοσφαιρικών παραστάσεων, με μια «απογυμνωμένη και αιχμηρή» αισθητική, όπως την περιγράφει ο Lifschitz, δεν είναι μια προφανής επιλογή για ένα παιδικό καρτούν. Έχουν κερδίσει επαίνους για τις εντυπωσιακές ακροβατικές τους επιδόσεις με κλασική χορογραφική ευαισθησία, όπως η συμμετοχή τους στην όπερα «Ορφέας και Ευρυδίκη» του Gluck στο φετινό Φεστιβάλ του Εδιμβούργου.
Ωστόσο, όταν ο καλλιτεχνικός διευθυντής Lifschitz έμαθε για τη δυνατότητα συνεργασίας με τους δημιουργούς του Shaun the Sheep, την Aardman Animations, κάτι τον συνέδεσε. «Ανακαλύψαμε ότι είμαστε όμορφα πνεύματα», αναφέρει από την Αυστραλία. «Είμαστε άνθρωποι λίγο εκτός του συνηθισμένου. Εκείνοι είναι από το Μπρίστολ, εμείς από το Μπρίσμπεϊν, και οι δύο έχουμε μια παρόμοια ιδιόρρυθμη ιδιορρυθμία», λέει. «Ήταν μια μικρή εταιρεία που μπορούσε και το έκανε. Και εμείς είμαστε μια μικρή εταιρεία που μπορούσε και το κάναμε».
Ο Lifschitz έχει δημιουργήσει παραστάσεις για παιδιά στο παρελθόν, ένα κοινό που πιστεύει ότι δεν εξυπηρετείται πάντα επαρκώς. «Πιστεύω ότι μεγάλο μέρος του θεάτρου για παιδιά είναι, ειλικρινά, αρκετά κακό», σχολιάζει. «Είναι περιτυλιγμένο, λέει ωραίες ιστορίες που τελειώνουν όμορφα και σε καμία περίπτωση δεν αντικατοπτρίζουν τον πραγματικό κόσμο». Αν και δεν θα βρει κανείς πολλή τραγωδία στον Shaun the Sheep, ο Lifschitz αγαπά την πονηριά και την αναρχία του, τη χαρακτηριστική αγέλη στο Mossy Bottom Farm, τον σκύλο-φύλακα Bitzer, και την αντίπαλη συμμορία των χοίρων, που επιδίδονται σε διάφορες σκανταλιές, πάντα ξεγελώντας τον αγρότη. «Δεν διαφέρει από τον Κάφκα κατά κάποιον τρόπο: η παραδοξότητα και οι κανόνες της ύπαρξης σε μια κοινωνία», εξηγεί.
Όσοι έχουν παρακολουθήσει το καρτούν γνωρίζουν ότι περιέχει άφθονο φυσικό χιούμορ: τα πρόβατα ισορροπούν το ένα πάνω στο άλλο, επιχειρούν τολμηρές αποδράσεις, εκτοξεύουν το ένα το άλλο πάνω από φράχτες και άλλα παρόμοια. Υπήρχε, λοιπόν, άφθονο υλικό για να εργαστούν. Ο Lifschitz και η ομάδα του βυθίστηκαν στην animated σειρά. Μας δείχνει ένα φύλλο εργασίας με κάθε επεισόδιο καταγεγραμμένο, εκατοντάδες από αυτά, με συγκεντρωμένα αστεία και σενάρια. Έχουν μετατρέψει όλο αυτό σε μια παράσταση πλήρους διάρκειας, όπου το πρώτο μισό μοιάζει με μια σειρά επεισοδίων, ενώ το δεύτερο είναι μια πιο ολοκληρωμένη παράσταση τσίρκου. Η παράσταση χρησιμοποιεί αποσπάσματα από την τηλεοπτική σειρά, μαζί με εντυπωσιακά ακροβατικά, ζογκλερικά και εναέρια νούμερα. Στη διάρκεια των 80 λεπτών, η διάθεση είναι λίγο πιο ονειρική από ένα σύντομο επεισόδιο επτά λεπτών, αλλά δεν της λείπουν οι γκάφες.
Η δημιουργία αυτής της παράστασης ήταν η πρώτη φορά που η Circa ασχολήθηκε με την αδειοδότηση και τα πνευματικά δικαιώματα ενός ευρέως γνωστού brand, και όλες τις προδιαγραφές που το συνοδεύουν. Για παράδειγμα, κάθε πρόβατο έχει τα χαρακτηριστικά του «γυάλινα» μάτια στην κεφαλή της στολής του. «Υπάρχουν 48 μάτια, και το καθένα εγκρίνεται ξεχωριστά για το μέγεθος και τη θέση της κόρης», λέει ο Lifschitz. «Αυτό είναι υπέροχο, γιατί νοιάζονται για τη δουλειά τους». Ωστόσο, οδήγησε σε ορισμένες «ισχυρές» συζητήσεις, όπως λέει. (Μια σκηνή όπου ένα πρόβατο κουρεύεται σαν στρίπερ κόπηκε επειδή ήταν «πολύ σέξι»). Η Aardman δίνει μεγάλη σημασία στην αυστηρότητα της αφήγησής τους, κάτι που ο Lifschitz παραδέχεται ότι «δεν είναι πραγματικά το δικό μου πράγμα». Η δουλειά του Lifschitz είναι γενικά πιο αφηρημένη. «Πιστεύω ότι το τσίρκο μπορεί να ξεφύγει με πολλή ελευθερία, επειδή η παράσταση είναι από προεπιλογή αρκετά συναρπαστική».
Έχει ασχοληθεί με την αφήγηση στο παρελθόν, αλλά ένιωθε ότι παρακολουθεί πράγματα σε «διπλή εστίαση». «Προσπαθούσα να πείσω τον εαυτό μου ότι πίστευα πως αυτό αφορούσε τον Peter Pan, ή την κλιματική αλλαγή ή οτιδήποτε άλλο, καθώς παρακολουθούσα κάποιον να κάνει κάτι επιδέξιο και ωραίο, και σκεφτόμουν: ‘Δεν θα μπορούσαμε απλώς να χτίσουμε την τέχνη μας από το “επιδέξιο και ωραίο”;’ Είχα μια τέτοια Χαϊντεγκεριανή φαινομενολογική εμπειρία», λέει. «Θέλω μόνο την πραγματική εμπειρία, την αίσθηση αυτού του πράγματος, όχι το ‘τι σημαίνει’». Σε αυτήν την παραγωγή, ωστόσο, ο Lifschitz εκτίμησε πόσο ακριβείς ήταν η Aardman όσον αφορά την τέχνη της αφήγησης. «Ήταν σχολαστικοί στο πώς στήνονταν και εξηγούνταν τα πράγματα με έναν τρόπο που δεν χρειαζόμουν», δηλώνει. «Αλλά ήταν ένα πολύ καλό μάθημα για μένα ότι η δραματουργική αυστηρότητα μπορεί να είναι κάτι καλό». Έτσι, ιδού: ελληνικό δράμα, Κάφκα και αυστηρή δραματουργία. Και εσείς πιστεύατε ότι ήταν απλώς ένα αστείο καρτούν για ένα έξυπνο νεαρό πρόβατο.
Το «Shaun the Sheep’s Circus Show» παρουσιάζεται στα Aviva Studios, στο Μάντσεστερ, έως τις 4 Ιανουαρίου.
[PLACEHOLDER_1 url=https://www.youtube.com/watch?v=3_D0TRGLgoU]
