Η προσδοκία για τη νέα ταινία Super Mario Galaxy, που κυκλοφόρησε κατά τη διάρκεια του Πάσχα, συνοδεύτηκε από έναν αναμενόμενο σκεπτικισμό, δεδομένων των ιδιαίτερα αρνητικών κριτικών που έλαβε. Δημοσιεύματα όπως αυτό του Peter Bradshaw στους The Guardian την χαρακτήρισαν “χειρότερη από το AI”, ενώ το Empire την περιέγραψε ως “ανούσιο, υστερικό σπρώξιμο”. Η ταινία έχει δεχθεί ακόμη σφοδρότερη κριτική από την πρώτη ταινία Mario, παρά το γεγονός ότι και εκείνη είχε απορριφθεί από τους κριτικούς κινηματογράφου.
Ως επίδοξος οπαδός της Nintendo, έχοντας γράψει ακόμη και βιβλίο για την εταιρεία, υπήρχε μια ελπίδα ότι η αγάπη μου για τον Mario θα μπορούσε να επισκιάσει την κριτική μου ικανότητα, επιτρέποντάς μου να απολαύσω την ταινία. Αυτό συνέβη και με την πρώτη ταινία Mario, την οποία βρήκα “απολύτως αποδεκτή”. Δεν ένιωσα ουσιαστικά προσβεβλημένος, όπως φάνηκε να νιώθουν οι κριτικοί κινηματογράφου. Το κοινό, στην πλειοψηφία του, φάνηκε να μοιράζεται αυτή την άποψη, όπως υποδεικνύει η τεράστια απόκλιση μεταξύ των βαθμολογιών του κοινού και των κριτικών. Θα μπορούσε η συνέχεια να είναι όντως τόσο χειρότερη;
Η πραγματικότητα είναι πως η ταινία δεν είναι εξαιρετική. Αντί να αναπτύξει τα γεγονότα της πρώτης ταινίας, η οποία ούτως ή άλλως ήταν πολύ ελαφριά σε πλοκή, η νέα ταινία ξεκινά αμέσως με μια άσχετη περιπέτεια. Ο Mario, ο Luigi και η Peach – τώρα συνοδευόμενοι από τον Yoshi, που τη φωνή του δανείζει ο Donald Glover, αν και αυτό είναι δύσκολο να διαπιστωθεί από τις 30 παραλλαγές του “YOSHI!” που απαρτίζουν τον διάλογό του – ταξιδεύουν μέσα στον γαλαξία αναζητώντας την πριγκίπισσα των αστεριών Rosalina. Η ταινία είναι εντυπωσιακά φωτεινή και πολύχρωμη: σχεδόν κάθε σκηνή είναι μια ακολουθία δράσης όπου κάποιος “τιμωρεί” ένα σωρό Koopa-kingdom. Δεν υπάρχουν ουσιαστικά αστεία, και το κύριο κωμικό στοιχείο της πρώτης ταινίας – η απόδοση του Bowser από τον Jack Black – έχει δυστυχώς αποδυναμωθεί.
Τα παιδιά μου, ωστόσο, την λάτρεψαν. Κάθε παιδί που εκτιμά τη Nintendo θα την απολάμβανε, καθώς δεν χρειάζεται να πειστεί για την εγγενή απήχηση του Mario και των φίλων του. Προσωπικά, όμως, ήμουν λιγότερο διατεθειμένος να συγχωρήσω την ακραία ρηχότητα της ταινίας για δεύτερη φορά. Η πρώτη ταινία τουλάχιστον πρόσφερε μια νέα ιστορία προέλευσης του Mario. Αυτή δεν έχει τίποτα καινούργιο. Φαινόταν ακόμη και να απελπίζεται να μου δείξει πράγματα που είχα ήδη δει, με την ελπίδα ότι θα χειροκροτούσα την σύντομη εμφάνιση των Pikmin ή του Birdo, ξεχνώντας πόσο αδιάφορη αισθανόμουν την ταινία.
Αν κάποιος δεν είχε καμία σχέση με το σύμπαν του Mario και καμία γνώση των χαρακτήρων του, η ταινία θα ήταν απολύτως ανυπόφορη, ένα καταιγισμός ασήμαντων γεγονότων για τα οποία θα ήταν αδύνατο να νοιαστεί. Όμως, η ταινία αυτή δεν υφίσταται για να εισάγει χαρακτήρες της Nintendo ή να εξερευνήσει τα βάθη τους – ειλικρινά, οι χαρακτήρες της Nintendo δεν έχουν βάθη να εξερευνήσουν (με πιθανή εξαίρεση τον Link και τη Zelda – ας ελπίσουμε για εκείνη την ταινία). Υποθέτει ότι μπαίνεις στον κινηματογράφο γνωρίζοντας ήδη ποιοι είναι αυτοί οι παράξενοι τύποι. Δεδομένου ότι ο Mario έχει πουλήσει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο παιχνίδια τα τελευταία 40 χρόνια, αυτή είναι μια λογική υπόθεση.
Η μόνη εμφανής ανθρωπιά σε αυτή την ταινία βρίσκεται στην ειλικρινή της αφοσίωση στο σύμπαν του Mario. Υπάρχει πολύ λίγη ανθρωπιά στους διαλόγους ή τις ερμηνείες – ο αδιάφορος Donkey Kong του Seth Rogen έχει αντικατασταθεί εδώ με ακόμη πιο βαριεστημένες εμφανίσεις. Ωστόσο, οι δημιουργοί της, συμπεριλαμβανομένων πολλών από την ίδια τη Nintendo, νοιάζονται αρκετά για τα παιχνίδια Mario, ώστε να διασφαλίσουν ότι οι λεπτομέρειες είναι σωστές: ότι όλα φαίνονται και ακούγονται όπως πρέπει, από τους περιστρεφόμενους εκτοξευτές αστεριών από τα παιχνίδια Galaxy, μέχρι τις χαριτωμένες 2D ακολουθίες που είναι ευθεία από το Super Mario Bros 3 (ή μια ιδιαίτερα κακόβουλη δημιουργία του Mario Maker). Υπάρχει αγάπη εδώ, αν την ψάξεις. Έχω δει αυτή την ταινία να συγκρίνεται με το υπνωτικό παιδικό “φαγητό” που είναι το Cocomelon, αλλά το Cocomelon δεν σέβεται τίποτα. Παρά τα ελαττώματά της, αυτή η ταινία δεν μπορεί να κατηγορηθεί για τεμπελιά με το υλικό πηγής της.
Αυτό που με ενοχλεί πραγματικά είναι όταν οι εταιρείες παίρνουν την αγάπη που νιώθουμε για τα βιντεοπαιχνίδια, ή γενικότερα για οποιαδήποτε τέχνη με την οποία συνδεόμαστε, και στη συνέχεια τη χρησιμοποιούν για να μας χειραγωγήσουν. Ένιωσα κάπως εκμεταλλευμένος από την ατελείωτη καταιγίδα του εορτασμού των 30 χρόνων Pokémon, για παράδειγμα, η οποία φάνηκε σαν μια προσπάθεια να “οπλοποιηθεί” η νοσταλγία των millennials για να πωληθούν σετ Lego αξίας 570 λιρών.
Η Nintendo περπατά σε λεπτό σύνορο με αυτό. Δεν φοβάται να “εξερευνήσει” το παρελθόν της, να μας ξαναπουλήσει πράγματα που έχουμε ήδη αγοράσει και να “κεφαλαιοποιήσει” όσο το δυνατόν περισσότερο τους επιτυχημένους χαρακτήρες της. Αλλά είναι επίσης προσεκτική να μην το παρακάνει. Η εταιρεία συνδυάζει αριστοτεχνικά το παιχνίδι με τον καπιταλισμό, και η χαρά που εμπνέουν τα απλά θαυμάσια και καινοτόμα παιχνίδια της αντισταθμίζει σε μεγάλο βαθμό οποιαδήποτε αίσθηση ότι, ως παίκτης, εκμεταλλεύεσαι.
Αυτή η ταινία, ωστόσο, κινήθηκε επικίνδυνα κοντά σε μια διαφήμιση. Με έκανε να νιώσω εκμεταλλευμένος. Μια εμφάνιση χαρακτήρα ενσαρκώνει αυτό: ο Fox McCloud, από τη μακροχρόνια σειρά Star Fox, ο οποίος εμφανίζεται για μερικές σκηνές. Δεν υπάρχει λόγος ο Fox McCloud να βρίσκεται σε αυτή την ταινία, εκτός από την προώθηση κάποιου πράγματος. Μπορώ μόνο να υποθέσω ότι η Nintendo έχει να ανακοινώσει κάτι για το Star Fox, και ήθελε να συστήσει στους νεότερους κοινό ένα σχεδόν ξεχασμένο χαρακτήρα.
Και αυτό είναι το άλλο πράγμα: είμαι ένας ενήλικας. Τα μικρά παιδιά είναι πολύ πιο εύκολο να τα εκμεταλλευτείς, και δεν νομίζω ότι αυτή η ταινία Mario σέβεται την περιέργεια και την ευφυΐα των μικρών παιδιών, όπως τα παιχνίδια Mario. Είναι παθητική και αναισθητοποιητική, ενώ τα παιχνίδια είναι ενεργητικά και ελκυστικά. Τα παιδιά αξίζουν καλές ιστορίες και καλές ταινίες όσο και οι ενήλικες – πράγματι, περισσότερο από τους ενήλικες – και αυτές οι ταινίες Mario αποτυγχάνουν. Αισθάνεται περισσότερο Paw Patrol παρά Pixar. Μερικές φορές, μια φωνακλάδικη αντίδραση σε μια μεταφορά βιντεοπαιχνιδιού από κριτικούς κινηματογράφου φέρει την μυρωδιά πολιτισμικής υπεροψίας. Αλλά ακόμη κι αν οι ειδικοί της Nintendo και οι κριτικοί κινηματογράφου μπορεί να διαφωνούν ακριβώς στο πόσο κακή είναι η ταινία Mario Galaxy, αυτή τη φορά μπορούμε να συμφωνήσουμε. Θα ήθελα μια μελλοντική ταινία της Nintendo να προσφέρει την ίδια πνευματική τροφοδότηση σε νεαρά μυαλά, όπως και ένα παιχνίδι της Nintendo.
