Ο «Βυσσινόκηπος» αποτελεί ένα αινιγματικό θεατρικό έργο, για τη φύση του οποίου οι διαφωνίες ξεκίνησαν από την ίδια τη συγγραφή του. Ο ίδιος ο Chekhov υποστήριζε πως πρόκειται για μια κωμωδία, φλερτάροντας ενίοτε με τη φάρσα, ενώ ο Stanislavski, που σκηνοθέτησε την πρεμιέρα στη Μόσχα το 1904, επέμενε πως πρόκειται για μια τραγωδία. Παρά τη διαχρονική αυτή συζήτηση, οι βρετανικές παραγωγές έχουν αποδείξει πως διαθέτουν μια έμφυτη ικανότητα να αποδίδουν την «ένδοξη ακαταστασία» των έργων του, συνδυάζοντας το κωμικό με το τραγικό.
Έχοντας παρακολουθήσει περίπου 20 παραστάσεις του έργου, διαπιστώνω πως οι Βρετανοί ηθοποιοί, λόγω της βαθιάς τους σχέσης με το έργο του Shakespeare, διαχειρίζονται εξαιρετικά τις απότομες εναλλαγές συναισθημάτων. Από την ερμηνεία του John Gielgud ως Gaev, που ονειρευόταν να γίνει τραπεζίτης, έως την Penelope Wilton ως Ranyevskaya, οι βρετανικές σκηνές έχουν προσφέρει συγκλονιστικές στιγμές. Αξιομνημόνευτες παραμένουν επίσης οι εκδοχές του Michael Blakemore στο National Theatre, όπου η καταστροφή του κήπου παρουσιάστηκε ως αναπόφευκτη ιστορική διαδικασία, και του Mike Alfreds το 1985, όπου ο Ian McKellen ως Lopakhin ενσάρκωσε με απόλυτη ακρίβεια τις συναισθηματικές αντιφάσεις του χαρακτήρα του.
Παρά τον θαυμασμό μου για την πειραματική παραγωγή του Peter Stein στο Βερολίνο το 1989, θεωρώ πως η βρετανική θεατρική κουλτούρα παραμένει η ιδανική για να «ανθίσει» ο «Βυσσινόκηπος». Καθώς αναμένονται δύο νέες παραγωγές –στο Swan theatre στο Stratford-upon-Avon από τις 10 Ιουλίου έως τις 29 Αυγούστου και στο Harold Pinter theatre στο Λονδίνο από τις 3 Οκτωβρίου έως τις 9 Ιανουαρίου, με την Kristin Scott Thomas–, το κοινό είναι έτοιμο να ανακαλύψει ξανά αυτό το διαχρονικό αριστούργημα.
