Το 2003, ο Joe Macken δημιούργησε ένα μικροσκοπικό μοντέλο γέφυρας από ξυλάκια παγωτού, στοχεύοντας σε ένα «υβριδικό» αποτέλεσμα που θα θύμιζε τις γέφυρες Brooklyn, Manhattan και Williamsburg. Λίγο αργότερα, ο Macken, που μεγάλωσε στο Middle Village, Queens, μετακόμισε με την οικογένειά του σε μια μικρή πόλη βόρεια, σε απόσταση άνω των 160 μιλίων από την πόλη. Η γέφυρά του φορτώθηκε στο φορτηγό της μετακόμισης, αλλά δεν άντεξε το ταξίδι.
«Καταστράφηκε και στενοχωρήθηκα αρκετά», δήλωσε ο Macken, ο οποίος σήμερα είναι 63 ετών. «Έτσι, σκέφτηκα, ας φτιάξω κάτι καλύτερο».
Είκοσι τρία χρόνια αργότερα, αυτό το «κάτι καλύτερο» επιβίωσε από ένα ακόμη ταξίδι με φορτηγό – αυτή τη φορά προς το Μουσείο της Πόλης της Νέας Υόρκης (Museum of the City of New York), όπου πλέον στεγάζεται το έργο που καθόρισε τη ζωή του Macken.
Μετά την τυχαία καταστροφή της γέφυρας, ο Macken στράφηκε σε ένα άλλο ορόσημο της Νέας Υόρκης. Σκαλίζοντας, έφτιαξε ένα μίνι αντίγραφο του 30 Rock, του ουρανοξύστη σε στυλ art deco και κεντρικού σημείου του Rockefeller Center. Η επιτυχία του αυτή τον ώθησε να επεκταθεί, χρησιμοποιώντας ξύλο για να αποδώσει τη γύρω γειτονιά του Midtown. Το μίνι Midtown του έγινε μίνι Manhattan. Στη συνέχεια, αποφάσισε να μοντελοποιήσει και τις πέντε συνοικίες της Νέας Υόρκης, τετράγωνο προς τετράγωνο.
Το αποτέλεσμα είναι ένα κομμάτι διαστάσεων 50 x 27 πόδια, κατασκευασμένο από ξύλο και χαρτόνι, που συγκρατείται με κόλλα και την αδιαμφισβήτητη αποφασιστικότητα που χρειάστηκε ο Macken για να ολοκληρωθεί. «Όλα εδώ έχουν να κάνουν με τη συνέπεια», δήλωσε ο Macken. «Ξεκίνησα κόβοντας ένα μικρό σπίτι τη φορά». Του πήρε 10 χρόνια να καλύψει το Manhattan και άλλα δέκα χρόνια για να ολοκληρώσει τις υπόλοιπες συνοικίες της Νέας Υόρκης.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και αρχές της δεκαετίας του ’70, ο Macken παρακολουθούσε τους δίδυμους πύργους να υψώνονται από το παράθυρο του παιδικού του υπνοδωματίου. Θυμάται γερανούς να ανυψώνουν δοκάρια στον ουρανό. «Ήταν το αγαπημένο μου κτίριο», είπε ο Macken. Έτσι, το συμπερίλαβε στο μοντέλο, το οποίο περιλαμβάνει αντίγραφα τόσο του One World Trade Center, που άνοιξε το 2014, όσο και των αρχικών πύργων. «Σε κάθε περίπτωση, το [πρώην] World Trade Center θα ήταν εκεί», είπε. «Ήταν κάτι προσωπικό που ήθελα να κάνω».
Πριν φτάσει στο μουσείο, ο Macken φύλασσε το μοντέλο σε μια αποθήκη κοντά στο σπίτι του. Ο Macken, πρώην οδηγός φορτηγού, στοιβάζει τα σανίδια σε στοίβες κατά τη μεταφορά του κομματιού. Προσπαθεί να αποφύγει άλλη μια «σφαγή μοντέλων γεφυρών» οδηγώντας αργά. «Έχεις μερικά θύματα εδώ κι εκεί, αλλά τίποτα που δεν μπορεί να διορθωθεί», είπε.
Το μουσείο εκθέτει το μοντέλο σε μια μεγάλη γκαλερί στο ισόγειο, διατεταγμένο από βορρά προς νότο. Το Manhattan, η συνοικία που συνηθίζει να λαμβάνει όλη την προσοχή, επισκιάζεται από τις εξωτερικές συνοικίες, υπενθυμίζοντας στους επισκέπτες ότι η μαγεία της πόλης εκτείνεται πολύ πέρα από τα τουριστικά κέντρα. «Έχω σκεφτεί πολύ πόσο γνωστές και άγνωστες είναι η Νέα Υόρκη σε όλους μας, είτε είμαστε από εδώ είτε έχουμε απλώς μια νοητή εικόνα αυτού του τόπου», δήλωσε η Elisabeth Sherman, αναπληρώτρια διευθύντρια και επικεφαλής επιμελήτρια του MCNY. «Είναι ταυτόχρονα άμεσα οικεία και τόσο δύσκολο να τη συλλάβεις. Ο Joe το έκανε αυτό με τον δικό του τρόπο, και τώρα όλοι μπορούμε να συμμετέχουμε και να το εκτιμήσουμε για τους εαυτούς μας».
Τοποθετούνται κιάλια στις εξωτερικές άκρες του μοντέλου, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν πιο προσεκτικά συγκεκριμένα τμήματα. Οι άνθρωποι που ζουν κοντά σε ορόσημα μπορούν εύκολα να βρουν τα τετράγωνά τους – ένας υπάλληλος του μουσείου έδειξε το σπίτι του στην άκρη του Prospect Park στο Brooklyn. Αυτός ο δημοσιογράφος δυσκολεύτηκε να βρει τον δρόμο του, ο οποίος βρίσκεται σε μια πυκνοκατοικημένη γειτονιά του Brooklyn.
Η Sherman είπε ότι όταν το προσωπικό του μουσείου είδε για πρώτη φορά το μοντέλο, «όλοι στεκόμασταν γύρω-γύρω και φωνάζαμε: «Κοίτα, είναι το μουσείο μας!» «Εδώ είναι το Met, εδώ είναι το Guggenheim». Είναι αυτή η σπουδαία πράξη αναγνώρισης, και μετά είναι και η μαρτυρία της δημιουργικότητας [του Macken], του πώς έφτιαξε αυτήν την περίπλοκη αρχιτεκτονική από πολύ ταπεινά υλικά».
Η Sherman άκουσε για πρώτη φορά για τον Macken όπως πολλοί άλλοι: πέρυσι το καλοκαίρι, το έργο έγινε viral στο TikTok, όταν 8 εκατομμύρια άνθρωποι – συμπτωματικά, περίπου ο πληθυσμός της Νέας Υόρκης – παρακολούθησαν το υπέροχα lo-fi πρώτο του βίντεο. Στο κλιπ, ο Macken κοιτάζει απευθείας την κάμερα, κρατώντας το κάτω Manhattan, φροντίζοντας να επισημάνει τους αγαπημένους του δίδυμους πύργους. Δεν ήταν δική του ιδέα – ο Macken είπε ότι η κόρη του τον προέτρεψε. «Είμαι εντελώς άσχετος όταν πρόκειται για τέτοια πράγματα», είπε. «Μου πήρε περισσότερο χρόνο να κατεβάσω την εφαρμογή παρά να φτιάξω ολόκληρο αυτό το πράγμα».
