Ο κυβερνήτης της ιστορικής ιρανικής πόλης Ισφαχάν κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για “κήρυξη πολέμου κατά ενός πολιτισμού”, καθώς ιστορικοί χώροι σε όλη τη χώρα υφίστανται ζημιές από την αεροπορική τους εκστρατεία.
Οι πιο σοβαρές επιβεβαιωμένες ζημιές μέχρι σήμερα αφορούν το Παλάτι Γκολεστάν στην Τεχεράνη, που χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, και το Παλάτι Τσεχέλ Σοτούν του 17ου αιώνα στην Ισφαχάν.
Κρίνοντας από βίντεο και δημόσιες δηλώσεις, κανένα από τα δύο ιστορικά κτίρια δεν χτυπήθηκε απευθείας από πύραυλο, αλλά το ωστικό κύμα από κοντινές εκρήξεις και πιθανώς κάποια θραύσματα πυραύλων έσπασαν τζάμια και προκάλεσαν την πτώση πλακιδίων και λιθοδομών.
Βίντεο από τον τόπο του συμβάντος έδειξαν ότι η φημισμένη αίθουσα των κατόπτρων του Παλατιού Γκολεστάν είχε θρυμματιστεί, με κομμάτια περίτεχνης κατεργασίας καθρέφτη να είναι σκορπισμένα στο πάτωμά της.
Το παλάτι αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς υπό την προστασία του πολιτιστικού οργανισμού της UNESCO, ο οποίος εξέδωσε δήλωση ανησυχίας μετά τη ζημιά που υπέστη στις 2 Μαρτίου, αναφέροντας ότι είχε “κοινοποιήσει σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη τις γεωγραφικές συντεταγμένες των χώρων στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς”.
Τις τελευταίες ημέρες, έχουν σημειωθεί μεγάλες εκρήξεις στο κέντρο της Ισφαχάν, πρωτεύουσας του Ιράν σε τρεις ιστορικές περιόδους, όπου μεγάλο μέρος της αρχιτεκτονικής χρονολογείται από την εποχή της δυναστείας των Σαφαβιδών, από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα.
Το Τσεχέλ Σοτούν υπέστη τη μεγαλύτερη ζημιά, αλλά έχουν αναφερθεί σπασμένα παράθυρα και πόρτες, καθώς και αποκολλημένα πλακίδια, στο Παλάτι Αλί Καπού και σε διάφορα τζαμιά γύρω από την απέραντη Πλατεία Naqsh-e Jahan. Βίντεο που κινηματογραφήθηκαν από κατοίκους μέσα από την πλατεία έδειξαν στήλες καπνού να υψώνονται από κοντινές αεροπορικές επιδρομές.
Ο κυβερνήτης της Ισφαχάν, Μεχντί Τζαμαλινέτζαντ, δήλωσε ότι η ζημιά προκλήθηκε ακόμη και αφού οι συντεταγμένες των ιστορικών χώρων είχαν διανεμηθεί μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών και αφού είχαν τοποθετηθεί μπλε πινακίδες – που υποδηλώνουν ιστορικούς θησαυρούς υπό τη Σύμβαση της Χάγης του 1954 για την προστασία πολιτιστικών αντικειμένων σε καιρό πολέμου – στις στέγες σημαντικών κτιρίων.
“Η Ισφαχάν δεν είναι μια συνηθισμένη πόλη, είναι ένα μουσείο χωρίς στέγη”, δήλωσε ο Τζαμαλινέτζαντ σε ομιλία του που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. “Σε καμία από τις προηγούμενες εποχές, ούτε στους πολέμους με τους Αφγανούς, ούτε στην κατάκτηση από τους Μογγόλους, ούτε καν κατά την ‘ιερή άμυνα’ [τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ 1980-88] δεν έγινε ποτέ κάτι τέτοιο”.
“Αυτή είναι μια κήρυξη πολέμου κατά ενός πολιτισμού”, πρόσθεσε. “Ένας εχθρός που δεν έχει πολιτισμό δεν δίνει σημασία στα σύμβολα του πολιτισμού. Μια χώρα που δεν έχει ιστορία δεν σέβεται τα σημάδια της ιστορίας. Μια χώρα που δεν έχει ταυτότητα δεν αποδίδει αξία στην ταυτότητα”.
Ένας Ιρανός γεωλόγος που εργαζόταν στην Ισφαχάν για πολλά χρόνια, ανέφερε σε μήνυμα που προωθήθηκε στη Guardian ότι η αρχαία πρωτεύουσα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτη.
“Η Ισφαχάν δέχεται επιθέσεις εδώ και καιρό από κάτω, λόγω καθίζησης του εδάφους που καταστρέφει τις κατασκευές της εποχής των Σαφαβιδών, και τώρα από πάνω, από τους Αμερικανούς”, δήλωσε ο γεωλόγος. “Η Ισφαχάν φαίνεται να έχει λιγότερους φίλους από ποτέ σήμερα”.
