Στο Λονδίνο, ένας άνεργος ηθοποιός, ο αφηγητής του “Black Bag”, βρίσκει επιτέλους έναν ρόλο που ξεπερνά κάθε προσδοκία. Η αγγελία στην ιστοσελίδα “strange-acting-jobs.org” ζητά να κάθεται σιωπηλός και ακίνητος στο πίσω μέρος μιας αμφιθεάτρου πανεπιστημίου για ένα ολόκληρο εξάμηνο, φορώντας μόνο μια μαύρη δερμάτινη τσάντα. Η πληρωμή θα γίνει σε μετρητά. Ο ίδιος δεν μπορεί να πιστέψει την τύχη του, δηλώνοντας: “Αυτή είναι η μεγάλη μου ευκαιρία να μην κάνω απολύτως τίποτα, με τη μεγαλύτερη δυνατή λεπτομέρεια.”
Το “Black Bag” είναι το ξεκαρδιστικό νέο μυθιστόρημα του Luke Kennard, ενός ποιητή που με τη δεύτερη ποιητική του συλλογή έγινε ο νεότερος υποψήφιος για το βραβείο Forward το 2007. Το πρώτο του μυθιστόρημα, “The Transition”, ήταν εξίσου σουρεαλιστικό και απολαυστικό. Και τα δύο έργα λειτουργούν ως σατιρικές ματιές, τύπου “Black Mirror”, στις κοινωνίες της ύστερης καπιταλιστικής και τεχνοκρατικής εποχής, όπου απογοητευμένοι τριαντάρηδες μπλέκονται σε παράξενα κοινωνικά πειράματα.
Το πείραμα που παρουσιάζεται εδώ βασίζεται σε ένα πραγματικό πείραμα που διεξήχθη το 1967 στο Oregon State University από τον Charles Goetzinger. Ο Goetzinger ζήτησε από έναν φοιτητή του να παρακολουθήσει μαθήματα για ένα εξάμηνο, ντυμένος με μια μεγάλη μαύρη τσάντα που άφηνε ακάλυπτα μόνο τα πόδια του. Διαπίστωσε ότι με την πάροδο του χρόνου, οι αντιδράσεις των άλλων φοιτητών μετατράπηκαν από εχθρότητα σε αποδοχή, και τελικά σε φιλία. Φαίνεται πως, με επαρκή έκθεση, μπορούμε να αποδεχτούμε τα πάντα.
Εκεί όπου το “Black Bag” αγγίζει την ουσία είναι στην απεικόνιση της σύγχρονης, ιδίως της millennials και δημιουργικής, ζωής. Ο ήρωας του Kennard είναι ένας συμπαθής millennial που δεν έχει πετύχει τα αναμενόμενα, παλεύοντας να επιβιώσει παίζοντας σε άκρως «σοβαρά» θεατρικά έργα κοινωνικών θεμάτων που κανείς δεν παρακολουθεί, αλλά και σε εξαιρετικά προσοδοφόρες παραστάσεις μυστηρίου για δείπνο, απευθυνόμενες σε μεθυσμένους πλουτοκράτες (θεωρεί το τελευταίο “ελαφρώς λιγότερο εξευτελιστικό”). Κουρασμένος από την ύπαρξή του στο όριο της επιβίωσης και λαχταρώντας έναν ρόλο που μπορεί να ερμηνεύσει με πειθώ, αρπάζει την ευκαιρία να γίνει το “Black Bag”. Οι λεπτομέρειες του πειράματος εξηγούνται από τον υπέροχα ουδέτερο Dr Blend, τον υπεύθυνο του προγράμματος. “Η τσάντα πρέπει να είναι ανώνυμη,” σημειώνει. “Επιτρέπονται περιστασιακές ακούσιες κινήσεις.” Εντυπωσιασμένος από τον Blend και τον ισχυρισμό του ότι “δοκιμάζουν την ίδια τη ζωή”, ο αφηγητής υπόσχεται να δώσει τον καλύτερό του εαυτό. “Περίπου οι μισές θα είναι επαρκείς,” παρατηρεί ο Dr Blend.
Καθώς το πείραμα ξεκινά, ο αφηγητής ζητά τη βοήθεια του παιδικού του φίλου, Claudio, ενός επιτυχημένου livestreamer που βλέπει αμέσως τις δυνατότητες κερδοφορίας (Bag Coin, κανείς;). Προφανώς, το “Black Bag” αγγίζει κάτι στο πνεύμα της εποχής. “Νομίζω ότι είναι μια δήλωση για το τι σημαίνει να είσαι άντρας,” λέει ο Claudio. “Μια απόρριψη των σημερινών επιλογών.” Το “Black Bag” κεντρίζει επίσης το ενδιαφέρον της Justine Pearce, μιας καθηγήτριας μετα-ανθρωπισμού, η οποία επιθυμεί να αναπτύξει μια σχέση για τους ερευνητικούς της σκοπούς στην “επερχόμενη τεχνοκρατία”. “Αυτό ακριβώς θέλω. Να με ποθούν ολοκληρωτικά, με έναν βασικό παράγοντα να λείπει. Είμαι ένα άτομο. Είσαι μια απουσία. Τελικά, θα ήθελα να αγκαλιάσω το τίποτα.” Εν τω μεταξύ, ο αφηγητής αναπτύσσει όλο και μεγαλύτερη προσκόλληση στην τσάντα του, φορώντας την στον ελεύθερο χρόνο του, ενώ στο παρασκήνιο εμφανίζονται άλλες “Μαύρες Τσάντες” και γίνεται λόγος για μια μυστική “κοινωνία της τσάντας”.
Όλα αυτά προσφέρουν άφθονη διασκέδαση, με κοφτερές ατάκες και απίθανες καταστάσεις. Είναι ένα μυθιστόρημα πανεπιστημιακής ζωής για τα «έσχατα των εσχάτων» μας, γεμάτο εύστοχες παρατηρήσεις για την τρέχουσα κατάσταση της τέχνης, της ανδρικότητας και της φιλίας. Όμως, εκεί όπου το “Black Bag” αγγίζει την ουσία είναι στην απελπισμένη απεικόνιση της σύγχρονης – ιδίως της millennials και δημιουργικής – ζωής: το ακατάστατο διαμέρισμα, οι επισκέψεις στους γονείς (αγγίγουν την καρδιά με ευρηματικότητα), η συνεχής απόρριψη, η φθίνουσα ελπίδα. Ο αφηγητής γνωρίζει, στην πραγματικότητα, ότι δεν θα γίνει ποτέ ηθοποιός: “Αυτό που με τρομάζει, Claudio, είναι ότι, στην καρδιά της καρδιάς μου, δεν είμαι τίποτα περισσότερο από έναν Άγγλο προαστιακό.” Μια συνειδητοποίηση πιο τρομακτική από οποιαδήποτε αποκάλυψη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το “Black Bag” ξεχειλίζει από πνεύμα και ευρηματικότητα, μεταφέροντας με γοητευτικό τρόπο μια βαθιά ανθρώπινη ανησυχία για νόημα και σύνδεση. Το 1967, η “Μαύρη Τσάντα” χρειάστηκε ένα ολόκληρο εξάμηνο για να κερδίσει τους συμμαθητές της, αλλά αυτό το μυθιστόρημα θα κερδίσει τις αρεσκείας σας από την πρώτη σελίδα.
Το “Black Bag” του Luke Kennard εκδίδεται από τον John Murray (£18.99).
