Η απεικόνιση του γάμου από τον August Strindberg στο έργο “Ο χορός του θανάτου” είναι αμείλικτα ζοφερή. Παρουσιάζει ένα ζευγάρι που βρίσκει ενοχλητικό τον τρόπο που αναπνέει ο σύντροφός του – ή απλώς το γεγονός ότι ο άλλος αναπνέει ακόμα. Εκείνη εύχεται να πεθάνει, εκείνος προσποιείται ότι το ξεπερνά, αλλά περιμένει την κατάλληλη στιγμή. Φαίνεται να ζουν μέσα από την συν-εξαρτώμενη μίσους, όχι αγάπης.
Οπότε, αν αυτό το σκανδιναβικό ρεύμα μηδενισμού, μέσα στο πιο σκοτεινό βρετανικό χειμώνα, μοιάζει υπερβολικά ψυχρό για να το παρακολουθήσετε, υπάρχει μια έκπληξη: η φωτεινή διασκευή του Richard Eyre φέρνει κωμωδία και τρυφερότητα παράλληλα με την αγριότητα. Το ζευγάρι του Strindberg μετατρέπεται από απλώς φρικτό σε αστεία, συγκινητικά, φρικτό.
Είναι φρικτό αλλά και διασκεδαστικό καθώς δίνουν μάχη σκηνής στο σκηνικό του Ashley Martin-Davis, ένα σαλόνι γεμάτο από ξεθωριασμένη μεγαλοπρέπεια. Μπορεί κανείς να διακρίνει την επιρροή του έργου στο “Ποιος φοβάται τη Virginia Woolf;” του Edward Albee, αλλά εδώ το υπαρξιακό βάθος και η διερεύνηση εισέρχονται στο πεδίο της τραγικωμωδίας με μαύρα γέλια.
Το έργο, επίσης σε σκηνοθεσία Eyre, ωφελείται από δύο εκπληκτικούς πρωταγωνιστές: τον Will Keen στον ρόλο του άρρωστου λοχαγού Edgar, και την Lisa Dillon στον ρόλο της ματαιωμένης συζύγου του, Alice – μια άλλοτε ηθοποιός που του υπενθυμίζει επανειλημμένα ότι θα μπορούσε να ήταν αστέρι του θεάτρου αν δεν τον είχε παντρευτεί. Βυθίζονται σε μια λίμνη αμοιβαίας μεταμέλειας και ευερεθιστότητας, παίζοντας παιχνίδια εξουσίας που θυμίζουν τον Hamm και τον Clov στο “Τέλος παιχνιδιού” του Samuel Beckett (ποιος είναι αφέντης και ποιος δούλος εδώ;), αλλά φέρουν επίσης κάτι από το απελπισμένα απομονωμένο, παραλογιστικό ζευγάρι στις “Καρέκλες” του Ionesco. Ο Geoffrey Streatfeild είναι ικανός αλλά κάπως επισκιασμένος ως ο ξάδελφος της Alice, Kurt, ο οποίος γίνεται πιόνι ανάμεσά τους.
Αυτή η παραγωγή είναι ουσιαστικά ένα “two-hander” πνευματικά, ισορροπώντας το ερώτημα ποιος είναι ο πρωταγωνιστής και ποιος ο ανταγωνιστής εντός του γάμου – και του δράματος. Ο Keen και η Dillon προσδίδουν εξαιρετική λάμψη και πονηριά στους ρόλους τους. Γελάει κανείς με τον καθένα τους, αλλά νιώθει και συμπάθεια γι’ αυτούς. Εκείνος εκπέμπει λιτότητα με σφιγμένα χείλη μέχρι την έκρηξή του· εκείνη είναι παιδική στην κακία της, αλλά υποψιάζεται κανείς ότι είναι το πραγματικό θύμα.
Ο Eyre μετακινεί την αρχική σκηνική τοποθέτηση του 1900 στην εποχή της Ισπανικής Γρίπης, το 1918. Είναι μια εμπνευσμένη ιδέα, να επιβληθεί αυτή η αναγκαστική εγγύτητα στο ζευγάρι, η οποία παραπέμπει σε αναφορές της πανδημίας Covid για εγχώρια δυσαρμονία και αυξημένα ποσοστά διαζυγίων ως επίπτωση.
Το σκηνικό ανοιγοκλείνει περιοδικά σε κυανές λωρίδες θαλάσσιων κυμάτων, σαν να υποδηλώνει ότι υπάρχει κάτι περισσότερο στη ζωή εκεί έξω από αυτή τη φρικτή κλειστοφοβία. Ωστόσο, υπάρχει ανησυχία γύρω από την απομόνωση, τους απόντες συγγενείς και, πάνω απ’ όλα, τον φόβο ότι δεν υπάρχει τίποτα εκεί έξω, πέρα από τη θνητότητα. Ο άρρωστος Edgar δεν τρομάζει τόσο από τον θάνατο όσο από το φάντασμα της ανυπαρξίας σε ένα άθεο σύμπαν. Είναι ένα έργο για τη θνητότητα ντυμένο ως γαμήλιο δράμα; Μήπως οι χαρακτήρες ξεσκίζουν ο ένας τον άλλον για να γεμίσουν το κενό τους; Αυτά είναι ερωτήματα που δεν είχα σκεφτεί μέχρι που είδα αυτή την παραγωγή.
Επομένως, ένας τρομερός χορός μέχρι θανάτου, αλλά ένας που προσφέρει σπάνιο και συναρπαστικό πάθος. Για ένα έργο που διατρέχει τον κίνδυνο να συρρικνωθεί σε χαροπαπωμένη ερήμωση, αυτό επεκτείνεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή γαμήλια περιπέτεια δυστυχίας. Δεν πρέπει να χαθεί. Στο θέατρο Orange Tree, Λονδίνο, έως τις 7 Μαρτίου.
