Ο William Basinski θυμάται με τον παλιό του φίλο Anohni το καλοκαίρι του 2001, όταν έκανε μια συγκλονιστική ανακάλυψη. Χωρίς εργασία και με ελεύθερο χρόνο, ο πειραματικός συνθέτης είχε αποφασίσει να ψηφιοποιήσει κάποιες ηχογραφήσεις που είχε κάνει στις αρχές της δεκαετίας του ’80 – αποσπάσματα ορχηστρικής μουσικής και muzak που βρήκε σε ραδιοφωνικούς σταθμούς βραχέων κυμάτων. Σχεδίαζε να προσθέσει τη δική του ενορχήστρωση, αλλά καθώς οι κασέτες άρχισαν να παίζουν σε επανάληψη, παρατήρησε κάτι άλλο: η μουσική υποβαθμιζόταν σταδιακά. Οι ηχογραφήσεις ήταν τόσο παλιές που τα σωματίδια οξειδίου του σιδήρου έπεφταν από την κασέτα καθώς έπαιζε. Σύντομα, δεν θα έμενε τίποτα παρά μόνο θόρυβος και μετά σιωπή.
Ήταν ο χειρότερος εφιάλτης κάθε μουσικού. Όμως για τον Basinski, ήταν σαν να είχε βρει χρυσάφι. “Ευτυχώς”, λέει, “μέχρι εκείνο το σημείο της καριέρας μου, ήμουν αρκετά ώριμος για να ξέρω πότε να αφήσω τα πράγματα να συμβούν και να δω τι θα προκύψει.” Ο Basinski πέρασε δύο ημέρες ηχογραφώντας μια σειρά από επαναλήψεις καθώς ο ήχος κατέρρεε σταδιακά σε διάστημα 20 έως 60 λεπτών. Τότε τηλεφώνησε στον φίλο του. “Έτρεξα αμέσως”, λέει η Anohni. “Το θαυμάσαμε για ώρες. Αλλά εκείνη τη στιγμή, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε σε τι θα συνδεόταν.”
Δύο μήνες αργότερα, στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Basinski ξύπνησε – και παρακολούθησε τους δίδυμους πύργους να καίγονται και να καταρρέουν από τη στέγη του σπιτιού του στο Williamsburg, Νέα Υόρκη. Ενώ προσπαθούσε να επεξεργαστεί τις συνέπειες, έκανε αυτό που έκανε κάθε άλλη μέρα τις προηγούμενες εβδομάδες: ανέβασε την ένταση στις πανέμορφες, επιβλητικές ηχογραφήσεις που θα ονομάσει “The Disintegration Loops“. Τότε του χτύπησε η ιδέα. “Όλα άλλαξαν εκείνη την ημέρα”, λέει. “Ο κόσμος άλλαξε. Και η μουσική άλλαξε. Συνειδητοποίησα ότι αυτή η μουσική ήταν πλέον ένας επικήδειος.”
Το “The Disintegration Loops”, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2002, έχει έκτοτε γίνει μία από τις σημαντικότερες μουσικές ηχογραφήσεις του 21ου αιώνα. Περίπου την ίδια εποχή, η καριέρα της Anohni επίσης απογειώθηκε: κέρδισε το Mercury το 2005 για το “I Am a Bird Now” και στη συνέχεια κυκλοφόρησε μια σειρά από όμορφες και συγκλονιστικές ηχογραφήσεις που θρηνούσαν την οικολογική κατάρρευση του πλανήτη, από το “Swanlights” του 2010 έως το “Hopelessness” του 2016.
Η επιτυχία και των δύο καλλιτεχνών είναι αλληλένδετη: η Anohni ήταν συχνή ερμηνεύτρια στον πρωτοποριακό χώρο παραστάσεων του Basinski, Arcadia, καθ’ όλη τη δεκαετία του 1990. Ήταν επίσης ένας βασικός αγγελιοφόρος, διαδίδοντας ότι ο άντρας που αποκαλεί Billy είχε δημιουργήσει ένα αριστούργημα. Για να τιμήσουν τα 25 χρόνια από τη δημιουργία των ηχογραφήσεων Disintegration, προσκάλεσαν την Anohni και τον Basinski να συναντηθούν και να διηγηθούν την πλήρη ιστορία.
Αρχικά, ο Basinski βρισκόταν σε απόγνωση, με τη μουσική του να μην γίνεται κατανοητή από το ευρύ κοινό. Η Anohni, ωστόσο, πίστευε ακράδαντα στο έργο του, θεωρώντας τη μουσική του “soundtrack στη ζωή της”. Η αποκάλυψη της υποβάθμισης των κασετών coincided με την τραγική ημέρα της 11ης Σεπτεμβρίου, μετατρέποντας το έργο σε έναν βαθύ θρήνο. Η Anohni περιέγραψε πώς η μουσική του Basinski, παιγμένη δυνατά στη στέγη τους εκείνη τη φρικτή ημέρα, έμοιαζε να “συνδέεται” με το τραύμα, δημιουργώντας μια αίσθηση βιβλικής καταστροφής. Η εμπειρία της από την κρίση του AIDS, τόνισε, τους είχε προετοιμάσει για την αίσθηση της εξαΰλωση, καθιστώντας την αντίδραση στην 11η Σεπτεμβρίου οικεία, αν και τρομακτική.
Ο Basinski εξιστόρησε τη δημιουργία του Arcadia, ενός χώρου παραστάσεων στο Williamsburg, που δημιουργήθηκε από τον ίδιο και τη σύντροφό του Jamie, προσφέροντας μια πλατφόρμα για πειραματικούς καλλιτέχνες. Η Anohni αναφέρθηκε σε αυτόν τον χώρο ως ένα “εκπαιδευτικό περιβάλλον” και ένα “πολύ ενήλικο” μέρος, όπου λάμβαναν χώρα εκλεκτικές παραστάσεις, από ηλεκτρονικούς μουσικούς μέχρι Cello Trios. Η σχέση τους με την Anohni ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν ο Basinski εντυπωσιάστηκε από τις παραστάσεις της και της προσέφερε τη βοήθειά του. Η πρώτη συναυλία των Anohni and the Johnsons πραγματοποιήθηκε στο Arcadia, ενώ παράλληλα παρουσίαζαν και την πειραματική τους ταινία “Life on Mars”.
Μια καθοριστική στιγμή ήταν η εμφάνιση στο PS 122 το 2001, όπου η Anohni συνεργάστηκε με τον Lou Reed, ενώ ο Basinski παρουσίασε την ταινία του με τον καπνό από την 11η Σεπτεμβρίου, παίζοντας για πρώτη φορά δημόσια το “The Disintegration Loops”. Αυτή η παρουσίαση περιγράφηκε ως “τελετουργική” και “νεκρικό θρήνο”, με την Anohni να διαδίδει ευρέως τη δημιουργία του Basinski, η οποία τελικά απογειώθηκε χάρη σε ένα άρθρο στο The Wire.
Η συζήτηση στράφηκε και στην κατάσταση της χώρας, με την Anohni να κατηγορεί την τρέχουσα διοίκηση για στρατηγικές που ακολουθούνται εδώ και δεκαετίες, συνδέοντας την άνοδο του χριστιανικού εθνικισμού με την εκμετάλλευση φόβων, όπως συνέβη με την κρίση του AIDS και την αποξένωση των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων για την εκλογή του Trump. Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η Anohni επεσήμανε ότι η μουσική του Basinski αναγνωρίζει αυτή την πραγματικότητα, προσφέροντας ένα “χώρο” για να αισθανθούμε τη “μεγάλη εικόνα”.
Ο Basinski μοιράστηκε την ανάμνηση της περιόδου μετά την 11η Σεπτεμβρίου, περιγράφοντας την αυθόρμητη αλληλοβοήθεια και την έντονη αίσθηση ειρήνης που επικράτησε στη Νέα Υόρκη, συγκρίνοντάς την με την αντίδραση μετά τον θάνατο της Lady Di. Η Anohni ανέφερε μια συγκινητική εκτέλεση του “Disintegration Loop 1.1” το 2011 στο Metropolitan Museum of Art, για την 10η επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου, η οποία ολοκληρώθηκε με τρία λεπτά απόλυτης σιωπής, δημιουργώντας μια βαθιά συλλογική εμπειρία. Και οι δύο καλλιτέχνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η μουσική του Basinski είναι “κατάλληλη” για να συνοδεύσει τις δύσκολες εποχές που διανύουμε, καθώς προέρχεται από έναν βαθύ, διαισθητικό επεξεργασμό συναισθημάτων.
